Albistea entzun

Nobel sariak

Carolyn R. Bertozzi, Morten Meldal eta K. Barry Sharpless ikerlariei eman diete Kimikako Nobel saria

'Click Kimika' arloan egindako aurrerapenengatik saritu dituzte.

Kimikako Nobelaren hiru irabazleak
Kimikako Nobelaren hiru irabazleak The Nobel Prize Tamaina handiagoan ikusi

Isabel Jaurena -

2022ko urriak 5 12:41

Carolyn R. Bertozzi, Morten Meldal eta K. Barry Sharpless ikertzaileek irabazi dute Kimikako Nobel saria. Carolyn R. Bertozzi eta K. Barry Sharpless Estatu Batuetakoak dira, eta Morten Meldal, Danimarkakoa. Sharplessek eta Mendalek Click Kimika izeneko eredu berriari bidea ireki diote, «non molekulekin eraikitako blokeek elkarrekin azkar eta modu eraginkorrean ahokatzen duten», azaldu du Stockholmeko Karolinska institutuak. Bertozzi ikerlariak, berriz, «Click Kimika dimentsio berri batera eraman du, eta organismo bizidunekin erabiltzen hasi da», gehitu du institutuak. Bertozzik lortutako azken erreakzio horiek, bertzeak bertze, «minbiziaren kontrako tratamenduak bideratuagoak izaten laguntzen du», azaldu du Karolinska institutuak.

Kimikako Nobel saria izan da banatu den hirugarrena. Aste honetan zehar jakinarazi dira Medikuntzako Nobel sariaren irabazlea —Svante Paabo suediarra— eta Fisikako Nobelaren irabazleak ere —Alain Aspect, John F. Caluser eta Anton Zeilinger—. Datozen egunetan jakinaraziko dira gainerakoak —literaturakoa, bakearen arlokoa eta ekonomiakoa—.

Kimikako saria

Kimikako 113 Nobel sari banatu dira 1901 eta 2021 bitartean, eta saritu horietatik zazpi bakarrik izan dira emakumeak —Bertozzirekin bederatzi izanen dira—. Frederic Joliot izan da historian sari hori jaso duen pertsonarik gazteena: 35 urterekin saritu zuten, 1935. urtean. John B. Goodenough izan da sari hori irabazi dutenetan zaharrena, eta baita Nobel sari bat irabazi duen pertsonarik zaharrena ere: 97 urterekin saritu zuten. Frederick Sanger izan da Kimikako Nobel saria bi aldiz irabazi duen pertsona bakarra.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

«Euskarak izan behar du hezkuntza sistemako hizkuntza normalizatua»

«Euskarak izan behar du hezkuntza sistemako hizkuntza normalizatua»

Imanol Magro Eizmendi - Arantxa Iraola

Euskalgintzako eta kulturgintzako pertsona ezagunak batu ditu Euskalgintzaren Kontseiluak eta aldarrikatu dute euskara eta euskal kultura ardatz izan behar dituela Araba, Bizkai eta Gipuzkoarako ontzen ari diren Hezkuntza Legeak

Eusk Jaurlaritzak, foru aldundiek eta Bilbo, Donostia eta Gasteizko Udalek Euskararen Eguna ospatu dute Gasteizen ©Irekia

Euskararen alde adostasunak josteko aldarria, aho batez

Edurne Begiristain

Euskararen Nazioarteko Eguna da gaur, eta hura ospatzeko ekitaldi eta adierazpen ugari egin dituzte instituzioek, alderdiek eta eragileek. Eusko Jaurlaritzak, foru aldundiek eta Bilbo, Donostia eta Gasteizko alkateek duela 40 urte Euskararen Legeak lortutako adostasuna goratu dute. EH Bilduk esan du euskararen alde «adostasun berriak» eraikitzeko unea dela.

Euskal Hedabideen emankizuna, goizean, Baionan. ©Kanaldude

Euskalgintzaren prekaritateari aurre egitea «zaila» izanen da energiaren kariotze garaian, Kurutxarriren ustez

Oihana Teyseyre Koskarat

Ipar Euskal Herriko Euskal Hedabideek emankizun berezia egin dute goizean, Baionan. Euskaraldiaren biharamunean, bilana egin dute, eta euskalgintzaren prekaritatea ere izan dute aipagai.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...