Albistea entzun

KPI

Inflazioa %6,5era iritsi da 2021 amaieran

Argindarraren eta petrolioaren garestitzea da faktore nagusia, baina elikagaiak ere ia %5 garestitu dira.

Argindarraren garestitzea ostalaritzaren prezioetan ere antzematen hasi da.
Argindarraren garestitzea ostalaritzaren prezioetan ere antzematen hasi da. Aritz Loiola / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Iker Aranburu -

2022ko urtarrilak 14 10:05

Euroaren garaiko inflazio handienarekin amaitu da 2021. urtea. INE Espainiako estatistika erakundeak gaur goizean emandako datuen arabera, prezioak %6,5 handitu ziren iaz Hego Euskal Herrian. Halako igoerarik ez zen izan 1992. urteaz geroztik.

Energia izan da kontsumo prezioen indizearen igoera handiaren erantzule nagusia, eta horren barruan argindarra nagusiki. Abenduan, inoizko preziorik handienera iritsi da argindar megawatt-a, eta horren ondorioz prezioek %1,2 egin dute gora hilabete horretan. Petrolioa, ordea, pixka bat merkatu zen 2021eko abenduan, omikronak kontsumoa jaitsiko zuela uste izan zuelako merkatuak.

Hala ere, energiaren garestitzea dagoeneko hedatu da beste adar batzuetara, ekoizpen kostuak handitzen dituelako. Horrela, elikagaiak ia %5 garestitu ziren iaz, eta %3 tabernak eta jatetxeak. Izan dira, ordea, inflazio apalagoko arloak, hala nola jantziak eta oinetakoak (%1,1), eta, azken urteetan ohikoa den moduan, merkatu egin dira komunikazioak (-%0,3).

Erosteko ahalmena, behera

Inflazio handiak koska egin dio herritarren erosteko ahalmenari, iaz soldatak eta pentsioak ez zirelako neurri horretan handitu, eta aurten gerta daitezkeen igoerek ere nekez konpentsatuko dutelako halako igoera bat. Horrela, pentsio publikoak %2,5 handitu dira urtarrilean, hori izan baita batez besteko inflazioa Espainian 2020ko abendutik 2021eko azarora arte.

Erosteko ahalmenaren jaitsiera izango da, hain zuzen ere, pentsiodunak bihar kalera aterako dituen arrazoietako bat. Edonola ere, baliteke pentsiodunek datorren urtean berreskuratzea aurten galdutakoaren zati bat: Europako Banku Zentralaren aurreikuspenak betetzen badira, 2022. urtearen amaieran inflazioa %2tik gertuago izango delako, baina batez besteko inflazioa hortik oso gorakoa izan daiteke, urtearen hasieran hortik oso gora egongo delako.

Egoera zailagoa izango da langile gehienentzat. Iaz, indarrean zeuden lan hitzarmenetan %1era ez zen iritsi soldata igoera, eta aurten negoziazio gogorrak espero dira soldatak KPIra lotuak ez dituzten sektoreetan: galdutako ahalmena berreskuratzeko asmoa dute sindikatuek, baina patronalek ohartu dute inflazioaren araberako igoera batek ekoizpen kostuak asko igoko lituzkeela, eta enpresa batzuk estu hartu. Adegik, esaterako, igoerak urte batzuetan banatzea proposatu die Gipuzkoako enpresei.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Bizkaiko metalgintzako greban eginiko manifestazio bat. Ertzaintza langileei oldartu zitzaien. ©M. T. / EFE

Hiru urteko zigor eskaera zuen metalgintzako langilea ez da kartzelan sartuko

Imanol Magro Eizmendi

Fiskaltzarekin akordio batera iritsi da eta hamabi hilabeteko zigorra onartu du. Beste bi akusatuen aurkako frogarik ez dute aurkeztu

Shangaiko portua, edukiontziz beteta ©Alex Plavevski (Efe)

NDFk aurtengo hazkunde aurreikuspenak apaldu ditu

Jokin Sagarzazu

Kezka agertu du AEBetako eta Txinako ekonomien bilakaeraren eta inflazio tasa handien inguruan.

Altan Bernedoko langileak, Gasteizko Santiago ospitalaren aurrean protestan. ©Jaizki Fontaneda / Foku

Bi hilabeteko grebaren ondoren, konponbidea urrun dago Altan Bernedon

Aitor Biain

Osakidetzak isuna jarri dio Arabako enpresari, gatazkaren ondorioz botikak jaso ez dituelako

Metalgintzako bi langile, Bizkaiko enpresa baten aurrean ©Luis Tejido (Efe)

Bizkaiko metalak 2023ra arte atzeratu du susperraldia

Jokin Sagarzazu

Jarduera maila %77,5 da gaur egun. Hiru enpresatik batek ez zuen irabazirik lortu iaz. 2022an 1.000 lanpostu sortzea aurreikusten dute. Patronalak «oso zail» ikusten du soldatak KPIaren igoerara egokitzea.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.