Albistea entzun

Autogobernua

Nafarroako estatusaren eztabaida prozesu «zabalari» ekiteko prest da LAB

Sindikatu abertzaleak adierazpen bat aurkeztu du gaur Iruñean, eta bertan «behar-beharrezko» deritzo indar korrelazioa eraldatzea, egungo «sasiautogobernu eredua patronalaren eta eliteen neurrira» egina dagoelako.

Imanol Karrera eta Garbiñe Aranburu, gaur, foruen monumentu aurrean.
Imanol Karrera eta Garbiñe Aranburu, gaur, foruen monumentu aurrean. Idoia Zabaleta / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Joxerra Senar -

2022ko maiatzak 13 17:49

LABek bat egiten du Nafarroa XXI ekimenak Sarasate pasealekuan bihar 17:30erako antolatutako manifestazioarekin. Toki berean, Foruen monumentu aurrean, Garbiñe Aranburu idazkari nagusiak eta Imanol Karrera Nafarroako koordinatzaileak azpimarratu dute estatusari buruzko «eztabaida prozesu luze eta zabalari» ekiteko garaia dela.

Biharko ekitaldiaren atarian, LABek adierazpen bat kaleratu du. Aurten, 40 urte bete ditu Foru Hobekuntzak, eta Karrerak gogora ekarri du lege organiko hura gizarteari bizkarra emanda eta gutxi batzuen artean osatu zela. «Eliteek bere eredu ekonomiko, politiko eta soziala erabakitzeko eztabaida eta ahalmena lapurtu zizkioten Nafarroako gizarteari».

Haren irudiko, esparru politiko guztiak «apustu ekonomikoak dira, eta Nafarroan ezarritakoa bertako patronalaren zutabe ekonomikoak sendotzen ditu, CCOO eta UGTren traizioarekin». 40 urtetan asko hitz eginda Foru Hobekuntzaz, baina Karrerak haren jatorria argi du: «Egiazki, Nafarroak ez zuen ezer erabaki. Nahi bezala aurkeztu ahal digute, baina esan behar da Espainiako Konstituzioaren menpeko autonomia estatutu bat dela».

Dena den, iraganera begira jarri bainoago egungo egoerari etorkizunari erreparatu nahi diola azpimarratu du Garbiñe Aranburuk. LABeko idazkari nagusiaren arabera, egungo autogobernua «ez da nahikoa, benetan burujabetza osorik ez badago». Sindikatuaren ustez, 40 urteotan kontrako posizioa hartu du Foru Hobekuntzak «muga handiak» dituelako, eta lan eta gizarte gaietan «eskumenik ez izateak esparru sozioekonomiko propioa eraikitzea edo lan harremanen marko propioa eraikitzea» galarazi duelako.

Aranbururen arabera, gai horiek «zentralak» dira herritarrei bizi baldintzak duintzeko. Aranbururen arabera, adierazpenaren helburua da etorkizunari begira jartzea. LABen ustez, «unea da Nafarroak burujabetza berreskura dezan», eta, horretarako, eztabaida sozialari ekiteko prest agertu da. Idazkari nagusiak aipatu du sindikatu subiranista batek ezin duela gai horretan beste aldera begiratu, eta LABek «ekarpen propioa» egingo du.

Adierazpenean sakonduz

LABeko bi ordezkarien hitzetan sakontzen du adierazpenak. Bertan, Foru Hobekuntzaren mugen balorazioa egiten da. Adibidez, zerga arloan eskumen handiak baditu ere, «ez du erabateko subiranotasunik zeharkako zergen eskumena estatuak duelako. Lan arloko legeria ere «estatuaren eskumenak dira», politika aktiboak izan ezik. Haatik, «azken horiek garrantzi mugatua dute». Pentsioekin edo langabeziaren diru sariekin gauza bera gertatzen dela ondorioztatu du LABek.

Egiturazko defizit horri, autogobernuaren aurkako beste hainbat ekintza eta saio gaineratu dizkio. «Transferentzien prozesua agortua dago, lan erreformak inposatzen dira, negoziazio kolektiboa estatalizatu da, Konstituzio Auzitegiak hainbat lege baliogabetu ditu, oinarrizko legedi bidez eskumenak urratzen dira, Espainiako 135. artikuluaren aldaketa...».

Horrez gain, gaitzetsi du Nafarroako Gobernuaren, CEN patronalaren eta CCOO eta UGT sindikatuen ekintza batasuna. LABen arabera, lauren arteko elkar ulertze horrek ez du lurraldeko beste ordezkaritza sindikala aintzat hartzen, nahiz eta CCOO eta UGTk egun %50etik beherako ordezkaritza izan. «Nafarroako sare ekonomikoaren eta langileen beharrei kasu egin gabe, bere interes politikoak lehenetsi dituzte oraingo estatu ereduari eta euren gizarte eta lan harremanen esparruari eusteko. Nahiz eta azken urteetan egitura hori «neurri batean» desmuntatu den, hainbat esparrutan zutik dagoela uste dute.

Horren inguruan, LABek uste du egungo indar korrelazioa aldatu behar dela, eta kontzientziak eraldatu. «Hauteskunde sindikalen emaitzek erakusten dute gero eta langile gehiago Hobekuntzaren eredu politiko eta sozioekonomikoa gainditzearen alde egiten dutela».

Sindikatuak proposatzen du eztabaida prozesu «zabal eta mugarik gabeari» ekitea Nafarroako eredu sozial, ekonomiko eta instituzionalari buruz eta «Espainiako Estatuaren eta euskal lurraldeekin» Nafarroak izan beharreko harremanei buruz.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

11 ekintzaileak, Baionako auzitegi aitzinean ©Guillaume Fauveau

Martxoaren 9an emango dute 11 'bakegileren' aurkako deliberoa

Ekhi Erremundegi Beloki

Hamar auzipeturentzat 950 euroko isuna eskatu du fiskalak, gibelapenarekin. Uztailaren 23ko protestetan errepidea blokeatzea egotzita epaitu dituzte.

Iratxe Sorzabalen zauriak, 2001eko atxiloaldiaren ostean. ©Berria

Iratxe Sorzabalen kontrako zigorra berretsi du Auzitegi Gorenak, torturak ukatuta

Berria

Euskal preso horrek pairatutako torturen berri eman izanak ez du «egiaztatzen» halakorik sufritu zuenik, Gorenaren arabera.

Beatriz Artolazabal Eusko Jaurlaritzako Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburua, iazko azaroan, Eusko Legebiltzarrean. ©JAIZKI FONTANEDA / FOKU

Artolazabalek otsailaren 14an utziko du sailburu postua

Mikel Elkoroberezibar Beloki

EAJren Gasteizko alkategaia izango da Artolazabal, eta kanpainaurreari heltzeko utziko du Berdintasun, Justizia eta Gizarte Politiketako sailburu postua. Esan duenez, «oso gustuko» izango luke bere ordezkoa emakume arabar bat izatea.

GKSko kide baten atxiloketa salatzeko mobilizazioa, iazko ekainean ©Bob Edme

GKSko kide bat epaituko dute Pauen

Ekhi Erremundegi Beloki

Asteartean eginen diote epaiketa, Paueko Dei Auzitegian. Margoketak egitea leporatzen diote.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...