Tubos Reunidosek (TR) eman du kopurua: 301 kaleratze; horietatik 274 Amurrioko (Araba) plantan eta 27 Trapagarangoan (Bizkaia). Enpresak CNMVra bidalitako ohar bidez jakinarazi du zifra, bi plantetako langile batzordeekin izan duen bilera amaitu baino lehenago. Albistea jakiteko modu horrek haserrea piztu du lantegiaren kanpoan protestan zeuden langileen artean. Zuzendaritzaren arabera, hiru hanka dituen bideragarritasun plan bat jarri nahi du martxan, eta horietako bat da kostuak murriztearena. Beste biak merkatuen dibertsifikazioa eta zorra birnegoziatzea dira.
Zuzendaritzak zehaztu duenez, kontratu finkodun 214 langile eta behin behinean diharduten 87 sartu nahi ditu erregulazioan. Hodigintza enpresak 1.300 langile ditu guztira, hortaz, lantalde osoaren ia laurden bat litzateke. Hori, baina, ez da izango kostuak murrizteko hartuko duen neurri bakarra, besteak beste, Amurrioko altzairutegiko jarduna eten egingo duela iragarri du, nahikoa eskari ez dagoelako. Gainera, ekoizpen lerro batzuk plantetatik atera nahi ditu, baita mantenua eta logistika ere.
Langile batzordeei aurkezturiko bideragarritasun planarekin, beti ere enpresaren arabera, 2027an galerak izateari utziko lioke. Hori bai, horretarako 273 milioi euroko zorra birnegoziatu eta zordunen oniritzia beharko luke. Halaber, enpresak hitzeman du merkatuak dibertsifikatzen saiatuko dela, eta negozio aukerak bilatuko dituela Alemanian, Italian, Espainian eta Saudi Arabian. Egun ekoizpenaren erdia AEBetan saltzen du.
263 milioi euroko zor pilatua
Zenbakiak mahai gainean dituztela bildu dira Tubos Reunidoseko zuzendaritza eta bi plantetako langile batzorde bateratua. Eta zenbakiak txarrak dira. Enpresak bileraren aurretik jakinarazi duenez, 2025ean 71,3 milioi euro galdu zituen. Enpresak goizean hedabideetara bidalitako ohar batean eman du datu horien berri. Zuzendaritzak zehaztu duenez, eskari murrizketa espero du epe ertainean eta bere azpiegitura egokitu beharra dauka proiektua bizirik mantentzeko. Zentzu horretan, langileekin akordioa «ahalik eta bizkorren» lortzen saiatuko da, eta, hala izan ezean, neurri zorrotzagoak hartu beharko lituzke. Gauzak hala, sindikatuei eskatu die akordioa lortzea «ezinbestekoa» dela bideragarritasuna bermatzeko.
Behin-behineko datuak direla jakinarazi du enpresak, oraindik zenbatu gabe daudelako AEBetako aktiboen balio galera. Hura da konpainiaren hodien merkatu nagusia —salmenten %50 inguru egin zituen han 2023an eta 2024an—, eta hain zuzen ere, iazko emaitza kaskarren erantzule nagusia. Donald Trumpen gobernuak %50eko muga zerga ezarri zien martxoan Europako Batasuneko altzairu eta aluminio esportazioei, eta horrek eskarien jaitsiera handia eragin zion Amurrioko konpainiari.
AEBetan galdutako negozioa Kanadan, Alemanian, Indian eta Ekialde Hurbilean konpentsatu nahi izan du Tubos Reunidosek, baina erdizka baizik ez du lortu. Batetik, Kanadak berak muga zergak igo dituelako eta, bestetik, petrolioaren merkatzeak inbertsioak moteldu dituelako eta, hortaz, Tubos Reunidosen hodien eskaria. Egoera horrek azaltzen du zergatik begiratu nahi duen merkatu berrietara.
Zenbaki guzti-guztiak ez dira txarrak. Esaterako, fakturazioa %13 handitu zuen, 365,7 milioi euro saltzeraino. Baina muga zergen kaltea konpentsatzeko, prezioak jaitsi behar izan zituen, eta horrek errentagarritasuna kendu dio negozioari. Konpainiaren emaitza operatiboa (zorraren amortizazioa kontuan hartzen ez duena) bera negatiboa izan da (-22,8 milioi).
