NOBEL SARIAK

Fisikako Nobel saria James Peebles, Michel Mayor eta Didier Quelozentzat

Unibertsoaren eboluzioa eta lurrak kosmosean jokatzen duen rola izan dute aztergai zientzialariek. Aurtengo Nobel sarietatik bigarrena da fisikakoa.

Fisikako Nobel saria James Peebles, Michel Mayor eta Didier Quelozentzat
Fisikako Nobel saria James Peebles, Michel Mayor eta Didier Quelozentzat

Uxue Gutierrez Lorenzo -

2019ko urriak 8

Medikuntzako Nobel sariarekin atzo gertatu bezala, hiru gizonezkok eskuratu dute 2019ko Fisikako Nobel saria. James Peebles estatubatuarrarentzat eta Michel Mayor eta Didier Queloz suitzarrentzat izan da saria, hirurek batera garatu duten proiektuagatik. Suediako Zientzien Errege Akademiak jakinarazi duenez, unibertsoaren eboluzioa eta Lurrak kosmosaren parte gisa duen egitekoa zehazten ahalegindu dira fisikariak. Akademiak ondorioztatu du lana ekarpen garrantzitsua dela fisikaren alorrean.

Iaz, lehen aldiz 55 urtean, emakumezko batek jaso zuen FIsikako Nobel saria. Donna Strickland zientzialari kanadarrak jaso zuen 2018ko saria, Arthur Ashkin estatubatuarrarekin eta Gerard Mourou frantziarrarekin batera; hain zuzen, Laser izpien aplikazio praktikoen alorrean garatutako teknika eta erremintengatik. Aurten, berriz heldu diote joera orokorrari, eta hiru gizonezkok jaso dute Nobel saria. Bada, Fisikako Nobel saria 1901. urtean eman zuten lehenengo aldiz, eta, 117 urteotan, hiru salbuespen besterik ez dira izan: Marie Curie (1903an), Maria Goeppert-Mayer (1963an) eta Donna Strickland (2018). Suediako Zientzien Errege Akademiak, batez beste, 60 urtean behin saritu du emakumezko fisikari bat.

Bigarren sari banaketa izan da gaurkoa. Atzo, medikuntza molekularraren alorrean ari diren William G. Kaelin eta Gregg L. Semenza estatubatuarrei, eta Peter J. Ratcliff britainiarrari eman zieten medikuntzako Nobel saria, eta, bihar, kimikaren txanda izango da.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Santos Indurain kontseilaria prentaurreko batean, artxiboko irudian. ©Jesus Diges/EFE

324 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Kasuen beherakada orokorra izan da herrialde guztietan: Araban 44 kasu detektatu dituzte (-31); Bizkaian, 180 (-31); Gipuzkoan, 35 (-29); eta Nafarroan, 59 (-87). Nafarroako Gobernuak ez du neurri orokorrik ezarriko oraingoz. «Atzokoa ez zen alarma guztiak pizteko modukoa, eta gaurkoa ez da kriskitinak jotzekoa», adierazi du Santos Indurain Osasun kontseilariak.

Gizon bat PCR proba egiten, Donostian. ©Gorka Rubio / FOKU

Hogei milioi koronabirus kasu baino gehiago detektatu dituzte mundu osoan

Oihane Puertas Ramirez

COVID-19a 188 herrialdetara iritsi da, eta 736.000 lagun baino gehiago hil ditu.

Zahar etxe bateko egoiliarrak paseoan, artxiboko irudian. ©Marisol Ramirez/FOKU

Donostiako zahar etxe bateko egoiliar batek positibo eman du

Berria

Zahar etxe bereko bi langile ere kutsaturik daude.

Nafarroako osasun langileak PCR probak egiteko prest, artxiboko irudi batean. ©Jagoba Manterola/FOKU

Agerraldi bat detektatu dute Murillo el Fruto eta Zarrakaztelu inguruan

Berria

30 positibo atzeman dituzte; gehienak, laborarien artean.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna