Albistea entzun

Trantsizio politikoa

Maliko presidentea eta lehen ministroa kargugabetu dituzte

Assimi Goita presidenteorde eta koronelak eman du erabakiaren berri, eta jakinarazi du trantsizioak bere horretan jarraituko duela. Bah N'daw eta Moctar Uane atxilotuta daude, atzodanik.

Herritar talde bat Bamako hiriburuan, gaur, kargugabetzeen aurka protesta egiten.
Herritar talde bat Bamako hiriburuan, gaur, kargugabetzeen aurka protesta egiten. HADAMA DIAKITE / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Ander Perez Zala -

2021eko maiatzak 25 20:05

Duela hamar bat hilabete Malin abiaturiko trantsizio politikoak beste atal bat izan du egunotan. Bah N'daw – hauteskundeak egin arte lehen ministro karguan egon behar zuen– eta Moctar Uane – lehen ministro postua zuen– atxilo eraman zituzten atzo gauean, hiriburutik hamabost kilometrora dagoen base batera, eta Assimi Goita presidenteorde eta koronelak gaur jakinarazi du bi politikariak beren karguetatik kendu dituztela.

Aldaketa behartu horien arrazoiak trantsizio gobernuaren osaketa berria eta botere oreka izan dira. Hilaren 14an, Uanek dimisioa aurkeztu zion N'dawri, baina horrek kargu berera itzularazi zuen, eta gobernu «inklusiboago bat» izendatzeko eskatu zion, politikariek pisu handiagoa izan zezaten.

Hala, gobernuburuak atzo eman zuen lantalde horren berri, eta, iragan abuztuko estatu kolpean parte hartu zuten lau militarrek beren karguetan jarraituko duten arren, bi jeneral kanpoan utzi izanak haserrea eragin du soldaduen juntan; horren harira hartu zituzten atzo atxilo, eta horren harira bota dituzte gaur beren postuetatik.

Junta iazko udatik izan duen eragina eta pisua galtzearen beldur da, herritarren manifestazioen ostean haiek altxatu egin baitziren garai hartako gobernuaren aurka, eta Ibrahim Bubacar Keita presidentea eta Bubu Cise lehen ministroa gatibu hartu baitzituzten.

Bahiketa horien ondotik, Keita dimisioa ematera behartu zuten, eta gobernua eta parlamentua desegitera. Orduan, militarrek onartu egin zuten N'dawk estatuburu kargua hartzea, eta Uane —gizarte zibilekoa— lehen ministro bilakatzea, beren influentziari eustearen truke; bai Trantsiziorako Kontseilu Nazionalean, baita gobernuan ere.

Azken bi egunotako erabakiekin, militarrek beren boterea mantentzeko asmoa erakutsi dute, baina horrek ez luke eraginik izango trantsizio prozesuan, Goitak adierazi baitu bere horretan jarraituko dutela datorren urterako aurreikusita dauden hauteskundeek, presidentetzarakoek eta Asanblea Nazionalerakoek.

Presidenteorde eta jenerala, hain justu, kritiko agertu da kargugabetu dituzten bi agintariekin eta gobernu berriaz hartu dituzten erabakiekin, jeneralen ordez gizarte zibileko ordezkariak aukeratu baitituzte: «Horrelako desmartxa batek agerian uzten du trantsizioko presidenteak eta lehen ministroak trantsiziorako gutuna urratzeko asmoa zutela». Egoera hori ikusirik, Goitak azaldu du bere burua «behartuta» ikusi duela «aldaketak» egitera.

Nazioartearen pisua

Hala, oraindik ikusteko dago juntak nazioarteari zin egindakoa beteko duen: gizarte zibilari hemezortzi hilabeteko epean boterea ematea, hiru urtean eman beharrean, tarte horretan nahiago baitzuen.

Egunotarako espero da CEDEAO Afrika Mendebaldeko Estatuen Ekonomia Batasuneko ordezkaritza bat herrialdera iristea, hura arduratzen baita trantsizio prozesua gainbegiratzeaz. Oro har, nazioarteak kezka handiz erreakzionatu du junta militarraren erabakia dela-eta, eta Afrikako Batasunak eta Europako Batasunak, esaterako, atxiloturiko agintariak berehala askatzeko eskatu dute; baita Frantziak ere, Maliren kolonizatzaile izandakoak.

Afrikako herrialde horren egoera ezegonkorra izan ohi da. Batetik, herrialdeko taldeen arteko tentsio etnikoa eta indarkeria ia egiturazkoa da azken hamarkadetan, gobernu zentralak ezintasuna erakutsi baitu jarduera aktiboan dauden dozenaka miliziak armagabetzeko.

Milizia horiek, oro har, irizpide etnikoei erantzuten diete, eta lurren kontrolagatik borrokatzen dira; horrez gain, talde jihadistak, egoeraren arabera, batzuen zein besteen aliatuak izan ohi dira.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Tripolin gaur egindak bileraren une bat ©Mohamad Abdel Kader / EFE

Libiako batasun gobernuak ez du argi ikusten bozak abenduaren 24an egitea

Igor Susaeta

Lehen ministroak hauteskundeak egitea defendatu du nazioarteko goi bilera batean, Tripolin. Aldeak «adiskidetu» arte itxarotearen alde da presidentea

Ursula von der Leyen Europako Batzordeko presidentea, artxiboko irudi batean. ©FRANCISCO SECO / EFE

Poloniari aurre egiteko presioa handitu zaio Europako Batzordeari

Ander Perez Zala

Europarlamentuak Varsoviaren kontrako neurriak eskatu dizkio Von der Leyeni, eta mehatxu egin dio auzitara joango dela. EBko estatu kideen artean desadostasunak daude hartu beharreko erabakiez; Hungariak bere aliatua defendatu du.

Sandra Mason aukeratu dute presidente ©BERRIA

Sandra Mason izendatu dute Barbadosko Errepublikako lehen presidentea

Igor Susaeta

Parlamentuak herrialdea Commonwealthetik ateratzearen alde egin eta gero, Sandra Mason presidente kargua hartzekoa da azaroaren 30ean.

Talibanen ordezkaritzako kideak, atzo, Moskun, Sergei Lavrov Errusiako Atzerri ministroa haien atzetik pasatzen ari zenean. ©ALEXANDER ZEMLIANICHENKO / EFE

Errusiak Afganistanerako «bakea» eskatu die talibanei

Ander Perez Zala

Moskuk integristen ahaleginak goraipatu ditu, baina ohartarazi die «gobernu inklusibo bat» behar dela egonkortasuna lortzeko. Sunitek herrialdearen «bakartzea» kritikatu dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.