BC3ko doktoretza ikaslea

Ekosistemak lehengoratzen

Javier Porras
2026ko maiatzaren 23a
05:00
Entzun 00:00:00 00:00:00

Dena ez da klima aldaketa. Gizateriak duen mehatxurik handienetako bat da, baina ez bakarra. Klima aldaketa da «aldaketa globala» osatzen duten faktoreetako bat, baina ez bakarra: kutsadura, mikroplastikoen presentzia orokorra, ekosistemen degradazioa eta biodibertsitatearen galera dira beste eragileetako batzuk. Azken bi horietan oinarritzen da batez ere ekosistemen lehengoratzea.

Berrezarpen horrek ekosistemak sendatu nahi ditu medikuntzak giza gorputza zaintzen duen bezala. Imajinatu pertsona batek hanka bat hausten duela; medikuaren helburua beharrezko tratamendua aplikatzea da (kasu honetan, operatzea eta hanka mobilizatzea), gero gorputzak, bere kabuz, hezurra aska dezan, ehunak batu ditzan eta ibiltzeko indarrak berreskura ditzan. Azken batean, oinarrizko baldintza batzuk sortzen dira, eta horien gainean gorputza bere kabuz sendatzen has daiteke, berriro funtzionala eta independentea izatera iritsi arte. Ekosistemak lehengoratzean gauza bera egiten saiatzen dira, baina gizakien eraginak degradatu dituen espazio naturalekin. Eta oso garrantzitsua da, funtsezkoa, hori egitea.

Ekosistema bateko espezieen eta haien ingurunearen artean sortzen diren elkarrekintza guztietatik hainbat funtzio eratortzen dira. Erlastar bat lore batean jartzen denean bere nektarraz elikatzeko, landarearen eta intsektuaren arteko elkarrekintza horretatik funtsezko funtzio bat sortzen da: polinizazioa, landare espezieen zati handi bati eusteko beharrezkoa dena, baita gure laboreak bizirik mantentzeko ere.

Zuhaitzek, zuhaixkek eta belarrek sustraiak lurzoruan sartzen dituztenean ura eta mantenugaiak bilatuz, landareen eta inguruen arteko elkarrekintza bat ezartzen da, eta hortik beste funtzio bat sortzen da: substratua finkatzea. Hori lagungarria izan daiteke higadurak eragindako mantenugai galerak eta muturreko prezipitazio egoeretan gerta daitezkeen lur irristatzeak prebenitzeko. Horietaz gain dauden beste milaka funtzioak izendatzeko ekosistema zerbitzuak goitizena erabiltzen da, gizakiontzat onuragarriak direlako eta gure bizitza, literalki, haien mende dagoelako. Izan ere, duela gutxi, Erresuma Batuko gobernuak biodibertsitatearen galera eta naturaguneen degradazioa segurtasun nazionaleko gai gisa planteatu ditu.

Beraz, funtsezkoa da giza ekintzaren ondorioz hil diren ekosistemen berreskurapena bizkortzen saiatzea. Hala ere, berreskurapen prozesua zaila da. Alde batetik, ezagutza ekologiko handia falta zaigu susperraldia behar dugun erritmoan eta intentsitatean bizkortzeko gai izateko. Bestetik, ekosistemak lehengoratzea eta degradatzea interes publiko eta pribatuei lotuta daude, bai eta inguruko populazioen kultura balioei eta tradizioei ere. Horrek izugarri zailtzen du gure zeregina. Horregatik, funtsezkoa da oinarrizko zientzian gehiago inbertitzea, ekosistemak hobeto ulertzeko, irismen handiko leheneratze eta ingurumen politikak ezartzeko eta, beste ezeren gainetik, egoera onean geratzen diren naturaguneak kontserbatzeko. Hobe da egoera aurreikustea gero sendatzea baino.

Iruzkinak
Ez dago iruzkinik

Ordenatu
0/500
Interesgarria izango zaizu
Nabarmenduak
Zure babes ekonomikoari esker egiten dugu kazetaritza konprometitua. BABESTU BERRIA