Noiz sortua: 2020-01-16 12:07:11

AEB-Txina

Txinak eta AEBek sinatu dute merkataritza gerra geldiarazteko akordioaren «lehen fasea»

Washingtonek eta Pekinek merkataritza akordioaren «lehen fasea» sinatu dute, eta negoziatzen jarraitzeko asmoa agertu. AEBek hainbat muga zerga murriztuko dituzte, eta Txinak 200.000 milioi dolarren erosketa osagarriak egingo ditu.

Liu He Txinako presidenteordea eta Donald Trump AEBetako presidentea, Etxe Zurian
Liu He Txinako presidenteordea eta Donald Trump AEBetako presidentea, Etxe Zurian Erik S. Lesser (Efe) Tamaina handiagoan ikusi

Jokin Sagarzazu -

2020ko urtarrilak 16

Donald Trumpek AEBetako agintaritza eskuratu eta Txinako produktuei gerra deklaratu zienetik, hodei beltz batek estali du nazioarteko ekonomia, baina negoziazio aldi gogor baten ostean, Washingtonek eta Pekinek sinatu dute elkarren arteko merkataritza gerra geldiarazteko akordioaren «lehen fasea». Asteazken honetan irudikatu dute hori Trumpek eta Liu He Txinako lehen presidenteordeak, Etxe Zurian. Dena den, bi herrialdeen arteko konpromisoak mugatuak dira: menia hauskor bat sinatu dute, hitz egiten hasi aurretik arazo zirenetako asko konpondu gabe utzi baitituzte.

Akordioak 86 orri ditu, baina zati batzuk baino ez dituzte ezagutarazi, eta, AEBetako komunikabideen arabera, ez dute osorik zabalduko. Oro har, Txinak gehiago irekiko dizkie bere merkatuak AEBetako produktuei, bereziki lehen sektorekoei, energiaren alorrekoei —gasa eta petrolioa—, manufakturei eta sendagaiei: bi urtean 200.000 milioi dolarren erosketa osagarriak egitera konprometitu da Pekin. Erosketa horiek AEBen KPIaren %0,2-0,3ko hazkundea ekarriko lukete, Bloomberg agentziak eginiko kalkuluen arabera.

Trukean, AEBek erdira murriztuko dituzte —%7,5era— Txinako produktuei ezarritako muga zerga batzuk —heren bati ingururi jarritakoak—. Hala ere, zerga gehienak mantenduko dituzte, eta gehiago ezartzeko aukera ez dute baztertu, Pekinek akordioaren baldintzak bete ditzan eta akordioaren hurrengo negoziazio fasean «egiturazko gaiak» jorra ditzan, AEBetako Ogasun idazkari Steven Mnuchinek azpimarratu duenez. «Modu bat da Txinak negoziazio mahaian jarrai dezan».

Pekin, berriz, konprometitu da yuan edo renminbi diruaren balioa «modu artifizialean» ez jaistera; mekanismo hori erabili izan du AEBetan saltzeagatik ordaindu beharreko tarifak konpentsatzeko. Uko egin dio, halaber, hara doazen AEBetako konpainiak behartzera beren teknologiak transferitzera, baina ez beste era batera produktu horiek kopiatzera. Mnuchinek azaldu duenez, Washingtonek jabetza intelektualaren lapurretari buruz eginiko kexak aztertuko dituzte datozen negoziazioetan — horietarako datarik ez dute jarri—.

Testuak, halaber, ez du zibersegurtasunaren inguruko konpromisorik jasotzen —sarean dauden datuen kudeaketari buruzkoak, esaterako—, AEBek eskatu bezala. Horrez gain, bere ekonomiaren egituran aldaketa sakonagoak egiteko eskaerak ere ez ditu aintzat hartu Pekinek; adibidez, sektore estrategikoentzako diru laguntzak murriztea; bereziki, altzairugintzan eta eguzki energiaren industrian.

Garaipen «politikoa»

Akordioak eten egingo ditu azkenengo ia bi urteetan bi herrialdeen artean izandako tentsioak eta mehatxuak, nazioarteko ekonomiari eragin diotenak. 2016ko hauteskunde kanpainan Trumpek hitzeman zuen gogor egingo zuela Txinako produktuen kontra, eta agintera iritsi zenean negoziatzaileei eskatu zien bi herrialdeen arteko merkataritza ituneko baldintzak berridazteko, indarrean zeudenek AEBetako industria eta enplegua suntsitzen zituztela argudiatuta. Sinatutako akordioa «garaipen politikotzat» jo du Trumpek.

