Albistea entzun

Eutanasia

«Heriotza duina» izateko prozedura arautu du Nafarroak

Carlos Artundo Nafarroako Gobernuko osasun zuzendariaren arabera, «errespetatu» egiten ditu bai eskaera egiten duten pertsonak eta bai kontzientzia eragozpena adierazten duten profesionalak.

Santos Indurain eta Carlos Artundo
Santos Indurain eta Carlos Artundo Villar Lopez / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Joxerra Senar -

2021eko abuztuak 4 17:14

Espainiako Kongresuak abenduan onartutako Eutanasiaren Lege Organikoa garatu du, dekretu bidez, Nafarroako Gobernuak. Dekretuaren edukia jada irakurgai dago aldizkari ofizialean, eta, ondorioz, indarrean sartu berri da. Dekretuak arautzen du, besteak beste, gaixotasun sendaezina duten pertsonek eskaera egiteko prozedura, eta kontzientzia eragozpena adierazten duten profesionalen erregistroa sortuko du.

Horregatik, Carlos Artundo osasun zuzendariaren arabera, dekretuak «berme bikoitza» du: batetik, «legearen irizpideen barruan», eskaera egiten duten pertsonekin «errespetuz» jokatzen du, eta gauza bera egiten du kontzientzia eragozle diren medikuekin.

Gainera, eskaria egiten duten pertsonen egoera aztertuko du berme eta azterketa batzordeak. Kasuz kasu kontrolatuko du, ea eutanasia eskatzen duten pertsonen prozedura bakoitza «legearen barruan» egiten den eta ea baldintza medikoak betetzen dituen, eta, eskaera atzera botatzen den kasuetan, pertsonek organo horretara jo ahalko dute erreklamazioa aurkezteko.

Askotariko diziplinatako ordezkariek osatuko dute; izan ere, legeak dioenez, osasun arloko profesionalek eta juristek osatu beharko dute, eta gutxienez zazpi kide izango dira. Nafarroan, hamabi lagunek parte hartuko dute: lau mediku —oinarrizko arretako bi eta arreta espezializatuko beste bi—, lau jurista, bi erizain, psikologo bat eta gizarte langile bat.

Batzordeko kideak

Bihar, osasun kontseilariak foru agindu bidez izendatuko ditu batzorde hori osatzen duten pertsonak, baina jada ezagutarazi dituzte nortzuk diren. Batzordeburua Maria Luisa Los Arcos izango da, NUPeko zuzenbide zibileko katedradun eta osasun zuzenbideko aditua. Gainerako kideak honako hauek izango dira: Juan Luis Beltran, Zuzenbideko doktore eta gardentasun kontseiluko presidentea; Leticia Jerico, Zigor Zuzenbideko irakasle eta kontzientzia eragozpenean aditua; Maria Jorqui, NUPeko Zuzenbideko katedraduna eta Ospitale Guneko etika batzordeko kidea; Helena Escalada, sendi mediku eta zaintza aringarrien aditua, eta, Luisa Gartzes, lehen arretako medikua; Victoria Atxa, barne medikuntzako espezialista; Mauro Loinaz, mediku intentsibista; Oihane Vieira, Ospitale Guneko erizaina eta Zuzenbideko lizentziaduna, Ana Rosa Gomez Bioetikan espezializatutako erizaina, Raquel Ruiz Neuropsikologiako aditua eta Ospitale Guneko Neuronkologia batzordeko kidea eta Xabier Les Ospitale Guneko gizarte laneko unitateburua.

Lege organikoa martxoan kaleratu zen aldizkari ofizialean, eta gobernuak hiru hilabeteko epea zuen dekretua garatzeko. Prozesu horretan parte hartzera gonbidatu zituzten, besteak beste, herritarrak, gaixoen elkarteak, profesionalen elkargoak, toki askotako unibertsitateak, eta hamazazpi eragilek egindako 71 ekarpen jaso dituzte. Horietatik bi heren aintzat hartu dituzte.

Eskuorri sinplifikatua

Espainiako legeak zehaztutako baldintza nagusien arabera, eutanasia eskatu ahal izateko, pertsona eskatzaileak kontziente egon behar du, eta gaixotasun sendaezina izan. Prozedura konplexua da, eta, herritarrei informazioa helarazteko asmoz, Nafarroako Gobernuak eskuorri batzuk prestatu ditu Espainiako Gobernuarekin elkarlanean. Horietan, informazioa behar duten herritarrei zalantzak argitu nahi dizkiete, galdera eta erantzunen bidez, eta prozedura osoa diagrama baten bidez azaldu: «Prozesu osoa eta sendoa da, eta saiatu gara herritarrei begira sinplifikatzen», aipatu du Geno Etxandok.

