Nafarroako Gobernuak 989 milioi euroko plana aurkeztu du berreraikuntzarako

Ezohiko kontseilu berezian onartutako egitasmoak, 190 neurri proposatzen ditu «eredu ekonomiko eta sozial berri baterantz»

Maria Txibite eta alboan bi presidenteordeak: Javier Remirez eta Jose Mari Aierdi
Maria Txibite eta alboan bi presidenteordeak: Javier Remirez eta Jose Mari Aierdi Nafarroako Gobernua Tamaina handiagoan ikusi

Joxerra Senar -

2020ko abuztuak 1

«Bigarren Mundu Gerra geroztik, nazioartean izan den erronka instituzionalik, politikorik eta sozialik handiena da COVID-19a». Hitz arranditsu horiekin aurkeztu du gaur goizean, Nafarroako Jauregian, Nafarroa 2020-2023ko egitasmoa Maria Txibitek gobernuko lehendakariak. Planak 190 neurri jasotzen ditu, eta, Txibiteren hitzetan, datozen belaunaldiei begirako egitasmoa da: «Ez ditu soilik oraina markatuko, etorkizuneko zutarri sendoak jarriko ditu». Hurrengo hiru urteetarako, ia mila milioi euroko aurrekontua (989 milioi), izango du. Zenbateko horri berreraikuntzarako Europako Batasunetik zein estatutik etor daitezkeen funtsak gehitu behar zaizkiola zehaztu du gobernuak.

Aurretik, parlamentuan berreraikuntza aztertzeko batzorde berezi bat osatu zuen, eta 126 proposamen egin zizkieten taldeek gobernuari, Nafarroa Suspertu planean jaso zitzan. Halaber, hilabeteotan, 211 talde, eragile eta elkarterekin mintzatu eta euren ekarpenak bildu dituztela dio gobernuak. Agiria mahai gainean delarik, irailetik aurrera, eragile politiko eta sozialekin mintzatu nahi du. Txibitek gobernuari, parlamentuari, eragileei eta gizarte osoari eskerra eman nahi izan dizkio: «Nafarroarentzat eta Nafarroaren eskutik egindako plana da». Nabarmendu du orain interes kolektiboa lehenetsi behar duela, bakoitzak bereari erreparatu aurretik.

Pandemiak ekonomian eragindako muturrekoa galanta izan da, bigarren hiruhilekoko BPGren datuek islatzen duten bezala. Gobernuaren hitzetan, aurretik zituzten asmoak eta anbizioak «hauspotu» ditu egungo pandemiak. Gidalerro estrategikoen artean, aurretik jada aipatu izan diren erronkak zeuden: Ekonomia digital bateranzko eraldaketa, trantsizio ekologikoaren bizkortzea, gizarte kohesioa sustatzea, lurralde kohesioari eustea eta elkarbizitzan sakontzea.

Lehentasunen artean, AHT

Estrategiak zehaztuta, 190 neurri proposatzen dira, baina baita 46 lehentasun aipatu. Hona, bakoitzean, zerrendatzen diren lehentasunak. Ekonomia eraldatzeko prozesuan, COVID-19ak gehien erasandako enpreseentzako laguntzak proposatzen dira, «bideragarriak diren enpresen galerak eragozteko eta likidezia bermatzeko». Gainera, aipatzen da sektore estrategikoak bultzatzea, eraldatze digitala bizkortzea lurraldearen lehiakortasuna hobetzeko, Ikerketaren eta Garapenaren atalean Europan duen posizioa hobetzea, gizarte ekonomia eta ekintzailetza bultzatzea, edo enplegu aukerak hobetzea kontratatzeko laguntzak emanez eta prestakuntza indartuz. Azkenik, azpiegiturak eta garraio sistemak hobetu behar direla aipatzen da, eta hor sartzen dute Abiadura Handiko Trena.

Trantsizio digitalari dagokionez, helburuen artean jartzen da energia kontsumo osoaren erdia berriztagarri bidezkoa izatea, eta horiek indartzeko beharra azaltzen dute. Aukeren artean dago, egungo parke eolikoen potentzia handitzea. Eraginkortasun energetikoa bultzatu nahi dute, tartean ibilgailu elektrikoak sustatuz edo alor horretan administrazio publikoa eredugarri bihurtuz. Eraikuntzaren atalean ere zaharberritze jarduerak bultzatuko dira. Ekonomia zirkularraren aldeko apustua ere aipatzen dute.

