Albistea entzun

KLIMA LARRIALDIA

ELAk gobernuei leporatu die berotegi efektuko gasak areagotzea

Nafarroan %40 igo dira emisioak. Energiaren, industriaren eta garraioen sektoreak dituzte iturri nagusi.

Fabrika bat, Hernanin (Gipuzkoa), artxiboko irudi batean.
Fabrika bat, Hernanin (Gipuzkoa), artxiboko irudi batean. Jon Urbe / FOKU Tamaina handiagoan ikusi

Maddi Ane Txoperena Iribarren -

2022ko apirilak 23 16:52

Ez dituzte orain arteko helburuak bete, eta datozenak konplitzeko ez doaz bide onean. Horixe ondorioztatu du ELAk Hego Euskal Herrian igortzen diren berotegi efektuko gasei buruz kaleratu berri duen txostenean. Sindikatuak Eusko Jaurlaritzari eta Nafarroako Gobernuari egotzi die zuzenean emisioen ardura. Izan ere, ELAren ustez, berotegi efektuko gasak nazioarteko akordioek zehazturiko neurrien arabera murriztu ez izanak bi gobernu horien «utzikeria» erakusten dute: «Ez da nahikoa egin».

Sindikatuak hainbat datu bildu ditu Klima Aldaketa Hego Euskal Herrian izeneko txostenean, eta bertzeak bertze zenbait grafikoren bidez erakutsi du azken hamarkadan ez dela berotegi efektuko gasen «murrizketa esanguratsurik» izan: «2020rako %20 murriztu behar ziren, baina EAEn %11 jaitsi dira eta Nafarroan %40 igo». 1990etik izandako bilakaera hartu dute kontuan, eta ohartarazi dute hurrengo urteetarako helburu handiagoak daudela jarrita: «Zorrotzagoak dira konpromisoak; 2030erako emisioak %55 murriztu behar dira».

Berotegi efektuko gas horien iturriei ere erreparatu die sindikatuak, eta, nabarmendu duenez, energiaren, garraioen eta industriaren sektoreetan sortzen dira horiek gehien, nahiz proportzio ezberdinetan izan: Araban, Bizkaian eta Gipuzkoan —batera eman dute hiru probintzietako datua— garraioek sortu dituzte gasen %34, sektore energetikoak %32 eta industriak %18. Nafarroan, berriz, pisu handiagoa du energiaren sektoreak (%32), eta gibeletik doaz industria (%23) eta garraioak (%17). Lehen sektoreak ere badu garrantzia Nafarroan: emisioen %16 handik datoz. Sindikatuak nabarmendu du emisio anitz sortzen dituzten arlo horietan hartu behar direla neurri «zorrotzenak eta azkarrenak».

Zergatik jo gobernuak erantzule, ordea? Bada, ELAren arabera, Hego Euskal Herriko politika publikoetan ez dago «aldarrikatzen» duten «eredu aldaketarik»: «Enpresa pribatuek bultzaturiko proiektu eta azpiegitura handiak dira egunero bultzatzen dituztenak, eredu suntsitzaile hau iraunarazten dutenak». Sindikatuaren ustez, horren erakusle dira azken urteotan klima aldaketaren aurka egin dituzten legeak ere: «IPCCren [Nazio Batuen Erakundeko Klima Aldaketari buruzko adituen taldea] exijentzia mailatik oso urrun geratuko dira, ez baitute klima aldaketa eragiten duen garapen eredua kolokan jartzen, ez eta sistema eraldatzeko neurri eraginkorrik hartzen ere».

Neurrien «urgentzia»

Egoera ikusita «urgentea» da neurriak hartzea, ELAren ustez: «Besteak beste, kontsumo energetikoa murriztea, energia berriztagarrietan oinarritzea, sistema energetiko deszentralizatua bultzatzea, ekonomia birkokatzea eta industria irizpide ekologikoekin eraldatzea eta sektore jasangarriak bultzatzea exijitzen dugu».

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Hainbat aplikazio eta streaming plataforma erakusten dituzten pantailak. ©Berria

Gaztelaniazko ikus-entzunezkoak dira nagusi Uemako herrietako ikasleen artean

Julen Aperribai

Uemako herrietako ikasleen %73k gaztelaniaz ikusi dute, azkenekoz, telesail bat. Netflix 'streaming' plataformaren kontsumoa gehien ikusten den hurrengo plataformarena halako bi da. Lehen Hezkuntzako ikasleen artean, marrazki bizidunen Clan katearen audientzia ETB3rena halako bi da.

Iraitz Lazkano UEMAko lehendakaria, eta Garikoitz Goikoetxea teknikaria Eusko Legebiltzarrean ©UEMA

Uemak adierazi du «sendotasun handiagoz» heldu behar zaiola ikus-entzunezkoen gaiari

Isabel Jaurena

Iraitz Lazkano Uemako lehendakariaren erranetan, EITBk eta RTVEk «ardura handia» dute. Online plataformen eta sare sozialen eginkizuna ere azpimarratu du.

Ikasgela bat Gasteizko Angel Ganivet eskolan, artxiboko irudian ©juanan Ruiz / foku

Irakasleek berriz ere aukera edukiko dute eszedentziak noiz amaitu aukeratzeko

Irati Urdalleta Lete

Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza Sailak duela urtebete arautu zituen jardunaldi murrizketak, eszedentziak eta aldi baterako eteteak, eta erabaki zuten baimenak horiek emateko arrazoia amaitzen zenean edo urtarrilaren 31n edo abuztuaren 31n soilik bukatu ahal izango zituztela. Arartekoak eskatu zuen agindu hori bertan behera lagatzea, eta hala egin du Hezkuntza Sailak.

Angelun geldiarazi duten obra ©Guillaume Fauveau

Hondakinen gainean eraikitako obra bat geldiarazi dute Angelun

Ekhi Erremundegi Beloki

Lurrarekin nahasitako dozenaka hondakinek osatzen dute eraikuntzaren zimendua

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...