Klima larrialdia

Euskal Herriko itsasadarren inguruan milaka lagun bizi diren lurrak hartuko ditu urak 2050erako

 

Ur mailaren igoera, 2050erako

Garikoitz Goikoetxea -

2019ko urriak 30

Climate Central ikerketa zentroak mapa batean bildu du 2050ean non izan dezaketen uholde arriskua itsasoaren maila igotzean. Euskal Herrian, batik bat Lapurdin eragingo du, baina ez da leku bakarra izango (albiste barruan irudiak ikusgai).

Klima aldaketari buruzko ikerketek agerian jarri dute Euskal Herrian ere eragin larria izan lezakeela urte batzuk barru. Itsasoaren maila nola igoko den, mapa zehatzak egin ditu Ameriketako Estatu Batuetako Climate Central ikerketa zentroak. Haren arabera, munduan 300 milioi lagun bizi diren lekuak arriskuan egongo dira 2050ean, non eta ez diren aparteko neurriak hartzen itsasoko uraren erauntsia geldiarazteko. Orain arteko kalkuluak goratu egin ditu azken ikerketa horrek, orain arteko kalkulu ereduek aurreikusi baino hiru aldiz herritar gehiagok jasango baitute kaltea, azken iragarpenaren arabera.

Batik bat Asian nozituko dute itsasoa igotzearen kaltea, sei herrialdetan: Txinan, Bangladeshen, Indian, Vietnamen, Indonesian eta Thailandian. Herrialde horietan, 237 milioi lagun egongo dira urtero uholdeak jasateko arriskuan.

Euskal Herrian arrisku lekuak zein diren jakiteko modua ere jarri du ikerketa horrek. Oro har, kostalde osoan nabarituko dute eragina itsasoaren maila igotzean, baina toki batzuek arrisku handiagoa dute, haien orografia kontuan hartuta. 2050erako aurreikuspenen batez bestekoa aintzat hartuta —alegia, agertokirik ezkorrenaren eta baikorrenaren artekoa—, hauek dira arrisku handieneko eremuak, ekialdetik mendebaldera (klikatu irudietan tamaina handiagoan ikusi eta hurbiltzeko):

1. Aturri arroa. Marea biziak direnean bereziki nabaritu ohi dute Aturri ibaiaren inguruko herrietan, Lapurdin eta Nafarroa Beherean. Itsas mailaren igoerak bereziki eragingo die haiei: Bokale, Baiona, Hiriburu, Lehuntze, Ahurti, Gixune, Samatze... Hiriburuan, Baionan, ibai ertzeko bi aldeek izango dute uholde arriskua: Leon Bonnat etorbideak eta inguruak —herriko etxetik itsaso alderako eremu osoa—, eta kai aldeak. Arriskupeko eremua izango da A64 autobiderako sarbidearen ingurua ere: Ametzondo merkataritza gunearen eremu osoa.

2. Donibane Lohizune. Urdazuri ibaiaren inguruak daude arriskuan: bai Donibane Lohizune eta Ziburu —besteak beste, tren geltokiaren inguru osoa—, bai barruragoko eremuak, Azkaineraino.

3. Irun. Gipuzkoa eta Lapurdi artean ere arrisku nabarmena sumatu dute ikertzaileek; uholdeak jasateko arriskuan daude, adibidez, Hondarribiko aireportua, Ficoba erakustazoka eta Zokoa ingurua.

4. Donostia-Pasaia. Gipuzkoako hiriburuan, bereziki Gros eta Egia inguruan eragingo luke itsasoaren maila igotzeak. Uholde arriskuan leudeke Norteko tren geltokia eta Tabakalera ingurua, baita Kursaal jauregiaren aldeko eremua ere. Urumea ibaiaren ertzean daude denak. Ibaiaz beste aldera, Maria Cristina hotelaren inguruan ere balukete arriskua, baita Kontxa hondartzaren bueltan ere. Donostiatik gertu, Pasaia aldean ere kalte arrisku nabarmena lukete: Pasaia, Lezo eta Errenteria ageri dira mapan seinaleztatuta.

5. Orio-Zarautz. Orioko itsasadarrean, kirol portuaren inguruko eremu osoak izango du uholdeak pairatzeko arriskua, baita herrigunean ere, Baxoalde kalearen inguruan. Zarautzen, itsas ertzean ez ezik, barrurago ere izan ditzakete arriskuak: A8 autobidearen ingururaino iritsiko litzateke itsasoko ura, eta Asti auzoraino —herriko bi kanpinetako bat dago han—.

6. Urdaibai. Uholde arriskuan dagoen eremua oso zabala da Urdaibai aldean: Gernika-Lumo, Forua, Kortezubi, Gautegiz-Arteaga, Murueta, Busturia... Izaro uharteak berak ere arriskua dauka lur eremua urpean geratzeko. Nekazaritza lurretan soilik ez, etxebizitzak dauden eremuetan ere badute ura sartzeko arriskua.

7. Bilboko itsasadarra. Jende asko bizi den eremuak daude arriskuan Bilboko itsasadarrean: Bilbon bertan, Zorrotzan, Zorrotzaurren, San Ignazion eta Botikazar inguruan eragingo luke, baita barrurago ere, Guggenheim museoaren inguruan. Marea bizietan ere eragin ohi du gaur egun. Itsaso alderago ere badute arriskua: Erandion, Barakaldon eta Getxon, adibidez. Getxon eta Barakaldon, ibai ertzetik nabarmen barrura sar daiteke ura: adibidez, BEC erakustazokara Max Center inguruko lur eremura.

8. Muskiz. Itsasoaren maila igota, Arena hondartzatik barrualdera jo dezake urak, eta Muskiz aldeko lur eremuak uholde arriskuan jarri. Barbadun ibaiaren bueltan, Petronorren planta legoke arriskuan, besteak beste.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

Irakurtzen ari zaren edukia libre ematen jarraitu nahi dugu. Euskaraz informatzea da gure eginkizuna, zure eskubidea. Sareko irakurlea bazara, konprometitu zaitez irakurtzen ari zarenarekin. Geroa zugan.

Izan zaitez BERRIAlaguna