Albistea entzun

Bigarren Mundu Gerraz geroztik bizi itxaropenak izaniko jaitsierarik handiena eragin du koronabirusak

Gizonezkoetan izan da jaitsierarik nabarmenena: 2,2 urte. 29 herrialdek hartu dute parte ikerketan, eta horietatik 27tan sei hilabeteko jaitsiera izan da, batez beste.

Latinoamerikako ehorzketa etxe bat, artxiboko irudi batean.
Latinoamerikako ehorzketa etxe bat, artxiboko irudi batean. JUAN IGNACIO RONCORONI/EFE Tamaina handiagoan ikusi

Jone Arruabarrena -

2021eko irailak 27

Ikerketan, kontuan hartu dituzte Europako herrialde gehienak, Ameriketako Estatu Batuak eta Txile: guztira, 29 herrialde. 2019ko datuekin alderatuta, bizi itxaropena sei hilabete baino gehiago laburtu da ikertu dituzten herrialdeetatik 27tan.

Oxfordeko Unibertsitateak argitaratu du ikerketa, eta, adituen arabera, COVID-19ak zerikusi zuzena dauka jaitsiera horrekin. «Gure ikerketaren emaitzak erakusten dute zuzenean koronabirusa dela bizi itxaropena laburtzeko arrazoi nagusia, eta horrek erakusten du nolako kaltea eragin dien pandemiak herrialde gehienei», nabarmendu du ikerketako egileetako batek, Ridhi Kashyap-ek.

Herrialde gehienetan gizonezkoen bizi itxaropena laburtu da gehien, batez ere Ameriketako Estatu Batuetan: han, 2,2 urte jaitsi da. Horrez gain, ikerketan parte hartu duten 29 herrialdeetatik hamabostetan ondorioztatu dute 2020. urtean jaio ziren emakumeek bizi itxaropen laburragoa dutela 2015. urtean jaio zirenek baino, eta gizonekin beste hainbeste gertatu da hamar herrialdetan.

Heriotza tasa ere handitu egin da, batez ere 18 eta 60 urte artekoen artean Estatu Batuetan, eta 60 urtetik gorakoetan Europan.

2015-2019 bitarteko datuekin konparatuz egin dute ikerketa, eta, behin heriotza tasak kalkulatuta, heriotza horietatik COVID-19ari zenbat dagozkion ere kalkulatu dute ikertzaileek. Azterlanetik ondorio garbiak atera dituzte: COVID-19 pandemiaren ondorioz, heriotza tasa nabarmen handitu zen 2020an, Mendebaldeko Europan Bigarren Mundu Gerratik edo Ekialdeko Europan Sobietar Batasuna desagertu zenetik ikusi ez den neurrian.

Ikertzaileek nabarmendu dute ezberdintasun handiak aurkitu dituztela herrialdeen artean. AEBetan, adibidez, jaitsiera nabarmena izan da, baita Espainian ere. Eskandinaviako herrialdeetan, berriz, jaitsiera txikiak erregistratu dituzte.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Euskal Eskola Publikoaz Harro Topagunearen prentsaurrekoa, atzo, Bilbon. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Manifestaziora deitu dute eskola publikoaren alde azaroaren 6rako

Javi West Larrañaga

Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako hezkuntza akordio berriaren harira, «eskola segregazioari eta inklusio faltari» aurre egingo dien sistema bat eskatu du Euskal Eskola Publikoaz Harro Topaguneak
Emakume bat, etxe agentzia baten aurrean. ©LUIS TEJIDO / EFE

Alokairuen prezioa soilik «tentsio handiko» tokietan mugatuko du Madrilek

Juanma Gallego

Ministroen Kontseiluak etxebizitzaren lege aurreproiektua onartu du. Erkidegoen esku utziko dute araua aplikatzea eta prezioak arautzea
Eusko Jaurlaritzako Osasun sailburu Gotzone Sagardui, artxiboko irudi batean. ©ENDIKA PORTILLO / FOKU

Sagarduik «tentuz» jokatzeko eskatu du, joera «goranzkoa» delako

Irati Urdalleta Lete

Sailburuaren hitzetan, goizegi da beste olatu bat datorrela esateko, eta ez dago jakiterik «goranzko» bilakaerak zer eragin izango duen ospitaleetan

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.