Albistea entzun

Hilberria

Antton Troitiño euskal preso ohia zendu da

Otsailaren 5ean utzi zuten baldintzapean aske, «eritasun larri eta sendaezin» baten ondorioz eta ia bizialdi osoa kartzelan egin ondotik. 64 urte zituen.

Anton Troitiño. /
Anton Troitiño. / Daniel Leal-Olivas/EFE Tamaina handiagoan ikusi

Maddi Ane Txoperena Iribarren -

2021eko abenduak 17

30 urte zituela atxilotu zuten, eta ordutik ia bizitza osoa pasatu du kartzelari lotuta. 2020ko apirilean sumatu zituen eritasunaren lehen sintomak, eta aurten utzi dute aske, otsailaren 5ean. Ezin izan dio luzaroan eutsi, ordea. Antton Troitiño euskal preso ohia gaur zendu da, 64 urte zituela.

Palentziako Tariego de Cerrato herrian jaio zen Troitiño, Espainian, eta ETArekin lotuta atxilotu zuten, 1987an. 24 urte baino gehiago egin zituen kartzelan orduan. 2011n atera zen, zigor osoa beteta, baina handik egun gutxira atxilotu nahi izan zuten berriro, Parot doktrina aplikatuta. Izan ere, Espainiako Auzitegi Nazionalaren zenbaketa berriaren arabera, 2017ra arte behar zuen preso.

2012an Londresen atzeman zuten —egunkariak banatzen lan egiten zuen han—, eta, «oker burokratiko batengatik» behar baino lehenago kaleratu zutela iritzita, fiskaltzak hura atxilotzeko eta estraditatzeko galdegin zuen. Hamabost hilabete geroago, Giza Eskubideen Europako Auzitegiak indargabetu egin zuen Parot doktrina, eta Westminsterko Auzitegiak atzera bota zuen estradizio eskaera. Ondotik, ordea, akusazioko argudioak aldatu, eta ETAn berriro sartzea leporatu zion Espainiak. 2016ko abenduan atxilotu zuten berriro ere Londresen, eta paperik gabekoentzako atxilotze zentro batean egon zen, auzibide gorabeheratsu baten ondotik, harik eta 2017ko maiatzean Espainiaratu zuten arte. Sei urteko zigorra ezarri zion Espainiako Auzitegi Nazionalak, 2018an. Estremerako espetxean egin zituen azken hilabeteak (Madril), eritasunagatik baldintzapean aske utzi zuten arte.

Eritasun «larria»

2020ko apirilean sumatu zituen Troitiñok eritasunaren lehen sintomak, eta Etxerat euskal presoen senideen elkarteak salatu zuen ez zutela ongi artatu. Elkartearen arabera, Estremerako espetxean ez dago mediku nahikorik, eta bakartze moduluetatik ez dira astero pasatzen, «legeak hala dioen arren». Etxerat-ek salatu zuen Troitiñok irailera arte ez zuela «behar bezala zuzendutako asistentziarik» jaso: hau da, lehen sintomak sumatu eta bortz hilabete pasatu arte. Abokatuak urriaren 27an eskatu zuen aske uzteko.

Ez zuten berehala askatu, alta. Izan ere, epaileek eskaera onartu arren, prozedura ia hilabetez luzatu zen. Urtarrilaren 11n sinatu zuen Espainiako Auzitegi Nazionaleko Espetxe Zaintzako Jose Luis Castro epaileak Antton Troitiñori hirugarren gradua emateko autoa, eta urtarrilaren 22an irmo egin zuten ebazpena. Ondoren, ordea, Espainiako Espetxe Erakundeek eskatu zuten baldintzapean aske uzteko: Espainiako Auzitegi Nazionalak urtarrilaren 26an onartu zuen baldintzapean aske uztea, eta fiskalak helegitea jartzeko aukera izan zuen azken egunera arte itxaron zuten ebazpen hori ere irmo egiteko. «Labirinto burokratikoa» salatu zuen Etxerat-ek, aldaketek luzatu baino ez zutelako egin larriki eri zen euskal presoa askatzeko eguna: otsailaren 5ean atera zen, azkenean.

Tartean, gainera, euskal presoak uko egin zion haren eritasunarentzat «aringarria» zen kimioterapia hartzeari. Etxerat-ek salatu zuenez, izan ere, hartu behar zuen tratamendua ez zen «bideragarria» espetxeko baldintzekin: «Baldintza desegoki eta gogorretan dago presoa: ordu eta erdiko ibilbidea egin behar du ospitalera joateko, eta beste horrenbeste bueltatzeko, ez du dieta egokirik hartzen, eta medikazio falta du».

Troitiño ez zegoen gaixotasun larriak dituzten euskal presoen zerrendan, baina Etxerat-ek hainbatetan salatu izan du euskal presoen eritasunen «jatorria» espetxean jasandako «muturreko baldintzak» eta euskal presoek jasaten dituzten zigor luzeak direla. Troitiñoren kasua horixe zen, ia bizialdi osoa pasatu baitzuen preso.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Aranzadikoak gorpuzkiak lurpetik ateratzen, Urduñako hilerrian. ©IREKIA

Urduñako espetxe frankistan 30 gorpuzki aurkitu dituzte

Olatz Silva Rodrigo

Aranzadi zientzia elkarteak topatu ditu, haiek lurpetik ateratzeko lanetan ari zela. Gogora Institutua biktimen senideekin harremanetan jarri da
 ©ANDONI CANELLADA / @FOKU

«Hiru urte hauetan frogatu dugu serioak garela»

Iosu Alberdi

Akordio «zabala» itxi dute Espainiako Gobernuak eta EH Bilduk aurrekontuen inguruan. Kritikak ere entzun dituzte zenbait diru sail direla eta. Ulertzeko zailak dira kritika horiek, Aizpuruaren ustez.
EITB Maratoiaren testuinguruan, Ibon Fernandez Iradi presoaren egoera salatu du Sarek

EITB Maratoian, Ibon Fernandez Iradi presoaren egoera salatu du Sarek

Berria

Fernandezi 2013an diagnostikatu zioten esklerosi anizkoitza, eta, artatze desegokia tarteko, haren egoerak okerrera egin du ordutik. EITBren egitasmoa gaixotasun horren aurkako borrokarako baliatuko dute.

 ©BERRIA

«Ezin dugu EH Bildurekin proiektu handirik partekatu»

Xabier Martin

PSOEk koalizio abertzalearekin itunak «noiz edo noiz» egin arren, «orain» harekin aliantza handiagoak egitea baztertu egin du Guijarrok. Legegintzaldia osorik amaituko duela uste du.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.