Albistea entzun

Ikus-entzunezkoak

Pantailak Euskaraz-ek «itsutasun estrategiko nabaria» leporatu dio Bingen Zupiriari

Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburuak Hamaikan egindako adierazpenek «kezka eta ezinegon larria» sortzen dutela uste du Pantailak Euskaraz-ek. Zupiriak esan du bikoizketa baino gehiago, barne ekoizpena eta azpidatziak sustatu behar direla.

Pantailak Euskaraz, iaz, Durangon
Pantailak Euskaraz, iaz, Durangon Marisol Ramirez / Foku Tamaina handiagoan ikusi

Urtzi Urkizu -

2022ko azaroak 25

Asteazkenean, Bingen Zupiria Eusko Jaurlaritzako Kultura eta Hizkuntza Politikako sailburua elkarrizketatu zuten Hamaika telebistan. Kazetariaren galderari erantzunez, Zupiriak esan zuen ikus-entzunezkoetan ekoizpen propioaren eta azpidatzien alde egin behar dela, bikoizketaren alde baino gehiago. Adierazpen horien harira, Pantailak Euskaraz mugimenduak hainbat kritika eta eskaera egin ditu.

Pantailak Euskaraz taldeari iruditzen zaio adierazpenek «itsutasun estrategiko nabaria» uzten dutela agerian. «Ikus-entzunezkoen eskaintza erraldoia dago, eta erakundeei dagokie euskarazko eskaintza sendo eta duina bermatzea». Hala ez egitea «arduragabekeriaz» jokatzea litzatekeela uste du Pantailak Euskaraz-ek. «Eta euskaldunoi hizkuntza eskubideak ez bermatzeaz gain, euskarari kalte konponezina eta itzulezina eragingo lioke».

Pantailak Euskaraz mugimenduak —Disney Plus Euskaraz, Netflix Euskaraz, Zinemak Euskaraz, Tinko euskara elkartea eta Bieuse bikoiztaile euskaldunen elkartea dira eragileak— arazoaren muinera jotzeko eskatu dio Jaurlaritzako bozeramaileari. «Izan ere, herri honetan arazoa da euskara bigarren mailan dagoen hizkuntza dela, eta erakundeetatik ez dela euskarazko ikus-entzunezkoen aldeko apustu irmoa egiten. Horren adierazle ukaezina da EITBtik eta Kultura Sailetik ikus-entzunezkoetara bideratzen diren aurrekontu eta diru partiden zatirik handiena gaztelaniazkoetara bideratzea».

Azpidatziak aipatu zituen herenegun Zupiriak Hamaikan, baina Pantailak Euskaraz taldeak ohartarazi du erakundeen aldetik ez dela azpidatzien aldeko apustu argirik egin. «Horren lekuko da ETB, zeinetan euskarazko azpidatziak ez dira telebista publikoan inondik inora; eta zinema eskaintza, bestetik, aretoetara filmak jatorrizko bertsioan ikustera doazenak pelikulak gaztelaniaz azpidatzita aurkitzen baititu soilik». Movistar Plusekin 2014an sinatu zuen eta egun indarrean dagoen akordioa da edukiak euskaraz azpidazteko Jaurlaritzak eman duen «urrats bakarrenetakoa». Baina hori ez dela nahikoa uste du talde euskaltzaleak, edukiak azpidatzi eta gero, azpidatzi horiei ez zaielako behar bezalako tratamendurik eman, eta ez zaielako ikusgarritasunik eta zabalkunderik eman. «Movistar Plus plataforman ez dago euskarazko azpidatziak bilatzeko modurik, eta, edukiak plataforma batetik bestera mugitzen direnez, galdu egiten dira bidean euskarazko azpidatziak».

Euskarazko ekoizpenari dagokienez, Pantailak Euskaraz taldeari iruditzen zaio Jaurlaritzak ez dituela ekoizpenak behar besteko irmotasunez lehenesten. Gogora ekarri du honako datu hau: azkeneko hamalau urteetan, ETBk parte hartu duen 208 ekoizpenetatik soilik 70 ziren euskaraz. «Hau da, EITBk lagundutako lanen heren bat izan da soilik jatorrian euskaraz ekoitzia». Pantailak Euskaraz-ek kritikatu du proportzio horretan egiten diotela euskarari ikus-entzunezkoetan tokia Jaurlaritzak eta EITBk. «Gaztelaniazko ikus-entzunezkoen ekoizpena da urteetan lehentasunez sustatu eta diruz lagundu dena».

Euskarazko bikoizketa, berriz, zutabe «ezinbestekoa» da Pantailak Euskaraz-entzat, «euskarazko ikus-entzunezkoen eskaintza osatzeko, euskararen erabilerak aurrera egiteko eta hizkuntza estandar informala eraiki, berrasmatu eta herritarren artean zabaltzeko». Taldearen arabera, euskaraz ekoizten diren lanek ezin dute bermatu euskarazko eskaintza «zabal, sendo eta duina». Talde euskaltzalearen arabera, «nahitaezkoa eta estrategikoa» da nazioarteko puntako edukiak euskarara bikoiztea, eta horiek ETBn astero eskaintzea, baita zinema aretoetan eta plataformetan estreinaldi garrantzitsuak euskarara bikoiztuta ematea ere. «Jaurlaritzari euskarazko bikoizketa berregituratzeko eta bikoizketa sektorera duintasuna itzultzeko deia egiten diogu».

Era berean, Pantailak Euskaraz-ek Jaurlaritzako sailburuari eskatu dio ez jartzeko bikoizketa azpidatzien eta ekoizpenaren aurka. «Osagarriak baitira hirurak, eta ez daude inola ere kontrajarrita. Hirurak dira ezinbestekoak euskarazko ikus-entzunezkoak era orekatuan eta osoan garatzeko, eta hizkuntza normalizazioan ekarpen integrala egiteko».

Azkenik, eskaera zehatzak egin dizkio Pantailak Euskaraz-ek Eusko Jaurlaritzako Hizkuntza Politika eta Kultura sailburuari: «Aintzat hartzeko 2021eko abenduan Durangon sinatu zen manifestuaren eskariak; euskarazko zinemagintza sustatzeko eta diru laguntzetan euskarazko ekoizpenei lehentasuna emateko; Kultura Sailaren aurrekontu osoaren %2 lehen mailako nazioarteko edukiak euskarara bikoiztekoerabiltzea; edukien euskarazko azpidatzien erabilera orokortzeko; eta hiru ildoak —ekoizpena, bikoizketa eta azpidatziak bilduko dituzten politikak abian jarri eta baliabideak bideratzeko. Ikus-entzunezko Komunikazioaren lege propioa eskatu du taldeak, baina zinemaren lege propioa ere, «ikus-entzunezkoetan euskararen presentzia parekoa legez bermatuz».

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

Rebeka Ubera eta Maddalen Iriarte, Eusko Legebiltzarrean, artxiboko irudian ©Raul Bogajo/ Foku

EH Bilduk eta Elkarrekin Podemos-IUk ere azalpenak eskatu dizkiote Sagarduiri

Edurne Begiristain

Rebeka Uberak salatu du Osakidetzaren egoera «gobernantza eredu bertikal» baten ondorio dela. Miren Gorrotxagiren iritziz, «onartezina» da Osakidetzak profesionalak kargugabetzea haiek kudeaketa ereduaren gabeziak agerian uzteagatik. PP+C’s-k Sagardui kargutik kentzeko eskatu dio Iñigo Urkulluri.

Agustin Agirre. / ©Goiena Komunikazio Taldea

Agustin Agirre izendatuko dute Donostialdeko ESIko jarduneko zuzendari

Jon O. Urain

Osakidetzako zuzendaritzak ostiralean kendu zuen kargutik Itziar Perez. Loreto Marquet erizaintzako zuzendariordeak ere dimisioa eman du.

Emakumeen presentzia handiagoa da osasun gaiekin lotutako informazioetan ©Marisol Ramirez / FOKU

Osasunari buruzko piezetan BERRIAk berdintasunaren alde egiten duela dio ikerketa batek

Isabel Jaurena

Eneko Fernandez Artigasek eta Itxaso Fernandez Astobizak egindako ikerketa batek neurtu du emakumeek zein presentzia duten Arabako, Bizkaiko eta Gipuzkoako egunkari nagusietan argitaratutako osasunaren inguruko artikuluetan.

Donostia ospitalea, artxiboko irudi batean. ©Andoni Canellada / Foku

Osakidetzaren «politika suizida» salatu dute Donostiako ESIko 30 bat zerbitzuburuk

Ion Orzaiz - Paulo Ostolaza

Gutun batean, osasun zerbitzu publikoaren zuzendaritzaren dimisioa eskatu dute, zentzugabeko kudeaketarengatik, eta «sektarismoa eta trakeskeria» leporatu dizkiote.

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...