Albistea entzun

Zientzia

Maia Garcia-Vergniory fisikaria APS Fellow izendatu dute

Material topologiko berriak identifikatzeko ekarpen aitzindariak egin ditu Garcia-Vergnioryk

Maia Garcia-Vergniory, DIPC Donostia International Physics Centerren
Maia Garcia-Vergniory, DIPC Donostia International Physics Centerren Maialen Andres / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Isabel Jaurena -

2022ko urriak 19 16:40

Ameriketako Fisika Elkarteak (APS) APS Fellow izendatu du Maia Garcia-Vergniory Donostia International Physics Centerreko (DIPC) ikerlaria. Aipamen horrek saritzen ditu Garcia-Vergnioryk material topologikoen arloan egindako ekarpenak. Gisa horretako material berriak identifikatzeko bidea erraztu baitu. Horretarako, Kimika Kuantiko Topologikoa teoria garatu du Garcia-Vergniory fisikariak.

Topologia matematikaren adar bat da, eta, objektu baten forma aldatzen denean, mantentzen diren propietateak aztertzen ditu. Material topologikoak, berriz, aldi berean bi motatako propietateak dituzten materialak dira: barnean isolatzaileak diren bitartean, ertzetan eroaleak dira. Portaera horri esker, aplikazio teknologiko anitzak dituzte. Hala nola, konputagailu kuantiko unibertsalak eraikitzeko egokiak dira. Gainera, orain arte zegoen materialen sailkapena –eroaleak, erdi eroaleak eta isolatzaileak– ere hausten dute.

Ondorio horiek guztiak lau urteko ikerketaren emaitza dira, 25 milioi ordu baino gehiagoko kalkuluenak. Nazioarteko materialen base erraldoi bateko material guztiak aztertu ditu Garcia-Vergnioryk EHUko zientzialari talde batekin elkarlanean, eta goi errendimenduko konputazio ereduen laguntzaz. Orotara, 96.000 kristal material baino gehiagoren egiturak behatu dituzte. Materialok naturan aurkitutakoak eta laborategian sortutakoak dira, benetakoak guztiak. Hala, ondorioztatu dute, aztertutako materialen %88k gutxienez propietate topologiko bat dutela. Materialen %2ak, berriz, propietate topologikoak dituzte alde guztietan. Azken horiek, material supertopologiko gisa sailkatu dituzte.

Izendapena

Aipamena berezia da, APS elkarteko kideen %0,5ek soilik lortu ohi duelako. Izendapen hau APS elkarteko kideek lortu dezakete, izena ematen duten momentuan estatus ona dutenek soilik, zehazki. Hiru egoeratan ematen da. Batetik, pertsona batek fisika arloan aurrerapenak egiten baditu ikerketa eta argitalpen originalen bidez. Bertzetik, fisika zientziara eta teknologiara aplikatzeko momentuan ekarpenak egin baditu norbaitek. Azkenik, pertsona batek APS Fellow aipamena jaso dezake fisikaren irakaskuntzan eta gizarteko jardueretan parte hartzeagatik.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Belateko tunela (Nafarroa), artxiboko irudi batean. ©Jagoba Manterola / Foku

Belateko tunel berriaren lanak lizitatu ditu Nafarroako Gobernuak

Paulo Ostolaza

95 milioi euroko kostua izango dute lanek. Txibiteren arabera, «lekurik arazotsuenetako baten konponbidearen hasiera» da.

Gasteizko Askabide Klinika ©Jaizki Fontaneda/ FOKU

Askabide klinikak eskatu du abortuaren kontrako protestak ez daitezela guneetatik hurbil egin

Isabel Jaurena

40 Días por la Vida abortuaren aurkako elkarteak iragarri du protestak eginen dituztela otsailaren 22tik aurrera.

Frankismoaren biktimei omenaldia Bilboko hilerrian, artxiboko irudian ©Aritz Loiola/ Foku

EP-IUk eta Jaurlaritzak akordioa lortu dute memoria demokratikoaren legearen inguruan

Edurne Begiristain

Biktimen errolda bat sortuko da, erreparazio «osoa» bermatuko zaie biktimei, eta memoriaren aurkako sinboloak kentzeko plan bat onduko du Gogora-k, besteak beste.

Javier Remirez, Nafarroako Gobernuko lehendakariordea, parlamentuan. ©JAGOBA MANTEROLA / FOKU

Nafarroako Gobernuaren abisua sindikatuei: «Ez dugu asmorik soldatak gehiago igotzeko»

Ion Orzaiz

Remirez lehendakariordea, Sindikatu Medikoaren grebaz: «Ahalegin guztiak egin ditugu; orain, esan behar dute gure eskaintza onartzen duten ala ez»

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...