Albistea entzun

ZIENTZIA

Bizitzarako oinarrizko baldintzak betetzen ditu Entzeladok, azken aurkikuntzen arabera

AEBetako ikerlari talde batek karbonoan oinarritutako molekula organiko konplexuak atzeman ditu Saturnoko ilargi izoztuan.

Entzelado Saturnoren ilargietako bat. /
Entzelado Saturnoren ilargietako bat. / NASA

Berria -

2018ko ekainak 27

Lurretik kanpo bizitzarik baden argitzeko ikerketek bi arretagune nagusi dituzte, gaur gaurkoz, eguzki sisteman: Jupiterren Europa eta Saturnoren Entzelado ilargiak. Azken horretan, molekula organiko konplexuak atzeman dituztela jakinarazi du AEBetako SwRI Hego Ekialdeko Ikerketa Institutuak, eta, adierazi dutenez, aurkikuntza horrek islatzen du Entzeladok ezagutzen dugun bizitza eredurako oinarrizko baldintzak betetzen dituela. Hala azaldu dute Nature zientzia aldizkarian argitaratu duten artikuluan.

Zientzialarien esanetan, deigarria da karbonoan oinarritutako molekula organiko horien konplexutasuna. "Entzeladok geroz eta gehiago harritzen gaitu. Orain arte, molekula organiko soilagoak aurkitu ditugu, karbono atomo gutxi batzuk, baina hori bera oso enigmatikoa zen". Aurkitu dituzten molekulek 200 unitateko masa atomikoa dute.

Entzelado 500 kilometroko diametroa duen satelite bat da, eta izotz geruza batek estaltzen du. Geruza horren pitzaduretatik izotz eta lurrin zutabeak isurtzen ditu abiadura handian, eta "luma" horien arrastoak jaso zituen Cassini sateliteak, Saturnon desagertu aurretik —iazko irailaren 15ean desagertu zen—. Zientzialariek Cassiniren hauts kosmiko aztertzailea eta espektrometroa erabili dituzte aurkikuntza honetarako. "Zuhurrak izan behar dugu, baina hunkigarria da Entzeladon molekula organikoen sintesi biologikoa posible dela pentsatzea".

Molekula horien jatorria satelitearen gainazalaren azpiko ur ozeanoan egon daitekeela uste dute zientzialariek. Ur epel horren eta satelitearen harkaitz nukleoaren arteko erreakzio kimikoak molekulen sorrerarekin lotuta daude, ikerlarien iritziz.

Molekula organiko konplexuen aurkikuntzak garrantzia handia du, zientzialarien esanetan. Etorkizunean satelite berri batek Entzeladoren zutabeetako bat zeharkatu ahalko lukeelako, eta erresoluzio handiko espektrometro batekin molekula horiek nola eginda dauden argitzea posible litzatekeelako.

 

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Koronabirusaren biktima bat lurperatzen, Brasilgo Manaos eskualdeko Nossa Senhora Aparecidako hilerrian. ©Raphael Alves / EFE

Izurria hasi zenetik hiru milioi lagun hil eta 139 milioi kutsatu dira mundu osoan

Ion Orzaiz

Egun bakarrean 600.000 kutsatze eta 12.000 heriotza izan direla jakinarazi du Johns Hopkins unibertsitateak. OMEk ohartarazi du transmisio tasa «gorenean» dela

 ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

«Oraindik ere aldarrikatu behar dugu prostituten duintasuna»

Maite Asensio Lozano

35 urtez prostitutekin Bizkaian egindako lanaren aitortza gisa, Berdintasunaren Aldeko Emakunde saria jasoko du elkarteak astelehenean. Santorcuatok ohartarazi du prostituzioaren oraingo moldeek gero eta ikusezinago egiten dituztela andreak.
Ertzainen kontrola Donostiako irteera batean. ©GORKA RUBIO / FOKU

Izurriaren aurkako neurriak hartzeko bermeen eskea egin du berriz Urkulluk

Arantxa Iraola

Esan du egungo zalantzei ezin zaiela erantzun «ezerezarekin». Madrilek alarma egoera luzatzeko era ikusten duela azaldu du Txibitek

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.