Noiz sortua: 2020-05-22 13:01:02

Araztegietako hondakin urak aztertuko dituzte, birus aztarnak atzemateko

Iruñeko, Tafallako, Tuterako, Artaxoako eta Lizarrako araztegiak ikertuko dituzte koronabirusa goiz detektatzeko asmoz.

Fernando Mendoza, Jesus Mari Rodriguez eta Iñaki Pinillos, gaur
Fernando Mendoza, Jesus Mari Rodriguez eta Iñaki Pinillos, gaur Nafarroako Gobernua Tamaina handiagoan ikusi

Joxerra Senar -

2020ko maiatzak 22

Birusaren hedapena kontrolatzeko estrategian, erreminta bat gehaigo izango du Nafarroako Gobernuak: araztegiak. Hondakin uren laginak atera eta hango partikuletan egon daitekeen material genetikoa neurtuta, Nafarroako eskualde nagusietako birus kopuruak atera ditzake. Horrek, era berean, balio dezake SARS-CoV-2aren goiz detektatzeko, kopuruaren bilakaerak alarmak piztera eraman baititzake osasun agintariak.

Proiektu horren berri emateko, prentsaurrekoa eman dute Jesus Mari Rodriguez Tokiko Administrazioko zuzendari nagusiak, Fernando Mendoza Nilsa enpresa publikoko zuzendari nagusiak eta Iñaki Pinillos Nasertic enpresa publikoko zuzendari nagusiak. Nilsa araztegien kudeaketaz arduratzen da eta Nasertic laborategi lanaz. Proiektuan Naitec eta Iruñerriko Mankomunitatea sartzeko asmoa dute, adimen artifizialeko prozedurak integratzeko eta azterketa zabaltzeko asmoz. Proiektuak, lehen fasean, 8.899 euroko aurrekontua du.

Hondakin urak, ispilu

Nazioarteko ikerketa zientifikoen arabera, COVID-19 eritasuna garatu dutenek zein sintomarik izan gabe koronabirusa dutenek arrastoak kanporatzen dituzte, eta koronabirusaren RNA arrasto genetikoak hondakin uretan atzeman dira. «Frogatu da ur horiek ispilu bat izan daitezkeela, eta COVID-19aren arrastoak islatu ditzake», nabarmendu du Mendozak. Proiektuan, Nilsaren ardurapeko bost araztegitatik ur laginak aterako dituzte —Iruñea, Tutera, Lizarra, Tafalla eta Artaxoa–. Artaxoaren kasuan, kutsatze tasa handiak izan dituenez, kontrolatzeko gehitu dute. 

Mendozak lasaitasun mezua zabaldu nahi izan du, araztegietan tratamendua jasotzen duten uretan ez delako atzeman birus aztarnarik. «Araztutako ura arriskurik gabe itzultzen da ibaira; hau da, urak ez du osasun arriskurik, eta ingurumeneko beste espezientzat ez da arriskutsua».  Proiektua hasi besterik ez da egin, emaitzak lortu ahala ezagutaraziko dituzte.

Nasertic-en zeregina

Nasertic-eko arduradunak laginak nola aztertzen diren aipatu du. Iñaki Pinillosen arabera, Nasertic-ek esperientzia zabala du ikerketarekin, 16.000 analitika egin dituelako albaitaritza eta auzitegiko medikuntza arloetan. Gainera, Karlos III.a Institutuak PCRak egiteko baimena eman zion apirilean. Hala, laginak ateratzeaz Nafarroako Ingurumen Kudaketa enpresa publikoa arduratuko da, eta horiek segurtasun neurrien arabera garraiatuko dira, tenperatura hotzean, Naserticen laborategietara.

Pinillosen arabera, laborategiak biosegurtasun baldintzak betetzen ditu azterketarako: laginak segurtasun biologikorako kanpai baten barruan aztertzen dira, kanporatzeko arriskurik gabe, eta ikerlariek babes ekipamenduak eramango dituzte.

Prozedurak, halaber hiru fase ditu. Lagin bakoitzak 500 mililitro ditu, eta, horietatik, 200 mililitro erabiltzen dira, eta bestea gorde egiten da, izoztuta. Lehenik, uretan diren partikular hartzen dira, eta gainerako ura bota egiten da. Bigarrenik, kit eta material bereziak erabiliz, iragazi egiten da soilik DNA edo RNAren tamainako osagaiak lortuz. Azkenik, PCR Polimerasaren kate-erreakzio teknikaren bidez, anplifikatu egingo da, eta ondorioztatuko da ba ote dagoen koronabirusaren nukleoan dagoen RNA edo azido erribonukleikoaren aztarnarik, eta zer kopurutan. Azkenean, kopurua bera da helburua, horrek ahalbidetuko baitu jakitea denboran zer bilakaera duen kutsatze kopuruak.

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Ekainaren 2an eguneratua, 19:00etan. ©BERRIA

Koronabirusaren azken datuak

Berria

Azkeneko 24 orduetan hamar lagun hil dira COVID-19 gaitzaren eraginez. Zortzi positibo atzeman dituzte PCR probekin, eta bost gaixo ospitaleratu dituzte. Euskal Herrian 29.491 gaixok eman dute positibo guztira, koronabirusa atzemateko probaren bat eginda. Horietatik 2.078 hil dira. Grafikoak, albiste barruan.

Maria Txibite, Manu Aierdi eta Elma Saiz kontseilariekin parlamentutik ateratzen. ©Idoia Zabaleta, Foku

Bortzgarren neurri sorta onartu du Nafarroako Parlamentuak

Berria

Navarra Sumaren abstentzioarekin eta bertze alderdi guztien baiezko botoarekin onartu dituzte neurriak. Bertzeak bertze kultura ogibide dutenentzat 50.000 euro arteko diru laguntzak onartu dituzte eta hamabi hilabetez luzatuko dituzte autonomoentzako eta aldi baterako lan erregulazioan daudenentzako alokairua ordaintzeko diru laguntzak. 

Elkarrizketa: Ana Galarraga eta Miren Basaras

«Zabaltzen jarraitu behar dugu ez dakigula benetan zer gertatuko den»

Jakes Goikoetxea

Asko dakite SARS-CoV-2 birusari eta COVID-19aren izurriteari buruz, baina, asko jakinda ere, zuhurtziaz jokatzen dute, ez baitakite zer gertatuko den epe laburrean eta luzera begira.

Behobiako zubia, Irun eta Hendaia artean, itxita. ©Andoni Canellada / Foku

Ekainaren 22an zabalduko dute Ipar eta Hego Euskal Herriaren arteko muga

Jon O. Urain

Reyes Maroto Espainiako Industria ministroak eman du dataren berri. Mugak ia hiru hilabete daramatza itxita, eta horrek eragozpen ugari eragin dizkie eremu horretan bizi diren herritarrei.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna