Albistea entzun

Klima aldaketaren politiketan herri indigenen jakintza kontuan hartzeko eskatu dute

Txosten batek dio herri indigenek «arazo global konplexuei aurre egiteko ulermen modu alternatiboak» dituztela

Amazoniako eremu deforestatu bat, artxiboko irudia
Amazoniako eremu deforestatu bat, artxiboko irudia Proética Tamaina handiagoan ikusi

Isabel Jaurena -

2022ko irailak 29

Nazioarteko hamabi autorek egindako txosten baten arabera, herri indigenek eta tokiko komunitateek duten jakintza lagungarria izan daiteke klima aldaketari aurrea hartzeko. Hortaz, egileen iritziz, kolektibo horiek egon beharko lukete klima aldaketari buruzko erabakiak hartzen diren prozesu politikoetan.

Txostena hiru eragile hauen artean lagundu dute: Klima Aldaketari Buruzko Gobernu Arteko Taldea (IPCC), Unesco eta Kultur Monumentu eta Tokien Nazioarteko Kontseilua (ICOMOS). Azkenaldian eskatu da nazioartean garrantzi gehiago eskaintzeko kulturari zientzia arloan eta klima aldaketaren politikan. Eskari horiei erantzuna emateko egin da dokumentua.

Honela mintzatzen da dokumentua herri indigenen inguruan: «Arazo global konplexuei aurre egiteko ulermen modu alternatiboak eta frogatutako baliabideak eskaintzen dituzte». Txostenak nabarmendu dituen adibideen artean daude, adibidez, Sierra Nevadako (Espainia) eremuan uraren kudeaketari buruzko tokiko ezagutzak edota Boliviako basoen kontserbaziorako suteak kudeatzeko praktika indigenak. Txostenaren arabera, mendebaldeko herrialdeetan teknologia berriak erabiliz egiten zaio aurre klima aldaketari. Konponbideok, bada, oso zurrunak dira; herri indigenek dituztenak, ordea, ez.

«Batzuetan pentsatzen da indigenen ezagutzak zaharkituak direla eta ez direla garrantzitsuak mundu modernoarentzat, indigenen ezagutza sistemak aktiboak, dinamikoak, garaikideak eta oso erresistenteak dira», adierazi du Victoria Reyes-Garciak, dokumentuaren egileetako batek. Izan ere, txostenak adierazten du jakintzak hainbat alor hartzen dituela barne. Hala nola aktiboki gobernatzeko, antolatzeko eta erabakitzeko erak edo lurra eta baliabideak kudeatzen eta zaintzen jakitea.

Kontraesana

Herri indigenek eta tokiko komunitateek klima aldaketaren ondorioak lausotzen laguntzen ahal badute ere, gaur egun beraiek dira «kaltetuenak». Txostenaren arabera, deforestazioaren ondorio nabarmenenak indigenek pairatzen dituzte. Jada existitzen diren kalteez gain, badira arrisku berriak. Artikoko itsas jardueraren hazkundeak, adibidez, bertako biztanleei eta ekosistemari eragiten die, kutsaduraren bidez.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

«Gerra apartekoa da antolaketa sozial bat ezartzeko»

Igor Susaeta

Gerra erregimenaren eskema gobernatzeko eredu gisa aplikatzeak eragiten dituen egoerez eta ondorioez ohartarazi du Sanchez Cedillok 'Esta gerra no termina en Ucrania' liburuan.

NATOk berretsi du «behar beste denboraz» lagunduko diola Ukrainari

Mikel O. Iribar - Igor Susaeta

Aliantzaren helburuetako bat da Putinek «irabazten ez duela bermatzea». G7ko herrialdeek adostu dute Ukrainako gerra krimenen ikerketak koordinatzeko sare bat egitea
Raisi Irango presidentea eta Al-Sudani Irakeko lehen ministroa, atzo. ©EFE

Irakek ez du utziko «Irakeko lurraldetik» Irani eraso diezaioten

Ander Perez Zala

Bi herrialdeetako agintariak elkartu egin dira kurduez eta eskualdeko segurtasunaz aritzeko. Harremanak «hobetzea» adostu dute
Palestinako herritarrak Israelgo segurtasun indarrek hildako palestinar baten hiletan, Ramallahn. ©Alaa Badarneh / EFE

Israelen eta Palestinaren arteko gatazka «borborka hastear» dagoela ohartarazi du NBEk

Maddi Iztueta Olano

Erakundeak bi estatu sortzeko plana onartu zuenetik 75 urte betetzen dira gaur, baina liskarrak ez du etenik izan ia. Israelgo segurtasun indarrek bost palestinar hil dituzte bart.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.