Albistea entzun

Ikus-entzunezkoak

Pantailak Euskaraz mugimendua sortu dute

Netflix Euskaraz eta Disney Plus Euskaraz taldeak, Tinko euskara elkartea eta Bieuse bikoizleen elkartea aldarrikapen batzuen inguruan batu dira, eta Pantailak Euskaraz mugimendua sortu dute. Sektoreko eta euskalgintzako eragileekin lanean ari dira.

Pantaiak Euskaraz mugimenduko ordezkarietako batzuk
Pantaiak Euskaraz mugimenduko ordezkarietako batzuk Gorka Rubio / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urkizu -

2021eko ekainak 8 15:43

Ikus-entzunezkoetan euskarak duen egoera «irauli» eta «euskarazko etorkizuna» lortzeko helburuarekin, Pantailak Euskaraz mugimendua sortu dute zenbait eragilek. Pantaila guztietan euskarak duen «presentzia eskasarekin» arduratuta daude, eta egoeraren inguruko hausnarketa partekatzeko prest azaldu dira Euskal Herriko ikus-entzunezko sektoreko eta euskalgintzako eragile guztiekin. Hastapenean, mugimenduko talde eragilean hauek ari dira lanean: Netflix Euskaraz herritar taldea, Disney Plus Euskaraz herritar taldea, Tinko euskara elkartea eta Bieuse bikoiztaile euskaldunen elkartea. Berriki sortutako Zinema Euskaraz herritar taldeak ere haiekin bat egin du. Beste eragile batzuekin ari dira bilerak egiten eta aldarrikapenak partekatzen. Aldarrikapen horiek babestu dituzte dagoeneko, besteak beste, IBAIA Ikus-entzunezkoen Ekoizle Burujabeen Elkarteak, EHBE Euskal Herriko Bikoizleen Elkarteak eta NAPAR Nafarroako Ekoizleen Elkarteak.

Pantailak Euskaraz mugimendua euskarazko ikus-entzunezkoen aldeko manifestu bat lantzen hasi da. Horretarako, aldarrikapen taula bat plazaratu du, «tresna ireki» gisa. «Euskal Autonomia Erkidegoko, Nafarroako Foru Komunitateko eta Ipar Euskal Herriko ahalik eta eragile gehienen ekarpenekin osatuko dugu manifestu berria». Eztabaida prozesu bat abiarazi dute jada.

Hamar aldarrikapen

Pantailak Euskaraz mugimenduak hamar aldarrikapen nagusi plazaratu ditu «tresna ireki batean», xede honekin: «Hizkuntzaren normalizazioan pauso sendoak ematea, euskarazko ikus-entzunezkoen produkzioa sustatu eta hedatzea, eta bikoizketa indartzea». Euskal Herrian lanean ari diren alderdi politiko eta eragile guztiei eskatu diete aldarrikapenak beren egiteko, eta lan egin dezatela «euskarazko ikus-entzunezkoen industria, euskal kultura eta euskara dagokien lekuan jartzeko».

Ikus-entzunezkoen sektorea «estrategikotzat» jotzen du mugimenduak, eta, horregatik, hala eskatu du: «Euskarazko ikus-entzunezkoen sektoreko finantzaketa publikoa handitzea». Mugimenduari garrantzitsua iruditzen zaio, halaber, EITB «indartzea» eta «euskararen normalizaziorako tresna bihurtzea». Euskarazko tokiko telebistak indartzea ere eskatu du Pantailak Euskaraz mugimenduak, «haiek ere funtsezko rola betetzen baitute euskararen normalizazioan».

Proposamen zehatzen artean, mugimenduak eskatu du euskarazko streaming plataforma «sendo» bat sortzea. «Euskaraz sortutako eta euskarara ekarritako nazioarteko edukiak bilduko dituen plataforma bat beharrezkoa da, euskaldun komunitatearen streaming plataforma nagusia bihurtuko dena». Azkeneko urteetan AEBetatik iritsi diren streaming plataforma erraldoietan —Netflix, Disney Plus, Amazon Prime Video, HBO...— euskaraz sortutako edo euskarara jadanik bikoiztuta eta azpidatzita dauden katalogoko edukietan, euskararen aukera gehitzea eskatu dute. «Streaming plataforma nagusietan euskararen presentzia legez bermatu eta areagotu behar da», da aldarrietako bat. Tramitatzen ari den Espainiako Ikus-entzunezko Lege Orokorrean euskararen presentzia bermatzeko eskatu du mugimenduak. Halaber, erakundeei eskatu diete plataforma horiekin negoziatzen hasteko. Berriki, Eusko Jaurlaritzako Kultura Sailak eta Netfixek aurrez aurreko bilera bat egin dute.

Zinemaren lege propioak sortzea da beste aldarri bat. Hain zuzen ere, maiatzaren 21ean jarri zuten martxan Zinemak Euskaraz herri mugimendua. Talde horrek sinadura bilketa bat abiarazi du, zinema aretoetan euskararen presentzia legez bermatuko duen lege propio bat eskatuz. «Zinema euskaraz ikusteko dagokigun eskubidea betetzeko eskatzen dugu», dio taldeak. Sinadura bilketa horrekin batera, Disney Plus Euskaraz taldearena eta Netflix Euskaraz mugimenduarena ez dira eten: www.pantailakeuskaraz.eus webgunean aurki daitezke egitasmo horiek. 12.600 sinadura lortu ditu jada Netflix Euskarazek, eta 6.000 Disney Plus Euskarazek.

Bideo jokoak ez ditu ahazteko Pantailak Euskaraz mugimenduak. Uste du horietan ere euskararen presentzia bermatu eta sustatu behar dela. Game Erauntsia elkartearekin harremanetan da mugimendua.