Ondorioz, konpainiaren zor handia are gehiago puztu da, 234,3 milioi eurotik 263,2 milioira igaro baita: sei aldiz enpresaren akzio guztiek durten balioa. 113 milioi SEPI Espainiako Industria ministerioaren agentziari zor dizkio. Hark 2021ean utzi zizkion, erreskate gisa, eta dagoeneko esan du ez dizkiola barkatuko. Dena den, Jordi Hereu Espainiako industria ministroak aurreratu du lanpostu galera murrizten saiatuko direla eta erraztasunak emango dituztela. Zorraren beste zatia bankuekin du TRk, batez ere BBVArekin —enpresaren %5aren jabea ere bada.—
Protestak, Amurrion
Tubos Reunidosek 1.300 langile ditu Euskal Herrian, horietatik 900 Amurrioko lantegi nagusian (Araba) eta 350 inguru Trapagaranen (Bizkaia). Amurrioko langileak grebara deituta daude gaur, eta sindikatuek azaldu dutenez, behargin gehienek lanuztearekin bat egin dute. Ostiralean egingo dute hurrengo lanuztea, egun horretan haien ordezkariak Eusko Jaurlaritzako eta Arabako Foru Aldundiko ordezkariekin bildutzekoak baitira. Horren aurretik langile batzordeko kideek bilera egingo dute bihar goizean eta langile guztiak bilera batera deitu dituzte 15:30ean.
«Itzura guztia du altzairutegia apurka apurka itxi nahi dutela. Hau lehen pausoa da, eta 2027ko ekainean itxiko dute behin betirako. Lan hori kanpora atera nahi dute»
ANDRES GARCIA Amurrioko plantako langile batzordeko burua
Orain arteko negoziazioak bereizita egin izan dituzte Amurrion eta Trapagaranen, baina bi batzordeetako hamahiru kidek osatutako negoziazio talde bat osatu dute gaur: bost ordezkari izango ditu ELAk, hiru UGTk, bi CCOOk, beste bi LABek eta bat ESK-k. ELA izan da bere jarrera argitzen lehenbizikoa, eta haren ustez greba egun solteak ez dira asko, eta greba mugagabe bat hasi beharko litzateke, «lanpostuen defentsarako». Hurrengo bilera otsailaren 17an izango da.
Ezkor mintzatu da ere Andres Garcia (UGT) Amurrioko plantako langile batzordeko burua. Ez du ezkutatu bere susmoa dela altzairutegia itxi egingo dutela, eta haren jarduna kanpora eraman. «Jarduna bertan behera uzteko asmoa esan digute, baina itxiera izango denaren itxura guztia du. Hau izango da lehen kolpea eta apurka apurka ixten joango dira. Azken txanda 2027ko ekainean izango da», onartu du. Azaldu duenez, zuzendaritzak aldaketak sakonak proposatu dizkie lan egiteko moduan eta Garciak horrela laburbildu ditu: «Lan txandak kenduko dituzte».
Jaurlaritza: Zorra berregituratu behar da
Eusko Jaurlaritza ostiralean bilduko da Tubos Reunidoseko langile batzordeekin. Bilera horretara begira, Industria sailak bere babesa adierazi die langileei. Sailak enpresaren bideragarritasun plana aztertuko du asteon, baina dagoeneko onartu du pilaturiko zorrak asko kezkatzen duela. Zentzu horretan ezinbestekoa ikusten dutzorra berregituratzea eta horretarako eredu publiko-pribatua bultzatu behar dela etorkizuneko industria proiektu sendo bat izateko. Industria sailak aurretik esana zuen inbertitzaiole pribaturik ezean, Jaurlaritza ez zela bakarrik sartuko. Bestalde, Mikel Torres Enplegu sailburuak nabarmendu du prozesu guztia «legezkoa» izan dadila zainduko duela eta erregulazio hau «Trumpen politikek» euskal ekonomian eragingo duen «lehen kalte handia» dela.
Goizeko lehen orduetatik 200 langile bildu dira Amurrioko fabrikaren aurrean, «Kaleratzerik ez, ERErik ez» dioen pankarta batekin. Ertzainak ere agertu dira, eta elkarri bultzaka aritu dira une batez. Eguerdirako 400 bat ziren bildutakoak eta kaleratze kopuruen berri hedabideen bitartez jakiteak mindu egin ditu. Haien arabera, kaleratze gehienak Amurrion eta altzairutegian izango dira, azken urteetan adar horretan egin dituelako zuzendaritzak aldi baterako erregulazio gehien.
Enpresak erregulazio espediente bat aurkeztuko zuela esan zutenean, sindikatuak aurka azaldu ziren, eta ziurtatu zuten enpresaren egoera txarra koiunturala zela, eta zuzendaritzaren erabaki okerren ondorio. Gogorarazi dutenez, 2023an eta 2024an 100 milioi euroren irabaziak lortu zituen, eta zorra asko jaistea lortu zuen.
Baina horren aurretik kinka larrian izan zen enpresa. 2015etik 2021era, Amurrioko hodigileak 531 milioi euroren galerak izan zituen, hidrokarburoen prezio apalek inbertsioak geldiarazi zituztelako eta 2007an eskatutako 170 milioi euroko kreditu bati aurre egin ezinda zebilelako. Enpresa desagertzeko arriskuan egon zen, baina Espainiako Gobernuak, SEPIren bitartez, laguntza eman zion.
