Albistea entzun

Filipinak

Hagako auzitegiak Filipinetako drogaren kontrako gerra ikertzea baimendu du

Fiskaltzaren eskaria onartu, eta narkotrafikoaren kontrako operazioetan gizateriaren kontrako krimenak izan ote diren ikertu ahalko du auzitegiak. Gobernuak esan du Nazioarteko Zigor Auzitegiak ez duela horretarako «zilegitasunik», Filipinak haren parte ez direnez gero.

Narkotrafikoaren kontrako operazio bat, Filipinetako Valenzuela hirian.
Narkotrafikoaren kontrako operazio bat, Filipinetako Valenzuela hirian. Mark Cristino / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Julen Aperribai -

2021eko irailak 16

NZA Nazioarteko Zigor Auzitegiko epaileek ahalbidetu egin dute Filipinetako Gobernuak narkotrafikoaren kontra hartutako neurriak ikertzea, gizateriaren aurkako krimenak izan daitezkeelakoan. Fiskaltzak orain arte gertaera horien inguruan emandako informazioan oinarrituta, epaileek adierazi dute herritar zibilen aurkako eraso sistematiko baten parekoa dela herrialde horretan getatutakoa. Filipinek duela bi urte utzi zion NZAko estatu kide izateari, eta, horrenbestez, kide zen bitartean izandako gertakariak soilik ikertu ahalko ditu auzitegiak, 2011ko azaroaren 1etik 2019ko martxoaren 16ra artekoak.

Joan den ekainean egin zien fiskaltzak ikerketa abiatzeko eskaria epaileei, eta onartu egin duela jakinarazi du orain auzitegiak, argudiatuta nahikoa oinarri badagoela horretarako. Herritarren «hilketak» aipatu dituzte gizateriaren kontrako krimen gisa hartzeko balizko froga moduan; bereziki, Davao hiriaren inguruan 2011ko azarotik 2016ko ekainera bitartean egindakoak.

Auzitegiak nabarmendu du drogaren kontrako gerra deitu izan zaiona ezin dela ulertu legediaren ezarpen huts moduan, eta horren barruan egindako operazioak ezin direla hartu «zilegizkoa den operazio batean egindako gehiegikeria» gisa. Aitzitik, herritarren aurkako «eraso orokortu eta sistematiko bat» izan dela pentsatzeko nahikoa oinarri badagoela uste du, eta eraso horiek estatuak berak sustatuak izan direla.

Filipinetako Gobernuak, aldiz, adierazi du Hagako auzitegiak ez duela «zilegitasunik» narkotrafikoaren kontrako kanpaina ikertzeko. «Atzerriko instituzio horrek ez dauka eta ez du inoiz izan eskumenik Filipinetako Errepublikako auzien nahiz bertako herritarren inguruan ezer ikertzeko», esan du Salvador Panelo Duterte presidentearen idazkariak. Panelok argudiatu du bi urte igaro direla Filipinak Erromako Estatutuaren barruan ez daudela, eta, hortaz, jada ez dagoela «NZAk ikertu beharreko auzirik».

Filipinetako agintarien arabera, 7.000 lagun baino gehiago hil dira narkotrafikoarekin lotuta Poliziak egindako sarekadetan. Giza eskubideen aldeko hainbat elkartek, baina, hildakoen kopurua 30.000 ingurukoa dela kalkulatu dute. Estatuko indar armatuei eta sikarioei leporatzen dizkiete hilketak. Salatu izan dutenez, narkotrafikoaren kontrako borrokaren zigorgabetasun giroa baliatu dute droga kontuak kitatzeko. Presidenteak berak edozein susmagarriren kontra tiro egitera animatu zituen estatuko indarrak.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

<b>Karbono isuriak.</b> Auto pilaketa bat, ke eta behe laino artean, Nigeriako Lagos hirian. ©AKINTUNDE AKINLEYE / EFE

Egungo konpromisoekin, «klima hondamendira bidean» da mundua

Gorka Berasategi Otamendi

Nazio Batuen Ingurumen Programaren txosten baten arabera, estatuek hartu dituzten azken konpromisoak baino askoz ere ausartagoak behar dira klima aldaketa bortitz bat ez gertatzeko
Arantxa Tapiak beste sailburu batzuekin batera atzo egin zuen agerraldia. ©DAVID AGUILAR / EFE

Eusko Jaurlaritzak %30 murriztu nahi ditu berotegi efektuko gasak 2024rako

Jone Arruabarrena

Jaurlaritzak Energia Trantsizioaren eta Klima aldaketaren plana aurkeztu du. Tapiak 305 milioi euroko inbertsioa iragarri du arlo horretan
Erizain bat gizon bati txerto dosi bat jartzen, Johannesburgon (Hegoafrika). ©Kim Ludbrook / Efe

Afrikako Batasunak izurriaren aurkako 110 milioi txerto dosi jasotzeko akordioa egin du

Igor Susaeta

Moderna etxearekin egin du ituna kontinenteko 55 herrialde biltzen dituen elkarteak, AEBetako Gobernuak bideratuta. Afrikan, oraingoz  herritarren %5,23ri jarri dizkiete txertoaren bi dosiak.

Sudango Khartum hiriburuan atzo izandako protesta baten irudia. ©STRINGER / EFE

Militarrek esan dute trantsizioaren «bidea zuzentzen saiatzen» ari direla

Ander Perez Zala

Al-Burhanek adierazi du Sudanen ez dela estatu kolperik izan, eta azaldu du «laster» gobernu berri bat izango dela; Kontseilu Subiranoarentzat, hark du «autoritate legitimoa» oraindik ere. Armadak gutxienez zazpi lagun hil ditu manifestazioetan.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.