Albistea entzun

Peru

Atxilotu egin dute Castillo, kongresua desegin eta salbuespenezko gobernu bat ezarri ostean

Peruko Fiskaltzak eman du atxilotzeko agindua. Aurrez, kongresuko diputatuek gehiengo osoz erabaki dute presidentea kargugabetzea. Estatu kolpea ematea egotzi diote bere alderdiak eta hainbat ministrok, besteak beste.

Pedro Castillo atxilotuta ageri den telebista bat, gaur, Liman.
Pedro Castillo atxilotuta ageri den telebista bat, gaur, Liman. Paolo Aguilar / EFE Tamaina handiagoan ikusi

Paulo Ostolaza - Mikel Elkoroberezibar Beloki -

2022ko abenduak 7 21:12

Tentsio politikoak eztanda egin du Perun. Kongresua gaur zen Pedro Castillo presidentearen aurkako zentsura mozio bat bozkatzekoa —urte eta erdiko agintaldian hirugarren aldiz—, baina, aurretik, ganbera desegin du Castillok. Azkenean, ordea, kongresuak Castillo kargugabetzearen alde bozkatu du, eta, Fiskaltzaren aginduz, atxilotu egin dute. Haren arabera, «inork ezin du konstituzioaren gainetik jarri, eta presidenteak bere betebehar konstituzionalak bete behar ditu».

Castillok nazioari eskainitako diskurtso batean iragarri du ganbera desegiteko neurria, eta ez da bakarra izan: hauteskundeak deitu ditu, salbuespenezko gobernu bat ezarri du, «legez kanpoko armak» dituzten guztiei haiek entregatzeko agindu die, eta etxeratze agindua ezarri du 22:00etatik 04:00etara, gaurtik aurrera. Besteak beste, Cesar Landa Atzerri ministroak Estatu kolpe bat ematea egotzi dio, eta gobernura eraman zuen alderdiak ere (Peru Librek) ez du babestu.

«Herritarren eskaerei men eginda, eta Zuzenbide estatua eta demokrazia berrezartzeko helburuarekin, salbuespenezko gobernu bat ezartzea erabaki dugu. Ondorioz, neurri hauek onartu ditugu: behin behinean Peruko Kongresua desegitea, eta larrialdiari aurre egiteko gobernu bat ezartzea», iragarri du. Hortaz gain, jakinarazi du hauteskundeak deituko dituela «ahal bezain pronto», kongresu berri bat eratu eta Konstituzio berri bat idazteko, gehienez ere bederatzi hilabeteko epean. Bitartean lege dekretuen bidez aginduko dutela ere gehitu du. Agerraldi publikoa egin ostean, Peruko Gobernuaren egoitzatik alde egin du Castillok, bere familiarekin.

Horren ostean kargugabetu du kongresuko gehiengo osoak —130 diputatutik 101ek—, «ezgaitasun moral etengabeagatik». Ondorioz, Dina Boluarte presidenteordeari eskatu dio Kongresuak presidente karguaren zina egiteko.

Bitartean, Peruko Auzitegi Konstituzionaleko presidente Francisco Moralesek dei egin dio Armadari, Perun «ordena konstituzionala» berrezartzeko.

Estatu kolpea

Landak, Estatu kolpe saiakera salatzeaz gain, nazioarteko komunitateari dei egin dio Perun demokrazia berrezartzen laguntzeko. Azaldu du Castillok bere babesik gabe hartu duela kongresua desegiteko erabakia.

Vladimir Cerronek, Peru Libre alderdiko presidenteak, esan du ez dutela babestuko «abian den Estatu kolpea»: «Hiperparlamentarismoaren aurka gaude, hedabideak ez dira fidagarriak herrialde honetan, testigantzak ez dira fidagarriak, baina Castillogatik ere ez dugu eskua sutan jarriko», adierazi du.

Castillok hitz egin bezain laster, gainera, dimisioa aurkeztu dute hainbat ministrok. Tartean, Ekonomiakoak, Kanpo Harremanetakoak eta Lanekoak. Azaldu dutenez, «balio demokratiko eta konstituzionalei» duten atxikimenduagatik hartu dute erabakia. Dimisioa aurkeztu du Manuel Rodríguez Cuadrosek ere, Peruk NBE Nazio Batuen Erakundean duen ordezkariak. Hark ere esan du Castillok iragarritakoa Estatu kolpea dela.

Ollanta Humala Peruko presidente ohiak (2011-2016) ere gogor gaitzetsi du Castilloren erabakia.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Israelgo indarrak, artxiboko irudi batean. ©ABIR SULTAN / EFE

Pertsona batek gutxienez zazpi lagun hil ditu, Jerusalem ekialdeko sinagoga batean

Mikel Elkoroberezibar Beloki - Mikel O. Iribar

Ustezko erasotzaileak beste hamar pertsona ere zauritu ditu. Israelgo armadak erasoaren ustezko egilea hil du. Hamasek ekintza goratu du, baina ez du bere gain hartu. Gazatik bost suziri jaurti dituzte Israelera, eta Israelek Gaza bonbardatu du.

Ehorzketa etxe bateko bi langile droga trafikatzailea zelakoan hil zuten pertsona baten gorpua eramaten, Manilan, 2021eko irailean ©ROLEX DELA PENA / EFE

NZAk berriz ireki du Filipinetako drogaren kontrako gerrari buruzko ikerketa

Ander Perez Zala

Auzitegiak fiskaltzaren eskaria onartu du, argudiatuta Manilak harturiko erabakiak ez direla nahikoa izan. Duterteren agintaldian 30.000 lagun hil zituzten, giza eskubideen aldeko erakundeen arabera.

 ©Paolo Aguilar/ EFE

Dina Boluarteren aurkako zentsura mozioa aurkeztu dute

Berria

Peruko Kongresuko zenbait kideren arabera, presidentea «ez da gai» kargu horretan jarduteko

Herritar batzuk gizon baten hilotza eramaten, atzo, Jeninen. ©ALAA BADARNEH / EFE

Israelgo indarrek gutxienez hamar palestinar erail dituzte bi erasotan, tiroz

Julen Otaegi Leonet - Mikel O. Iribar

Jenin hirian eta Jerusalem ekialdean oldartu dira militarrak. Armadako buruak «terrorismoaren kontrako jarduerekin» jarraitzeko agindu du

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...

Izan BERRIAlaguna

Zure babes ekonomikoa ezinbestekoa zaigu euskarazko kazetaritza independente eta kalitatezkoa egiten segitzeko.