Hain zuzen ere, mediku eta erizainei begira, praktika onen gidaliburu bat ere landu da. Espainiako Gobernuak webgune bat prestatu du, baina Osasunbideak Auzolan izeneko gune bat egokitu du kontsultatzeko. Dekretuak dakarrenez, profesionalen prestakuntza izango da elementurik garrantzitsuenetako bat. Halaber, dekretuak, kontzientzia eragozpena adierazten duten profesionalen erregistroa sortuko du. Gobernuak aurreratu duenez, teknikoki lanean ari dira, erregistro horrek osasun arloko profesionalen konfidentzialtasuna berma dezan.

Aurretiazko 11.163 borondate

Eutanasia eskatu ezin duten pertsonen kasuan, protokolo bat ezarriko da ezgaitasuna baloratzeko, buruko osasuneko adituen bitartez. Hala ere, Artundoren hitzetan, garrantzitsua izango da aldez aurretik borondate aurreratuen erregistroan izatea. Erregistro hori iraganean sortu zen, eta, gaur egun, 11.613 lagunek dute eskaera eginda. Artundok nabarmendu du garrantzitsua dela gizarteak erreminta horren berri izatea. «Maiz, hurbilean kasu dramatikoak ikustean jabetzen gara garrantzitsua dela erregistro horretan izena ematea, eta aurretik idatzita uztea bizitzaren azken ordua iristean zer nahi dugun», azaldu du Artundok. Haren esanetan, lehen arretako osasun etxeetan egin daiteke, prozedura «sinple» baten bidez.

Artundok gaineratu du kaleratu berri den dekretua Nafarroako Gobernuak iragan legealditik landutako estrategia bakarraren barruan sartzen dela, heriotza duin bat emateko jorraturikoan. 2018an, Heriotza Duinaren Behatokia sortu zen, eta, geroztik, pare bat azterketa egin du, herritarrek gai horri buruz zer ezagutza eta iritzi duten jakiteko asmoz. Azterketa horietan jasota dagoenez, nafarren %77k «moralki onargarri» deritzote eutanasiari, eta %80k legeztatzeko beharra adierazi zuten. Datu horien arabera, mila biztanleko 15,9 herritarrek jzena eman dute aurretiazko borondateen erregistroan, «estatuko batezbestekoa halako bi». Azken urteetan kopuruak nabarmen gora egin badu ere, Artundoren ustez, oraindik ere kopuru txikia da.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Jatetxe bateko zerbitzaria, atzo, Donostian, bi bezeroren COVID ziurtagiriak egiaztatzen. ©JON URBE / FOKU

Ostalariek ez dute polizia (ere) izan nahi

Maddi Ane Txoperena Iribarren Ane Eslava

Atzotik, Euskal Herri osoan da indarrean COVID ziurtagiria. Araba, Bizkai eta Gipuzkoako 50 lagunetik goitiko jatetxeetako langile eta bezeroek egun batetik bertzera egokitu behar izan dute neurrira

Miren Basaras. / ©Aritz Loiola, Foku

«Pandemiak loa galarazi dit niri ere»

Ibai Maruri Bilbao - Bizkaiko Hitza

Miren Basarasek esan du txertoak «oso onak» izan arren, transmisioa eteteko neurriak ezinbestekoak direla. Uste du askatasunaren izenean txertoari uko egiten diotenak «berekoiak» direla.

Otxarkoagako bizilagunak, protesta batean, asteartean. / ©Aritz Loiola, Foku

Betiko zerbitzua gura dute Otxarkoagan

Ibai Maruri Bilbao, Bizkaiko Hitza

Kutxabankek astean egun bitara murriztu du Bilboko Otxarkoaga auzoan dagoen bulego bakarreko leihatila zerbitzua. Bizilagunek protestak hasi dituzte. Bankuek, oro har, Bizkaian, bulegoen %45 itxi dituzte azken hamabi urteetan. Kutxabankek dio erabilera gutxitu delako hartu dutela erabakia.

Donostiako Antigua Auzoko Osakidetzako osasun zentroa. ©GORKA RUBIO / FOKU

«Ezin dugu martxa honetan segitu»

Oihane Puertas Ramirez

Lehen mailako arretako langileek salatu dute baliabideak falta zaizkiela. COVID-19a dela eta, osasun etxeetako lan karga «izugarri» handitu zaie, eta «gainezka» daudela sentitzen dute.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.