Albistea entzun

Biologia

Armiarma klase berri bat topatu dute Nafarroan

Gabriel de Biurrun biologoak Bardeetan egin du aurkikuntza. Agroeca istia izena du armiarma motak.

'Agroeca istia', De Biurrunek deskribatutako armiarma klasea.
'Agroeca istia', De Biurrunek deskribatutako armiarma klasea. Nafarroako Unibertsitatea Tamaina handiagoan ikusi

Paulo Ostolaza -

2022ko maiatzak 30

Liocranidae familiako agroeca istia: horixe da Gabriel de Biurrun biologo iruñarrak deskribatu duen armiarma mota berria. Eguarasko barrutian topatu du, Bardeetan (Nafarroa), eta ez da egin duen aurkikuntza bakarra izan: 124 aipamen berri idatzi ditu (279 eginak zeuden aurretik).

De Biurrunek doktoretza tesi bat osatu du Nafarroako Unibertsitateko Zientzia fakultatean, Enrique Baquero doktoreak zuzenduta: Nafarroako armiarmak. Dibertsitatea eta kokapena. Behaketa sistema digitalak izena du lanak.

Biologo nafarraren lana izan da, nagusiki, Bardeetan armiarmak jasotzea. Urtebetez, hamabost egunean behin jaso ditu laginak, eta horri esker jakin du Nafarroan dauden espezieak zein diren, non dauden eta zein urtarotan azaltzen diren. Horretarako, hainbat gunetan bildu ditu laginak.

Sistema berria

Bildutako informazioa mapen bidez erakusten duen erreminta bat ere sortu du sarean, armiarmazaleentzat. Ez hori bakarrik: makrofotografia sistema bat ere ondu du ikerlariak Raspberry Pi teknologian oinarrituta. Bere ikerketan erabili du, eta, azaldu duenez, argazkilaritza sistema horrek hainbat erabilera ditu: zientifikoa izan daiteke, baina balio du laborategi akademiko baterako, baita naturazaleentzako ere.

Azkenik, biologoak nabarmendu du egunero desagertzen direla hainbat animalia klase, eta horregatik dela beharrezko biodibertsitatea ezagutarazten laguntzen duten proiektuak diruz laguntzea.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©BERRIA

«Musika ekoizleok artistak ere bagara»

Unai Etxenausia

Musika urbanoa ekoizten hasi zen Denso duela bost urte. Euskal Herrian indarra hartzen ari den generoa dela nabaritzen du. Horregatik, estudio profesional bat irekitzeko apustua egingo du.
Ezkerretik eskuinera, Eider Amundarain Zaldibiako Lardizabal eskolako zuzendaria, Eñaut Agirre eta Zineb el-Ghaouti gurasoak, eta Karmele Perez Huheziko irakaslea. ©ARITZ LOIOLA / FOKU

Eskola denentzat izan dadin

Ane Insausti Barandiaran

Eskolako funtzionamendua euskaraz izan dadin, baina, era berean, edukiak guraso guztiek uler ditzaten, proiektu bat abiarazi dute Zaldibiako eskolan. Guraso euskaldunak eta migratzaileak elkarrekin ari dira baliabideak sortzen. Orain arte egindako bidea aztertu dute, jardunaldi batzuetan.

 ©MARISOL RAMIREZ / @FOKU

«Ipuinetako lizentziak hartu dituzte bertsolariek»

Urtzi Urkizu

Bertsolari Txapelketa Nagusiko ETBko emanaldietan analisiak egiten aritu da Martin, Ilaski Serrano esatariaren alboan. Hala arituko da hilaren 18ko finalean ere, Iruñean.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.