Adituen arabera, epe motzean AEBentzat izan daiteke onuragarriagoa akordioa, eta, bereziki, Trumpentzat. Azaroan abiatuko dute hura berriz aukeratzeko prozesua. Ekonomia aldetik, baldintza berriekin esportazioak areagotzea espero dute AEBek, eta Txinarekin duten merkataritza defizita murriztea. Baina mehatxuek eta merkataritzaren ikuspegitik sortutako ziurgabetasunek zama astuna ekarri dute herrialdeko ekonomiara: prezioek gora egin dute eta enpresen inbertsioak atzeratu egin dira, besteak beste. Era berean, eszeptizismo handia dago elkarrizketen hurrengo faseen inguruan.

«Elkarrekin konpontzen ari gara iraganean egindako okerrak, eta segurtasun juridikoa eskaintzen ari gatzaizkio etorkizunari», adierazi du Trumpek akordioa sinatzeko ekitaldian. Liu Hek, berriz, Xi Jinpingen gutun bat irakurri du: hitzeman du Txinak bete egingo duela sinatutakoa, eta azpimarratu du akordioa «onuragarria» izango dela bi herrialdeentzat eta «munduarentzat».

Analisten arabera, epe luzera, Txinari egin diezaioke mesede handiagoa. Gatazkak iraun duen denboran Pekinek lortu du desazelerazioari aurre egitea pizgarrien bitartez, baina ez aurreko urteetako mailan. Akordioarekin ekonomia suspertu nahi du, kanpoko produktuei —AEBetakoak, baina baita beste herrialde batzuetakoak— eta inbertsoreei ateak gehiago zabalduz.

«Berri ona», Jaurlaritzarentzat

AEBen eta Txinaren arteko akordioa txalotu du Eusko Jaurlaritzak. Arantxa Tapia Ekonomiaren Garapenerako sailburuak azpimarratu du «nazioarteko ziurgabetasuna murrizteko» balioko duela, bi herrialde horien hazkundean lagunduko duela eta hori, halaber, «Europa eta Euskadirentzat» onuragarria izan daitekeela.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Maiatzaren 28an eguneratua, 18:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan hiru pertsona hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez, 23 positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta sei gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 28.976 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.037 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Donostiako Kontxa hondartza, pasa den asteartean. ©Gorka Rubio, Foku

Hondartzen erabilera «dinamikoa» egiteko eskatu du Jaurlaritzako Osasun Sailak

Berria

Osasun Sailak eskatu du hondartzak kirola egiteko, paseatzeko eta bainatzeko erabiltzea, baina ez hondarretan geldirik egoteko. Bizkaian, Areetan, Lagan, Laidan eta Ean hartu dute hondartza «dinamikoak» ezartzeko erabakia. Lapurdiko hondartzak, berriz, maiatzaren 16an ireki zituztenetik dira «dinamikoak».

Mari Luz Esteban eta Elixabete Garmendia. / ©GORKA RUBIO, FOKU

«Zahartzaroari ematen zaion tratamenduaren metafora da gertatu dena»

Maider Galardi F. Agirre

Koronabirusaren krisia piztu denetik, maiz hitz egin da adinekoen zaurgarritasunari buruz, eta, oraindik, kalera irteteko mugak dituzte adinekoek. Mari Luz Esteban antropologoak eta Elixabete Garmendia kazetariak, ordea, salatu dute adinkeria dagoela, eta beharrezkoa dela nagusiagoei ahots propioa ematea.

Eskubide Sozialen Gutunak deituta, gaur Iruñean eginko bizikleta martxa ©Jagoba Manterola (Foku)

Eskubide Sozialen Gutunak mobilizazioak iragarri ditu ekainaren 19rako

Jokin Sagarzazu

Herritarrak aktibatzea ezinbestekotzat jotzen dute, «aurreko krisien ondoren gertatutakoa» errepika ez dadin. Datozen egunetan emango dituzte zehaztapen gehiago mobilizazioaren inguruan. Hiriburuetan izango dira.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna