Albistea entzun

Lan osasuna

Amiantoaren biktimen funtsa sortu dute, eskatu eta 11 urtera

Eusko Legebiltzarraren eskaerari azkenean baiezkoa eman diote Espainiako Gorteek. Hasiera batean 25 milioi izango ditu funtsak

Amiantoaren biktimen protesta, 2021ean, Espainiako Gorteen aurrean.
Amiantoaren biktimen protesta, 2021ean, Espainiako Gorteen aurrean. Juan Carlos Hidalgo / Efe Tamaina handiagoan ikusi

Iker Aranburu -

2022ko urriak 5

Hamaika urteko tramite luzea amaitu du amiantoaren biktimei kalte ordaina emateko legeak. Espainiako Senatuak gaurko saioan onartu du biktimei laguntzeko funtsa, ia aho batez: aldeko 259 boto izan dira, eta aurkako bakarra.

Hasiera batean 25 milioi euro izango ditu funts horrek, baina hilabete batzuk beharko dituzte ehunka biktimak lehen ordainak jasotzeko, funtsaren araudia egin gabe dagoelako. Hiru hilabete dituzte horretarako.

Biktimen elkarteak Madrilen izan dira gaur, eta hainbat euskal senatariren esker ona jaso dute, haien presioa ezinbestekoa izan delako legea egin ahal izateko.

Nerea Ahedo (EAJ) eta Idurre Bideguren (EH Bildu) senatariek gogorarazi dutenez, atzo onartutako legearen lehen urratsa Eusko Legebiltzarrak egin zuen, funtsa aztertzeko lantalde bat eratu zuenean. Eusko Legebiltzarrak 2016ko urrian egin zien lehen aldiz eskaera Espainiako Gorteei.

Eusko Legebiltzarreko talde guztiek egindako eskaera izan arren, proposamenak ez zuen gainditu Kongresuko Mahaiaren galbahea, defizita handituko zuela argudiatuta. 2017ko martxoan itzuli zen Gorteetara, baina saio horrek ere ez zuen aurrera egin. 2021eko apirilean itzuli zen gaia diputatuen mahaira, eta orduan bai, orduan jaso zuen haien oniritzia, aho batez gainera.

Funtsa Espainiako Gizarte Segurantzak kudeatuko du, eta, estatuko aurrekontuetako diruarekin ordaindu beharrekoak ez ezik, langileak amiantoaren kalteez babestu ez zituzten enpresek ordaindu behar dituzten zigorrak ere funtsera bideratzea da asmoa.

Hiltzaile isila

«Hiltzaile isila» izena jasotzen du amiantoak, haren kalteak ez baitira berehala agertzen, produktu horren hautsa arnastu eta urte batzuetara baizik. Hori dela eta, askotan ez dira ohartzen amiantoak eragindako kaltea dela. Horregatik oso zaila da jakitea zehazki zenbat lagun hil diren amiantoak eragindako minbizien ondorioz.

Milioika dira munduan, eta milaka izan daitezke Euskal Herrian. Amiantoaren biktimek bildutako datuen arabera, 1999tik 2018ra bitartean gutxienez 825 pertsona hil ziren amiantoaren ondorioz Hego Euskal Herrian. 2019an, 30 hil ziren, baina Asviamie biktimen elkarteak ohartarazi du kasu guztien %10 baizik ez direla horiek. Amiantoa zuten produktuekin lan egindako industriako eta eraikuntzako langileak dira gehienak, gizonak batik bat, baina biktimen artean badaude amiantoz kutsatutako arropak garbitzeagatik hildako emakumeak ere.

Horiei ere biktima izaera onartzen die legeak, Ahedok eta Bidegurenek azpimarratu dutenez. Izan ere, legeak biktimatzat ditu amiantoarekin lanean ez ezik, etxean tratatu zuten guztiak ere.

Legeak «eskaera historiko bati» heltzen diola nabarmendu du Ahedok, eta gaineratu du «erantzukizuna publikoa» izan dela, amiantoa kaltegarria zela jakin arren «neurriak atzeratu zirelako». Bidegurenek gogorarazi du Frantzian halako funtsak dagoeneko hogei urte dituela. «Ezer ez egiteak kostuak izan ditu. Jakina zen, baina ez zen ezer egin enpresei kalte ez egiteko».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Pentsiodunen mobilizazio bat, Bilbon, iaz. / ©Aritz Loiola, Foku

Pentsioak %8,5 handituko dira urtarrilean Hego Euskal Herrian

Iker Aranburu

Iaz ez bezala, aurten batez besteko pentsioa urte amaierakoa baino handiagoa izango da. Batez besteko pentsioa 115 euro handituko da urtarrilaren 1ean.

Jose Luis Escriva Espainiako Gizarte Segurantza ministroa ©Sergio Perez (Efe)

Kotizazio urte gehiago, baina «hoberenak»

Jokin Sagarzazu

Pentsioen kalkulua 25 urtetik 30era zabaltzea proposatu du Espainiako Gobernuko Gizarte Segurantza ministroak

Bizkaiko metalgintzako lehen greba eguna, atzo, Trapagaranen. ©Marisol Ramirez / FOKU

Langile gehienek babestu dute metalgintzako bigarren greba eguna

Iñaut Matauko Rada

ELAk adierazi du grebaren atzoko eta gaurko erantzuna oso antzekoak izaten direla Bizkaiko metalgintzan. CCOO, LAB eta UGTren arabera, %85eko erantzuna izan du gaurko greba deialdiak.

Iñaki Zabaleta, Saioa Urriz eta Imanol Pascual, atzo. ©ELA SINDIKATUA

ELAk salatu du Nafarroako aurrekontuak «legealdiko okerrenak» izango direla

Joxerra Senar

Europako funtsak kenduta, 2023ko aurrekontuak %1,6 baizik ez dira igoko, BPGaren eta KPIaren «oso azpitik». EH Bilduk aurrekontuak «apaindu» izana kritikatu du

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Hitzen, ekintzen eta errimen eztanda. Herri bat BERRIAren kulturaren plazan. Baliatu udazkenean BERRIAlagun egiteko eskaintza.