Albistea entzun

AHTaren obrek ondare arkeologikoan eginiko kalteak salatzeko deialdia egin dute, bi soldadu erromatarren mamuen izenean

Erromatar gaztelu baten aztarnak topatu dituzte Tafallan (Nafarroa), eta Nafarroako Gobernuak AHTaren obrak geldiarazi ditu.

AHTaren obretan aurkitutak gaztelu erromatarraren aztarnak
AHTaren obretan aurkitutak gaztelu erromatarraren aztarnak Nafarroako Gobernua Tamaina handiagoan ikusi

Isabel Jaurena -

2022ko abenduak 9 10:51

«Ponpaelotarrei» bihar eguerdiko 12:00etan elkarretaratze batera joateko dei egin diete Alejandro Angosto eta Pluvio Cesareo erromatarren mamuek. Esaldi horrek film baten sinopsiaren antza badu ere, benetako deialdi bat da. Izan ere, joan den abuztuan Abiadura Handiko Trenaren (AHT) obretan castellum erromatar baten aztarnak topatu zituzten, Tafallan (Nafarroa). Nafarroako Gobernuak obrak gelditzeko eskatu zuen; Adif enpresak, ordea, trenaren ibilbidea aztarnen azpiko aldetik bideratzea proposatu zuen.

Gazteluak 2.000 urte inguru dituela kalkulatzen da, eta, soldaduen izpirituek beren idatzian diotenaren arabera, bertako biztanleak ziren. Garai hartan egiten zituzten lanak xehe eta luze azaldu ostean, nola hil zituzten aipatzen dute. Geroztik lo egon dira, lurpean. Baina joan den ekainaren 14an «kolpeek, oihuek eta zaratek» esnatu zituzten: AHTaren obrak ziren. Bertan gertatzen zen guztiaren lekuko izatea erabaki zutela diote Angostok eta Cesareok. Obretarako erabiltzen dituzten makinak edota 40 gradutan hamar ordu baino gehiagoz lan egiten zuten «esklaboak» ikusi zituztela baieztatzen dute soldaduen izpirituek.

Azkenean, beren etxean izan zenaren gainean eraiki nahi duten hori zer den asmatu zutela diote: «AHT deitzen zioten, baina hori zer den guk ongi ez dakigunez, berezko hipotesia dugu, eta zuekin nahi dugu partekatu: elefante erraldoi baten supositorioa dirudi tramankulu txuri luzea». Idatziaren arabera, ikasitako eta ikusitako guztia Cesarri kontatzera Erromara (Italia) joan ziren bi izpirituak, «era etereoan». «Hau dela eta, gaur egungo Nafar agintariak zoriontzeko asmoarekin etorriko da Cesar Ponpaelora, Cleopatrak eta Ponpeiok lagunduta», diote Angostok eta Cesareok.

Gaztelua

Aurkitutako aztarnak erromatar castellum batenak direla diote. Eraikin hauetan soldadu talde bat bizi ohi zen, eta beraien zereginak askotarikoak ziren: komunikazio bideak edo eremu jakin batzuk babestea, galtzaden eraikuntza ordaintzeko zergak biltzea edo meatzariek ateratzen zituzten materialak ongi garraiatzen zirela ziurtatzea.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Sindikatu Medikoko ordezkariak, atzo, Iruñean egin zuten agerraldian. ©AITOR KARASATORRE / FOKU

Sindikatu Medikoak ezezkoa eman dio Osasunbidearen eskaintzari, eta eskaerak gogortu ditu

Ion Orzaiz

Sindikatu ultrakontserbadorea ez da azaldu Nafarroako Gobernuarekin zuen bilerara, eta esan du biharko greba deialdiari eutsiko diola «eskaintza zoragarri bat jaso ezean»

Mutilentzat bakarrik den Erain ikastetxea, artxiboko irudi batean ©Gorka Rubio/ Foku

Eusko Jaurlaritzak finantzaketa etengo die ikasleak sexuaren arabera banatzen dituzten ikastetxeei

Edurne Begiristain

Jokin Bildarratzek esan du «ahalik eta modu adostuenean» egin nahi dutela prozesua, eta ikastetxeekin harremanetan direla. Eusko Jaurlaritzak halako sei ikastetxe ditu itundurik.

Araban %70eko jarraipena izaten ari da greba, letradu elkarteen arabera. ©Juanan Ruiz / Foku

Epaitegiak «kolapsatuta», letraduen grebaren ondorioz

Maite Asensio Lozano

Hego Euskal Herriko letraduek astea bete dute gaur greba mugagabean. Soldatak igotzeko eskatu diote Espainiako Justizia Ministerioari.

Galduriko emakumea bilateko operazioan parte hartu duen lagileetako bat. ©SOS Deiak

Hilda topatu dute Loiun galduriko emakumea

Berria

Igandetik ari ziren 78 urteko andrearen bila.

Kinka buletina

Klima larrialdiari eta ingurumenari buruzko azken berriak zabaltzen dituen buletina.

Iruzkinak kargatzen...