Albistea entzun

Ikus-entzunezkoak

Pantailak Euskaraz taldeak «larrialdi egoeraz» ohartarazi du Eusko Legebiltzarrean

Alex Aginagalde eta Izaskun Rekalde Pantailak Euskaraz taldeko ordezkariek «pauso sendo, ausart eta handiak» eskatu dituzte.

Alex Aginagalde eta Izaskun Rekalde, legebiltzarrean
Alex Aginagalde eta Izaskun Rekalde, legebiltzarrean Endika Portillo / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urkizu -

2021eko azaroak 8

Eusko Legebiltzarreko Kultura batzordean egin dute agerraldia gaur arratsaldean Pantailak Euskaraz taldeko ordezkariek. Testuingurua eman dute lehenbizi, eta azaldu dute ikus-entzunezko kontsumoa asko aldatu dela azkeneko urteetan. «Euskaldunon %47k kontsumitzen ditugu streaming bidezko plataformak, eta 20-24 urte arteko gazteen %75ek. Baina plataforma horietan euskaraz zenbat film daude? Netflixen, hiru. Disney Plusen, 0. HBO Maxen, 0. Eta Amazonen, bi». Telesailik euskaraz ezin da ikusi horietan guztietan. Ondorioa argia da: «Gazteen erreferenteak erdaldunak dira. Zinema aretoetan ere egoera larria da, emanaldien %1 baino ez baitira euskaraz». Kezkaz mintzatu da Aginagalde: «Larrialdi egoera batean gaude. Uste dugu lotuta dagoela egoera hori euskararen kale erabilerarekin. Puntu bat baino gehiago galdu da euskararen erabilera kalean. Benetan premiazkoa da aisialdian pausoak ematea».

Pantailak Euskaraz taldeak aldarrikapen taula bat sortu zuen, euskalgintzako eta ikus-entzunezko sektoreko beste eragile batzuekin. Honako hauek dira aldarrikapen nagusiak: Euskarazko ikus-entzunezkoen sektoreko finantzaketa publikoa sendotzea; EITB indartzea eta euskararen normalizaziorako tresna bihurtzea; euskarazko streaming plataforma sendo bat sortzea; streaming plataforma nagusietan euskararen presentzia legez bermatu eta areagotzea; zinemaren lege propioak sortzea; bideo jokoetan euskararen presentzia bermatu eta sustatzea; Interneteko sortzaile plataformetan euskararen presentzia bermatu eta sustatzea; ikus-entzunezkoen lege propioak sortzea; ikus-entzunezkoen kontseilu propioak sortzea; eta Espainiako eta Frantziako kate publikoek edukiak euskaraz ere eskaintzea.

Aginagaldek zera nabarmendu du: «Pantailetan euskararen presentzia sinbolikoa da. Horrek ohituretan eragina dauka. Haur eta helduok ez badugu erreferenterik, euskararen etorkizunarentzat kezkagarria da. Estrategikoa da pauso sendo eta ausartak ematea. Euskarak bataila politikoetatik aparte egon behar du. Kontsentsuak behar ditu euskarak, aurrera egingo badu».

Talde politikoek eskertu dute Pantailak Euskaraz taldekoen lana. Baina ñabardurak izan dituzte: EH Bildu erabat ados azaldu da taldearen aldarrikapen eta eskaerekin, baina kritikatu du EAJk blokeatu duela ikus-entzunezko kontseilua sortzeko eztabaida, eta aurreko legealdian EITB dagoen bezala uztea erabaki zutela; Elkarrekin Podemosek esan du plataformak ordainpekoak direla, eta egon daitezkeela familiak horiek ordaindu ezin dutenak; PSE-EEk aipatu du aintzat hartuko direla Pantailak Euskaraz-en planteamenduak; eta EAJk martxan dauden ekinbideak nabarmendu ditu, eta azaldu du EITBko zuzendari nagusiak Primeran streaming plataformaren ingurukoak aurkeztuko dituela Eusko Legebiltzarrean hilaren 15ean.

Pantailak Euskaraz taldeko ordezkarien iritziz, streaming plataforma berriak euskara hutsean izan beharko luke. «Euskara hizkuntza handiago baten ondoan jarrita, ez da kontu bera izango». Elebitasunak desoreka ekarri ohi duela azaldu dute ordezkariek. Nabarmendu dute baita ere ikus-entzunezko eduki arrakastatsuenak euskarara bikoiztuta egon beharko luketela, euskara informal estandarra zabaltzeko. «Ohiturak sortu egiten dira», nabarmendu du Aginagaldek. Gogorarazi du duela urte batzuk haur euskaldunak ohituta zeudela marrazki bizidunak euskaraz ikusten, baina gaur egun neska-mutiko gehienek erdaraz ikusten dituztela pantailetako edukiak.

Taldearen proposamenen artean hau dago: streaming plataformei kuotak ezartzeko eskatu dute Espainiako Ikus-entzunezko Lege Orokor berrian. Bikoizketarako diru laguntzak sortu eta sendotzeko ere eskatu dute, eta plataformekin negoziatu dezatela dagoeneko bikoiztuta dauden edukiak txertatu ditzaten. Taldeak uste du euskaraz bermatu beharko liratekeela haur eta gazteen estreinaldiak. Azkeneko puntu hori zinemako estreinaldietan ere eskatu dute.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Bertsolariak koplatan, Azpeitiko taberna batean. ©GOTZON ARANBURU / FOKU

Giroa epeltzeko, bertsoak

Amaia Jimenez Larrea

Azpeitian ospatu da Bertso Eguna, bertsolarien eta bertsozaleen arteko topagunea. Berrikuntzak izan ditu aurten: arratsaldeko ekitaldiaren ordez, afaria eta saio nagusia izan dira Elikagunean.

 ©ARITZ LOIOLA / FOKU

«Milioika gauza txar ekoizten dira, eta zenbait onak: hori da orain artisautza»

Amaia Igartua Aristondo

1857koa da Gorostiaga denda, eta bide gorabeheratsua izan du, Pirlaren arabera: 1920an, arrakasta; ondoren, gainbehera; sarri uholdeek erasan diote, eta, azkenaldian, ekoizpen industrialak.
Pamela Anderson Kanadako aktorea, <em>Pamela, a love story</em> dokumentalaren fotograma batean. ©NETFLIX

Andersonek hitza hartu du

Urtzi Urkizu

Netflixek 'Pamela, a love story' dokumentala estreinatuko du asteartean. Lan horretan, Pamela Anderson aktoreak bere bizitzaren errepasoa egiten du. Memorien liburu bat ere idatzi du.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...