Albistea entzun

Koronabirusa

Txertoaren patentea eteteko aurreakordioa lortu dute EBk, AEBek, Indiak eta Hegoafrikak

Proposamena indarrean sartzeko, beharrezkoa da Munduko Merkataritza Erakundeak hura aho batez onartzea.

Kenyako erizain bat, emakume bati koronabirusaren kontrako txertoa jartzen, Nairobiko ospitale batean.
Kenyako erizain bat, emakume bati koronabirusaren kontrako txertoa jartzen, Nairobiko ospitale batean. DANIEL IRUNGU/EFE Tamaina handiagoan ikusi

Gorka Berasategi Otamendi -

2022ko martxoak 16

Urtebeteko blokeoaren ostean, COVID-19aren kontrako txertoaren patentea behin-behinean indargabetzeko aurreakordioa lortu dute EB Europako Batasunak, AEBek, Indiak eta Hegoafrikak. «Aurrerapauso handia da», Ngozi Okonjo-Iweala MME Munduko Merkataritza Erakundeko zuzendari nagusiaren esanetan. Baina gaineratu du «lan handia» dagoela egiteko, akordio zirriborro hori indarrean jar dadin, beharrezko baldintza baita proposamenak MMEko 164 kideen oniritzia jasotzea. Hau da, estatu kide bakar baten kontrako botoa nahikoa litzateke hura zapuzteko.

EBren, AEBen, Indiaren eta Hegoafrikaren arteko konpromisoa MMEk bere egingo balu, aukera emango lieke estatuei koronabirusaren kontrako txertoa beren kabuz ekoizteko. Batez ere, herrialde pobretuei egingo lieke mesede, sarbidea emango liekeelako mRNA motako txertoak ekoizteko teknikei. Hain justu, baliabide ekonomiko urrienak dituzten herrialdeetan txertatze maila nabarmen baxuagoa da herrialde aberatsenen mailarekin alderatuta, behar zuten txerto kopurua eskuratzeko izan dituzten zailtasunengatik.

Laukoaren proposamenak, ordea, zenbait muga zehaztez ditu. Horietako bat da produkzioa ez dela libre izango estatu guztientzat. Soilik horretarako aukera izango dute COVID-19aren kontrako txertoen mundu mailako esportazioetan, iaz, kopuru osoaren %10 gainditu ez zuten herrialdeek. Baldintza horrek kanpoan utziko luke Txina.

Bestalde, laukoaren proposamenak ez du zehazten patenteen indargabetzea hiru ala bost urterako izango litzatekeen. Zirriborroaren arabera, MMEk sei hilabeteko epean erabaki beharko luke jabetza eskubideen behin-behineko indargabetzea diagnostikoetarako eta tratamenduetarako osasun baliabideetara ere hedatuko ote duten.

IFPMA Farmazia Ekoizleen eta Elkarteen Nazioarteko Federazioak gaitzetsi egin du egitasmoa. Haren iritziz, patenteen eteteak kaltetu egingo luke farmazia enpresek «etorkizuneko krisiei erantzuteko» duten ahalmena. «Patenteak orain malgutzeak, COVID-19aren txertoak hornitzeko arazorik ez dagoenean, okerreko mezua bidaltzen du", Thomas Cueni IFPMAko zuzendari nagusiaren iritziz.

Herritarren Txertoen Aliantzak, berriz, salatu du proposamena ez dela behar besteko ausarta. 90 elkarte baino gehiago biltzen dituen koalizioaren ustez, ez ditu aintzat hartu jabetza intelektualari lotutako zenbait muga; merkataritza sekretuari dagozkionak, esaterako. Patenteen indargabetzea tratamenduetara zabaltzeko beharra ere nabarmendu dute, «milioika bizitza» salbatzen lagunduko duela iritzita.

EBk, AEBek, Indiak eta Hegoafrikak joan den astean azkartu zituzten negoziazioak, eta gaur egin da publiko lau horien konpromisoa. Indiak eta Hegoafrikak 2020an aurkeztu zuten txertoen patenteak behin-behinean indargabetzeko proposamena MMEn, pandemiaren hasierako hilabeteetan, baina zenbait herrialdek blokeatu egin dute horretarako bidea; besteren artean, Suitzak eta Erresuma Batuak. Farmazia enpresek pisu handia dute bi herrialde horien ekonomietan.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Melillako hesiak marraztak izan ohi ditu goialdean, Marokok kontrolatzen duen aldean. ©MARIA TRASPADERNE / EFE

Itsasoak ere baditu mugak

Jone Arruabarrena

Burdinazko hesi batek inguratzen du Melilla; mendietatik hasi eta itsasoraino hedatzen da. Herritar batzuek ihesi datozen migranteei laguntzen diete.
AEBetako jatorrizko herrien protesta bat, artxiboko irudi batean. ©E. GARCIA / EFE

Ezin eska indigenei besteek ezin dutena

Urtzi Urrutikoetxea

Erreserbak lurralde subiranoak izanik, abortatzeko debekutik kanpo daudela iradoki dute, baina asko uzkur daude. Begiradak oraintxe bideratu dira jatorrizko herrietara, baina gogoratu ere ez dira egin haietaz hamarkadotan utzikeria sufritu dutenean.
Serko Kaniwar da Zarok TV telebista kateko aurkezleetako bat. ©BERRIA

Haurrentzako telebista kate batek bizirik eusten dio kurduerari

Lara Villalon

Zarok TV kateak emititzen jarraitzen du, Ankarak aginduta itxi zuten arren. Kurdueraren dialekto guztietan ematen ditu saioak, eta helduek ere ikusten dute, hizkuntza ikasteko.
Polizia operazioaren kontrako manifestazio bat. ©BERRIA

Erdoganek prentsa librea isilarazi du

Orsola Casagrande

Iragan ekainaren 8an polizia operazio bat egin zuten zenbait kazetariren eta hedabideren kontra, Diyarbakirko fiskalak aginduta: hogei kazetari hartu zituzten atxilo. Turkiako Gobernuak prentsa askea mugatu nahi du.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...