Aldarrikapen taularen beste puntu batean, ikus-entzunezkoen lege propioak sortzea eskatu du Pantailak Euskarazek. Ikus-entzunezko kontseilu propioa sortzea ere eskatu du, lurralde administrazio bakoitzean. «Aditu independentez osaturiko ikus-entzunezkoen kontseilu horrek sektorearen egoerari buruzko txostenak egingo lituzke; bitartekaritza lanak egin, eta bere eskuduntzen markoan dauden ikus-entzunezkoen arloko legeak betetzen direla bermatuko luke». EH Bilduk maiatzaren 24an lege proposamen bat egin zuen Eusko Legebiltzarrean, ikus-entzunezko hedabideen euskal kontseilua sortzeko. Pantailak Euskarazek Euskal Autonomia Erkidegorako ez ezik, Nafarroarako eta Ipar Euskal Herrirako eskatu ditu kontseilu horiek. Era berean, Euskal Herriko ikus-entzunezkoen koordinazio organo bat sortzea proposatu du: «Organo hori hiru administrazioetako ordezkari politiko eta instituzionalez egongo litzateke osatua, eta bere helburuen artean euskarazko ikus-entzunezkoetan inbertitutako baliabide publikoen eraginkortasuna lortzea legoke». Aukeren artean, hauek aipatu ditu mugimenduak: filmen eta telesailen bikoizketak partekatzea, telebista tradizionalerako eta sare sozialetarako egondako programak trukatzea, koprodukzioak... «Euskararentzat publiko berriak lortzea» litzateke helburuetako bat.

Halaber, Pantailak Euskarazek eskatu du Espainiako eta Frantziako kate publikoek edukiak euskaraz ematea. «RTVEk eta France Televisions taldeak hizkuntza aniztasuna beren programazioetan bermatzeko eta edukiak euskaraz eskaintzeko eskatzen dugu». Ildo berean, egunotan plazaratu du Naziogintza taldeak artikulu bat, Telenortek euskaldunak baztertzen ditu izenburupean. «EAEn bertako hizkuntza guztiz baztertuta dago, minutu eskas batera zokoratua saioaren bukaera aldera», salatu du Naziogintzak. Mobilizazioak iragarri ditu, «Telenorte-k gure hizkuntza eskubideak errespeta ditzan».

Durangon ernaldu zen hazi bat

Herri mugimenduen indarretik sortu da Pantailak Euskaraz mugimendua. Disney Plus Euskaraz herritar taldeko Alex Aginagalde izango da bozeramailea lehen fase honetan. Mugimenduak garrantzitsutzat eta mugarritzat jo du apirilaren 17an Durangon (Bizkaia) egin zuten agerraldia: euskalgintzak eta ikus-entzunezkoen sektoreko hamasei eragilek babesa eman zioten Netflix Euskaraz taldeari. Euskarak bizi duen «larrialdiaz» ohartarazi zuen talde horrek, eta streaming plataformetan duen presentzia urria salatu. Durangokoaren ostean ekin zieten bilerei Netflix Euskaraz eta Disney Plus Euskaraz taldeek sektoreko zenbait eragilerekin. Gero eta elkarte eta talde gehiago ari dira aldarrikapen horiek babesten.

Irakurle agurgarria:

Honaino iritsi zarenez, eskaera bat egin nahi dizugu: irakurtzen ari zaren edukia eta egunkaria babestea, konpromiso ekonomikoa hartuz. Publizitatea eta erakundeen diru-laguntzak ez dira nahikoa BERRIAren etorkizuna bermatzeko. Sarean eskaintzen dizugun edukia irakurtzen duzuen milaka irakurleek proiektuari ekarpena eginda, urrutira iritsiko ginateke.

Kazetaritza libre, ireki eta independentea egin nahi dugu euskaldunontzat. Euskaraz informatzea delako gure eginkizuna, eta zure eskubidea.Lagun gaitzazu bide horretan. Idatzi gurekin etorkizuna. Geroa zugan.

Martxelo Otamendi
BERRIAko zuzendaria

Izan zaitez BERRIAlaguna

Albiste gehiago

Iruñeko Arrotxapea auzoko Runa parkea, atzo eguerdian. Ostiralean zabaldu zituzten barrakak. ©IDOIA ZABALETA / FOKU

Ihesbide bat Runa parkean

Ane Eslava

Sanferminak aurten ere bertan behera gelditu diren arren, Iruñean barrakak jarri dituzte. Uztailaren 3ra arte egongo dira zabalik. Langileak itxaropentsu daude; bisitariak, ilusioz beterik.

 ©GUILLAUME FAUVEAU

«Baionako zikin garbitzaileak ezagutu ditut behi eta orgekin»

Ainize Madariaga

Erramun «denek» ezagutzen dute Baionan: hiriko arima da. Bestek har lezakete haren izena. Bar Du Marcheko ostalerrak «azkar» aldatzen ikusi du hiria, bai Banka sorterria ere.
<em>Onward</em> animaziozko filma (2020) katalanez ikus daiteke Disney Plus plataforman. ©PIXAR / EFE

Disney Plus, katalanez

Urtzi Urkizu

Katalanera bikoiztutako 25 lan ikus daitezke 'streaming' plataforma horretan. Azken bi asteetan jarri dituzte zerbitzuan 25 film horietatik 21

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Izan zaitez BERRIAlaguna

BERRIAlagunei esker eskaintzen dugu balioz osatutako informazioa. Egizu ekarpena gure eginkizunarekin segi dezagun.

Izan zaitez BERRIAlaguna