Kohesio sozialari dagokionez, osasun sistema hobetzea edo errenta bermatuaren sistema indartzea jartzen du lehentasunen artean. Zahar etxeen arreta sisteman, «beste eredu bat» eraiki nahi dute. Egitasmoak dio zaintza gizarte baterantz doala eta menpekotasuna duten pertsonek zein zaintzaileek lehentasuna izan behar dutela. Gizon eta emakumeen arteko Aukera berdintasuna ere indartu nahi dute, «pandemiaren ondorioz zamen analisi zehatza eginez, berdintasun agenteen sarea zabalduz eta genero indarkeriaren aurkako borroka indartuz».

Lurralde kohesioa eta Nafarroa egituratzeari begira, lehentasunen artean daude herritar guztientzako oinarrizko osasun zerbitzu iraunkorrak erraztea, tokiko ekonomia bultzatuko duten egitasmoak, Pirinioak eta beste eskualde batzuk biziberritzeko neurriak edo landa eremua gaztetzeko ekintzak.

Elkarbizitzari begira, berriz, planak dio euskara «kohesiorako eta aniztasunerako faktore» dela berrestea, «euskara sustatzeko programak indartuz, gazteentzako eta haurrentzako edukiak sortzea bultzatuz eta administrazioan hizkuntz aniztasunaren alde apustu eginez».

Gobernantzaren asmoak

Gobernuak lehen urratsa egin du egitasmoa aurkeztuta, baina haren gauzatzea zein ondorengo pausoetarako gobernantza eredu bat planteatzen du. Batetik, gobernu barruko koordinazioa legoke: zuzendaritza talde bat legoke, lehendakari eta lehendakariordeek osatua eta gero departamentu arteko batzordearen eskuetan legoke lehentasunak identifikatu, baliabideak jarri eta haien jarraipena egitea. Bestetik, gobernutik kanpo «gizarte kontseilua» aipatzen da eragileen hartu-emanetarako. baina ez du zehazten Gizarte Elkarrizketaren Kontseilua den edo Gizarte eta Ekonomia kontseilua. Organoaren izena garrantzitsua da, ELA eta LABek lehengoa iraganeko ereduekin lotzen dutelako eta bigarrenean parte hartzen dutelako aspalditik.

Horrekin batera Parlamentua eta udalak kontuan hartuko lituzke. Legebiltzarraren kasuan, komenigarri ikusten dute «planaren proposamen, jarraipen bilakaerarako eremu propioa izatea».

 

Goizeko buletina

BERRIAren papereko edizioaren gai nagusiak biltzen ditu egunero (astelehenetan salbu). Goizean goiz iristen da zure posta elektronikora.

Albiste gehiago

Nekane Murga, atzo, Eusko Jaurlaritzaren Bilboko egoitzan. ©Miguel Toña / Efe

Eusko Jaurlaritzak osasun larrialdia ezartzeko asmoa du

Andoni Imaz

Urkullu jarduneko lehendakaria litzateke batzorde bereziaren burua berriro ere, eta aukera izango luke jendea bakartzeko eta joan-etorriak mugatzeko. Murgak eta Tapiak agerraldi bat egingo dute bihar, hartuko dituzten neurriak esplikatzeko.

Salvador Illa Espainiako Osasun ministroa gaurko agerraldian. ©Chema Moya/EFE

Diskotekak eta gaueko tabernak ixteko agindu du Madrilek

Berria

Neurriak zorroztuko dituzte Hego Euskal Herrian, egoera epidemiologikoak okerrera egin duela eta. Gainerako taberna edo jatetxeek 01:00ean itxi beharko dute, eta gauerditik aurrera ezingo da bezero gehiagorik sartu. Kalean erretzea ere debekatuta egongo da, bi metroko tartea bermatu ezin bada.

Jendea paseoan Donostiako alde zaharreko kaleetan, atzo. ©Juan Carlos Ruiz/FOKU

618 kasu atzeman dituzte Hego Euskal Herrian

Berria

Bizkaian behera egin dute kasuek; Araban, Gipuzkoan eta Nafarroan, aldiz, igo egin dira.

Osasun langileak PCR probak egiten Donostian, aurreko astean. ©Gorka Rubio/FOKU

Azpeitiko Erdikalean ibili zirenei proba egiteko eskatu die Jaurlaritzak

Berria

Abuztuaren 7tik 9ra bitartean kale horretan ibilitakoek egin beharko dute testa.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna