Albistea entzun

Literatura

Pello Lizarraldek, Anjel Lertxundik eta Joxan Elosegik irabazi dute Euskadi saria

Lizarralderi Argiantza nobelarengatik eman diote narratibaren saria. Haur eta gazte literaturako saria Lertxundik irabazi du, Haltzaren muinoa-rekin. Elosegik itzulpenarena irabazi du, Nik kantatu eta dantza egiten du mendiak lanarengatik.

Lertxundi, Lizarralde eta Elosegi, erdian, Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburuarekin (ezkerrean) eta Andoni Iturbe Kultura sailburuordearekin (eskuinean), gaur goizean.
Lertxundi, Lizarralde eta Elosegi, erdian, Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Kultura sailburuarekin (ezkerrean) eta Andoni Iturbe Kultura sailburuordearekin (eskuinean), gaur goizean. Maialen Andres / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Andoni Imaz -

2021eko urriak 14 15:46

Zazpi Euskadi literatura sarien artean hiru aurkeztu dituzte gaur Donostiako San Telmo museoan. Pello Lizarralde idazleak irabazi du euskarazko narratibaren saria, Argiantza nobelarengatik. Epaimahaiaren iritziz, idazleak liburuan sortu duen «atmosfera harrigarriak» erabat harrapatzen du irakurlea. «Ahots narratiboari dagozkionak trebeki erabiliz, indar liriko handiko deskribapenak baliatuz, maisutasunez eraiki du kontakizuna», nabarmendu dute.

Euskarazko haur eta gazte literaturako saria Anjel Lertxundiri eman diote, Haltzaren muinoa-rengatik. Lan hori «kalitate literario handikoa» dela uste du epaimahaiak: «Esaldi eta kapitulu laburrez osaturik dago, aberatsa da tradizioari eginiko erreferentziak direla medio, eta aberatsa, halaber, kontatzeko modu arin, poetiko eta zainduagatik».

Euskarazko itzulpenarena, berriz, Joxan Elosegik irabazi du, Nik kantatu eta dantza egiten du mendiak lanarengatik. Itzulpen horretan «estiloaren joritasuna» nabarmendu dute, «jatorrizkoaren jario orobat bitxi eta magikoa euskarara isurtzen asmatu duelako».

Euskadi sariak datorren azaroaren 18an banatuko dituzte, Gasteizko Artium museoan egingo duten ekitaldi batean. Han izango dira zazpi modalitateetako irabazleak. Datorren astean emango dute beste lau modalitateetako irabazleen berri: gaztelaniazko narratiba, ilustrazioa, euskarazko saiakera eta gaztelaniazko saiakera.

Saridun bakoitzak 18.000 euroko saria izango du, eta beste 4.000 euro eskura ditzake bere lana beste hizkuntza batean argitaratzen bada.

Iazko ekainean argitaratu zuen Argiantza eleberria Lizarraldek, Erein argitaletxearekin. 1980ko hamarkadan girotuta dago, eta bideogintzaren agerpenaren ostean zinemagintzak izaniko beherakadaren hasiera kontatzen du. Lizarraldek jende arrunta erakusten du ekintza arruntak egiten. «Literatura light-a nagusitu da», esan zuen BERRIAk liburuaren harira egindako elkarrizketan. Hark, ordea, espanturik gabeko literatura maite du. 1978an argitaratu zuen bere lehen poesia bilduma, eta zazpi eleberri eta bi ipuin liburu kaleratu ditu geroztik.

Argiantza nobelan, «zinema aitzakia bat» baino ez da izan idazlearentzat, iraganeko gertaerek gaur egunean duten eraginaz hitz egiteko aitzakia bat, Lizarraldek aurkezpenean kontatu zuenez. Nobelak Argiantza ez baizik Ilunantza izenburua ere izan zezakeela azaldu zuen orduan, kontzeptu bera adierazten baitute bi hitzek: argi oso ahula, edo argi oso ahula dagoen tokia. Hainbat ahotsekin osaturiko narrazioa da: «Nahi nuen protagonistak bereak azaltzea, baina iruditzen zitzaidan oso inportantea zela erakustea gizon horrek zer irudipen ematen zuen; ahots gehiago behar nituen. Eta gero, beti nahi izaten dut hirugarren pertsona bat, denak bere lekuan jarriko dituena, eszenatoki bat emango diena denei».

Eleberriak bide oparoa egin du ordurik: 111 Akademiak saria eman zion, eta Espainiako Kritika Saria ere irabazi zuen.

Lertxundi eta gazteak

Haur eta gazte literaturako saria jaso du Lertxundik Haltzaren muinoa lanarengatik, nahiz eta berak esan «10 eta 99 urte bitarteko» irakurleentzat idatzi zuela nobela. Uholdeak eramandako arbola baten gorabeherak kontatzen ditu lanak. «Abentura liburu bat, ezohikoa». Elkar etxearekin argitaratu zuen, Antton Olariagaren ilustrazioekin. Liburuak abenturaren, euskararen eta bizitzaren bizipozak argitzen du.

Ibai baten ondoko muinoan bizi den haltza da nobelako protagonista. Uholdeak muino puska bat eramango du ibaian behera, eta han joango da, lokatz eta guzti, haltza ere, beti amestutako bidaian. «Horrek hasten eta definitzen du ipuina: bidaiatzeko gustua eta ametsa ez da pertsona edo animalia batena, berez geldirik egotea tokatuko litzaiokeen izaki batena baizik», esan zuen Lertxundik.

Bizia eta heriotza Pirinioetan

Irene Sola Saezen Nik kantatu eta dantza egiten du mendiak eleberria katalanetik itzultzeko eginiko lanarengatik saria eman diote Elosegiri. Pirinioetako biztanleen bizimodu latza hainbat ahotsez kontatu du Solak nobelan, eta protagonista ia guztiak emakumeak dira. Naturak berak eginkizun handia dauka narrazioan. Mendian gertatzen da dena, eta mendia bera era ezohikoan agertzen du egileak, itzultzaileak eta editoreek esan zutenez, lana aurkeztu zutenean.

2020ko Europako Batasuneko Literatur Saria jaso zuen jatorrizko bertsioak. Alberdaniak argitaratu zuen euskarazkoa.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Irizpidea duzulako. Giroan zabiltzalako.

Zuk badakizulako.

Albiste gehiago

 ©MARISOL RAMIREZ / FOKU

«Paparra erakusteko moduan dago komikigintza»

Gorka Arrese

Marrazkilaria, gidoilaria eta editorea da Dani Fano (Donostia, 1968). 'Sasi artean Elgeta' albuma argitaratu du berriki, Ekaitz Agirre 'Garluk' margolariarekin eta Koldo Izagirre gidoilariarekin batera. Ikastolen Elkartearen 'Xabiroi' komiki aldizkaria gidatzen du 2005etik hona.
Txaber Altubek irabazi zuen Bizkaiko Bertsolari Txapelketako kanporaketa. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Soto, Sanjurjo eta Gorosterrazu, Nafarroako finalaurrekoetan

Berria

Donezteben jokatutako azken kanporaketarekin erabakita gelditu dira finalerdiak. Altube nagusitu da Bizkaian

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.