Albistea entzun

Zinema

Douglas Trumbull hil da, efektu berezien aitzindaria

‘Blade Runner’ eta ‘2001: A Space Odyssey’ filmen efektu berezien sortzailea izan zen. 79 urte zituen, eta minbizia zuen.

Douglas Trumbull efektu berezien aitzindaria izan zen.
Douglas Trumbull efektu berezien aitzindaria izan zen. Berria Tamaina handiagoan ikusi

Aitor Biain -

2022ko otsailak 9 12:00

Douglas Trumbull efektu berezien aitzindarietako bat izan zen, zuzendari, ekoizle eta gidoilari izateaz gain. Besteak beste, Blade Runner, 2001: A Space Odyssey, eta Close Encounters of the Third Kind eta zientzia fikziozko zinemaren hainbat klasikoren efektu berezien sortzailea izan zen. Atzo hil zen, 79 urte zituela, haren senitartekoek jakitera eman dutenez.

Sare sozialetan argitaratutako idatzi batean, haren alaba Amy Trumbullek adierazi du minbiziaren ondorioz zendu dela: «Nire aita, Doug Trumbull, bart hil zen, minbiziaren, garuneko tumore baten eta garuneko isuri baten aurkako bi urteko borroka handi baten ondoren». Aitak zinemagintzari egindako ekarpena nabarmendu du alabak, eta azpimarratu du haren lanek «hamarkadetan» iraungo dutela.

Los Angelesen jaio zen (AEB), 1942an, eta ia kasualitatez hasi zen zinemagintzan lanean. Izan ere, NASAren film baterako egindako ilustrazioek Stanley Kubrick eta Arthur C. Clarkeren arreta piztu zuten, eta haiei esker egin zituen lehen urratsak zinemaren alorrean. Zientzia fikziozko filmik mitikoetako bat prestatzen ari ziren orduan: 2001: A Space Odyssey (1968).

Gerora, hala ere, zinemako izen handiekin lan egin zuen Trumbullek, eta hark parte hartu zuen film asko klasiko bilakatu dira: Kubricken espazioko bidaia hartaz gain, Steven Spielbergen Close Encounters of the Third Kind (1977); Ridley Scotten Blade Runner (1982); Robert Wiseren Star Trek (1979); edota Terrence Malicken The Tree of Life (2011), besteak beste.

Hiru aldiz izendatu zuten Oscar sarietarako, baina ez zuen inoiz saririk eskuratu. Ameriketako Estatu Batuetako Argazkilaritza Elkartearen ohorezko saria jaso zuen, hala ere, ibilbidearen aitorpen gisara. Zuzendari moduan hamahiru film egin zituen, baina ez zuen arrakasta handirik izan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Joaldun bat Ortzaizeko kabalkadan, irailaren 18an. ©PATXI BELTZAIZ

Kultur politikaren eraikuntzan

Joanes Etxebarria

Heldu den otsailaren 4an Euskal Elkargoan kultur politikaren proiektua bozkatuko dute. Proiektuak, eragileen rolak definituz, Euskal Kultur Erakundearena argituko du. Garapen Kontseilua, berriz, ondoko urteetako proiekzioa lantzen hasiko da oraidanik.
Clara Montero Tabakalerako Kultura zuzendaria, eta Ana Teixeira eta Oier Etxeberria erakusketaren komisarioak, atzo, hainbat artistarekin. ©MAIALEN ANDRES / FOKU

Begi bistakoa den armategia

Naroa Torralba Rodriguez

Gaurtik ekainaren 4ra bitarte, Evil Eye erakusketa dago Tabakaleran. Izaro Ieregi eta Azucena Vieites artisten lanak ditu, besteak beste. Jarduera programa bat ere izango du
Claudie Marcel-Dubois eta Maguy Pichonnet-Andral etnomusikologoak. ©Claudie Marcel-Dubois

Bigarren Mundu Gerlaren ondoko grabaketa batzuk, entzungai sarean

Iñaki Etxeleku - Ipar Euskal Herriko Hitza

Frantziako bi ikerlarik 1947an eta 1958an egin euskal kantu, bertso eta soinu grabaketak Interneten entzungai jarri dituzte berriki. Artxibo horiek gehienak aztertzekoak dira oraino.

Bertso Eguna, iaz, Izpuran. / ©Guillaume Fauveau

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...