Erretiroa atzeratu, lanaldi txikiagoarekin edo autonomo gisa jardunda: horretarako aukera gehiago izango dira gaurtik aurrera Hego Euskal Herrian. Erretiro malguaren araudia aldatu duen errege dekretua indarrean sartu da. Pentsioa kobratzen ari diren pertsonek aukera gehiago izango dituzte lanera itzultzeko, diru sarrerak bi iturritatik jasota.
Maiatzaren 27an onartu zituen aldaketak Espainiako Gobernuak, eta hiru hilabeteko epea ezarri zuen indarrean sartzeko. Neurriokin Madrilek beste urrats bat egin nahi du pentsio sistemaren iraunkortasuna indartzeko, gero eta hustuago dagoen Gizarte Segurantzaren kutxa diru sarrera gehiagorekin hornitzeko.
Oraingo aldaketen berritasun nagusia da orain arte soldatapeko langileentzat mugatuta zegoela pentsioa eta lana uztartzeko aukera; orain, autonomo gisa lan egin nahi dutenei ere zabalduko zaie.
Orain arte, lanaldi partzialeko kontratu baten bidez baino ezin zen egin hori. Gaurtik aurrera, berriz, autonomo gisa ere egin daiteke. Baldintza bat izango dute: erretiroa hartu aurreko hiru urteetan ezin izango dute autonomoen erregimenean alta emanda egon. Hau da, erretiroa hartu aurretik autonomo gisa lanean ari zirenek ezin izango dute formula hori baliatu. Erretiroa hartu ondoren autonomo gisa lanean aritu nahi dutenek, berriz, pentsioaren %25 kobratu ahal izango dute gehienez.
Erretiro malgua eskatzeko ez da itxaron beharko: pentsioa aitortu ondoren, edozein unetan eskatu ahal izango da. Horrekin batera, erretiroa atzeratzea gehiago sarituko du Madrilek
Soldatapekoen kasuan ere malgutu egin da formula. Erretiroa hartu ondoren lanera itzultzen direnek lehen baino tarte handiagoa izango dute lanaldia aukeratzeko: lanaldi arruntaren %33 eta %80 artean. Pentsioa, berriz, egindako lanaldiaren arabera murriztuko da. Esaterako, lanaldiaren erdia egiten duenak pentsioaren zati bat jasoko du, lan egiten ez duen denboraren proportzioan.
Gaur indarrean sartutako neurriak, baina, ez zaizkie aurretik hasitako erretiro malguei aplikatuko: horiek orain arteko araudiaren arabera jarraituko dute.
Pizgarriak
Araudi berriak beste berritasun batzuk ere badakartza: ez du soilik lanera itzultzeko atea zabaltzen. Diru pizgarriak ere badaude, erretiratuak lanera itzultzea erakargarriago egiteko. Erretiroa hartu eta gutxienez sei hilabetera lanera itzultzen direnek osagarri bat jasoko dute pentsioan, erretiro malgua baliatzen duten bitartean. Lanaldia %55 eta %80 artekoa bada, pentsioaren gaineko osagarria %25ekoa izango da; %33 eta %55etik beherakoa bada, %15ekoa. Horrela, lanera itzultzeak lehen baino gutxiago murriztuko du pentsioa.
Halaber, erretiro malgua eskatzeko ez da beharrezkoa izango erretiroa hartu eta denbora jakin bat itxarotea. Pentsioa aitortu ondoren, edozein unetan eskatu ahal izango da. Horrek aldaketa praktikoa dakar, orain arte erretiroa hartu eta gero lanera itzultzeko bideak oztopo gehiago baitzituen.
Dekretuak erretiroa atzeratzea ere saritu nahi du, hau da, legezko erretiro adina beteta lanean jarraitzea eta pentsioa geroago eskatzea. Orain arte hiru aukeren artean hautatu behar zen: atzerapenaren truke pentsioa urtero %4 handitzea, ordainketa bakarra jasotzea, edo bi formulak nahastea. Aurrerantzean, formula mistoan sei hilabeteko aldiak ere hartuko dira kontuan, eta horrek pizgarria handiagoa egiten du. Oso ibilbide luzeetan, bederatzi urte edo gehiagoz atzeratutako erretiroetan, gainera, ordainketa bakarraren eta pentsioaren igoeraren arteko banaketa arautuagoa egongo da.
Zifrak
502.460Erretiratuak, Hego Euskal Herrian. Uztailaren 1ean, 741.179 pentsio zeuden indarrean Hego Euskal Herrian. Horietatik, 502.460 erretiro pentsioak ziren, eta beste 162.524 alargun pentsioak. Apiriletik hona, 2.501 erretiro pentsio gehiago daude.
1.659Batez besteko pentsioa, eurotan. Hego Euskal Herrian ordaindutako pentsioen batez bestekoa 1.659 eurora iritsi da uztailean. Erretiro pentsioen batez bestekoa 1.877 eurokoa da, eta alargun pentsioena, berriz, 1.152 eurokoa. Apiriletik, batez besteko pentsioa lau euro igo da.
