Albistea entzun

Ingurumena

Euskal Herrian azterturiko ibai guztietan antibiotikoak topatu ditu Europako ikerketa batek

Aragoi, Arga, Aturri, Bidasoa, eta Urumean jasotako lagin orotan aurkitu dituzte botikak, batez ere herri eta abere haztegi handien inguruan. Kutsadura murrizteko teknikak aztertu dituzte.

Loiolako araztegia. Urumea ibaian jasotako laginetan ere topatu ditute antibiotikoak.
Loiolako araztegia. Urumea ibaian jasotako laginetan ere topatu ditute antibiotikoak. Andoni Canellada / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Edu Lartzanguren -

2022ko apirilak 5

Aragoi, Arga, Aturri, Bidasoa, Urumea. Euskal Herriko bost ibai aztertu ditu Europako Batasuneko ikerketa egitasmo batek, eta guztietan topatu dituzte antibiotikoak, tartean amoxizilina, azitromizina, sulfadiazina, enrofloxazina eta trimetoprima.

Batez ere herri eta hiri handien inguruan topatu dituzte botika horien zantzuak, baina baita abere etxalde handietatik gertu ere. Kontzentrazio handienak Ebroren arroko ibaietan aurkitu dituzte, zerri eta hegazti haztegietan, esaterako.

Produktuok naturan egotea arriskutsua da, bakterio erresistenteak sortzen laguntzen duelako. Osasun agintariek urteak daramate ohartarazten gero eta erresistentzia handiagoa dutela bakterioek, eta horren eraginez pertsona asko hiltzen ari dira, antibiotiko askok ez dutelako lehen bezalako eragina. Osasunaren Mundu Erakundeak mundu mailako arriskutzat izendatu du bakterioen erresistentzia. Hainbat ikerketak kalkulatu dutenez, bakarrik Europan, gutxienez 25.000 lagun hiltzen dira urtero antibiotikoei erresistentzia dieten infekzioen eraginez, eta 1.500 milioi euro galtzen dira kostu zuzenetan (tratamenduetan) eta zeharkakoetan (produktibitatearen galeran).

Nafarroako Tokiko Azpiegiturak (NILSA) erakunde publikoko ikertzaile Jairo Gomez Muñozek eman du ikerketaren emaitzen berri. Erakunde hori arduratzen da ur araztegien sareaz. Gomezek Europako Batasuneko POCTEFA EFA183/16 Outobiotics egitasmoan parte hartu du. Nafarroako Unibertsitateaz eta NILSAz gain, ikerketan aritu dira Zaragozako Unibertsitatea (Espainia), Lleidako Unibertsitatea (Katalunia) eta Paueko Zientzia Analitikoen Institutua (Okzitania).

Pirinioetako 16 ibai aztertu dituzte denera; Euskal Herrikoez gain, Espainiakoak, Kataluniakoak eta Andorrakoak. Guztietan topatu dituzte antibiotikoak. Ikertzaileak azaldu duenaren arabera, hilabete luzez aritu dira ibai arroak aztertzen.

Ikerketak hiru helburu ditu: egoera diagnostikatzea, kutsagarriak murriztea, eta, azkenean, isuriak gelditzea. Horretarako funtsezkotzat jo du abeltzaintzan lan egitea, antibiotikoak gutxitzeko.

«Gero eta lehenago hasi, orduan eta txikiagoa izango da kaltea, eta arriskua murriztuko da», idatzi du ikertzaileak.

Izan ere, emaitzak oso argiak direla ohartarazi du. Ibai guztietako lagin guztietan topatu dituzte antibiotikoak. Halere, topaturikoak sendagarrion «zantzuak» direla zehaztu du. Laginetan, gainera, gutxienez antibiotiko familia baten aurka erresistentzia garatu duten bakterioak topatu dituzte.

Konponbideak

Egoera aztertzeaz gain, konponbide multzo bat proposatu dute ikertzaileek. Animalien pentsuari gehitu dakizkiokeen nanomaterialak aztertu dituzte. Antibiotikoen eragina handitu egiten dute, ikertzaileen arabera, eta, ondorioz, gutxiago erabili behar da.

Horrez gain, ura garbitzeko hiru teknologia aztertu dituzte, bai laborategian, baita eskala industrialean ere: oxidazioa, xurgatzea eta fotokatalisia. Hainbat gai kimiko erabili dituzte antibiotikoak uretatik kentzeko.

Ikertzailearen arabera, teknika horiek eraginkorrak direla frogatu dute. «Teknologia hau eraman daiteke kutsadura iturrietara, erietxeetara, botikagintza enpresetara eta hiltegietara, kasurako; bakoitzaren egoerara moldatuta». Izan ere, ikertzaileek ondorioztatu dute merkeagoa izango dela kutsadura sorguneetan tratatzea, gero araztegietan baino, han kutsadura askoz kontzentratuagoa dagoelako, eta askoz ur bolumen txikiagoa tratatu behar delako.

Ikertzen jarraitzeko dei egin du Gomezek. «Mundu garbiagoa eta seguruagoa merezi dugu, klima aldetik, osasunaren aldetik eta gizakion segurtasunari begira, eta uste dut ikerketa honek lagundu duela horretan».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Ertzaintzaren auto bat, artxiboko irudi batean. ©MONIKA DEL VALLE / FOKU

Santurtzin hilik topatutako adingabe baten heriotza ikertzen ari da Ertzaintza

Jon O. Urain

Ostiralean zerraldo topatu zuten senideek. Ertzaintzak baieztatu du gorpuak kolpeak zituela eta litekeena dela horien ondorioz hil izana
 ©Andoni Lubaki / Foku

Suak zerua ilundu zuenekoa

Edurne Elizondo - Nafarroako Hitza

Suteek hagitz gogor jo dute Nafarroa, eta 14.500 hektarea inguru utzi dituzte kiskalita. San Martin Unx da suak inguratutako herrietako bat. Etxerik ez dute galdu, baina izua bazter uztea ez da erraza izaten ari herriko biztanleentzat. Suhiltzaileek, berriz, baliabiderik eza salatu dute.

Eva Isturiz, Nafarroako Berdintasun Institutuko zuzendaria, Iruñeko Sarasate pasealekuan. ©Idoia Zabaleta, FOKU

«Sexu erasoetan, biktimak bere buruari egotzi ohi dio errua»

Uxue Rey Gorraiz - Nafarroako Hitza

Festetako sexu erasoen kontrako aurtengo kanpaina aurkeztu du berriki Nafarroako Berdintasun Institutuak, Berridatz ditzagun jaiak lelopean. Erasoen gaineko aurreiritziak hautsi beharra nabarmendu du erakunde horretako zuzendari Eva Isturizek.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.