Ez dago hitzik gaur goizean eta eguerdian Iruñerrian ikusitakoa, bizitakoa eta sentitutakoa deskribatzeko. Kale, bide ertz eta plaza. Denak goraino beteta. Txaloak, txaloak eta txalo gehiago. Oihuak, oihuak eta oihu gehiago. Euskal Herri osoan entzun direnak eta entzungo direnak: «Hemen gaude euskararen alde!». Eta beren-beregi Nafarroarako balio dutenak: «Euskara ofiziala Nafarroa osoan!».
Atarrabia, Antsoain, Burlata, Uharte... Guztietan eman diote ongi etorri beroa Korrikari. Ehunka eta ehunka euskaltzalek egin dute bat euskararen aldeko ekinaldiarekin. Behin Iruñean sartuta, jende oldea auzo denetan: Lezkairun, Arrosadian, Iturraman... eta, bereziki, Alde Zaharrean. Kale ertzak goraino, eta, zenbaitetan, bidea zabaldu behar, furgonetak pasatuko baziren. Ikustekoa izan da, bizitzekoa.
Bizi dago euskalgintza ere Iruñean. Eredu dira. Tipi-tapa ernaltzen ari dira kimu berriak azken urteetan. Proiektu horietako bat da Laba. Bertako kidea da Iratxe Legarra. Badira urte batzuk ekimena martxan jarri zutela: «Gazteluko Plazako lokal baten jabeak nahi zuen euskararen inguruko proiektu bat sortzea bertan». Nahi eta egin. Kafetegi bat jarri zuten, eta bertan kultur ekitaldiak antolatzen hasi ziren, den-denak euskaraz.
Eta etengabe hazten jarraitzen du: irailean zabaldu zuten, handituta. Harrezkero, kafetegi zerbitzuaz beste elkarte bat arduratzen da, eta Labako kideak kultur ekintzak-eta antolatzen ari dira buru-belarri: «Horrek ahalbidetu digu indar handiagoa egitea, programazio zabal bat eskaintzea Iruñeko euskal komunitateari eta proiektu interesgarriak sortzen aritzea». Izan ere, horixe da Labaren funtsa: «Iruñean euskara erdigunera ekartzea da helburu nagusia».
Korrika ere bidelagun sentitzen dute langintza horretan: «Iruñeko euskal komunitatea asko ikusten duzu egun horietan; egunerokoan, ez dakizu zenbat garen edo ematen du gutxi garela, eta egun horietan ikusten duzu pentsatzen dugun baino indar handiagoa dugula».
«Iruñean euskara erdigunera ekartzea da Labaren helburu nagusia»
IRATXE LEGARRA Labako kidea
Iruñeko Gazteluko Plazan dago Laba, eta handik metro gutxira, euskararen aldeko beste proiektu bat: Irauli elkartea. Berriki hasi dute bidea, eta, bereziki, familiei begira jarri dira: «Iruñerrian haurren %30 doaz D eredura. Gurasoen %13k badakite euskaraz, baina erabilera %3koa da. Gure seme-alabak etxera erdara ekartzen ikusi ditugu, nahiz eta guk etxean euskaraz egin. Horrek mugiarazi gaitu».
Hori horrela, familien hizkuntza ohituretan eragitea dute xede, euskararen aldeko hautua egin dezaten. Lokal bat dute Gazteluko Plazan bertan, eta han zenbait jarduera proposatzen dituzte, euskaraz eta familian egiteko. Xabi Gartzia de la Piedad da Irauliren sortzaileetako bat. «Bizipen positiboak sortzea nahi dugu. Ez da berdina seme-alabak antzerki bat ikusten uztea edo antzerkia elkarrekin ikustea». Baita adinekoentzakoak ere: «Aste barruan nagusientzako yoga, nagusientzako indar mugimenduak, haur txikientzako dinamikak... ditugu; ostiralero, hitzaldi ireki bat; larunbatetan, goizean, Euskara Plaza: jolasak, euskal dantza tailerrak familian, eta arratsaldeetan, tailerrak: ipuinak, lego familian...; eta igandeetan gorputzari begiratzen diogu: yoga saioak, psikomotrizitatea...».
«[Euskaraz] Bizipen positiboak sortzea nahi dugu. Ez da berdina seme-alabak antzerki bat ikusten uztea edo antzerkia elkarrekin ikustea»
XABI GARTZIA DE LA PIEDAD Irauli elkarteko kidea
Ekintzez harago, badituzte beste proiektu batzuk ere. Saretu egin nahi dituzte familia euskaltzaleak: «Iruñerrian euskaraz bizi garen familia asko gaude, baina zabalduta gaude. Hortaz, gurea topagune bat da, saretze hori sortzeko». Horretaz gainera, ikerketa bat ere egin asmo dute: «Euskal Herriko mila familiaren hizkuntza ohituren jarraipena egitea nahi dugu, eta hortik praktika egokiak ateratzea, pedagogia moduko bat».
Iruñerriaz harago
Iruñerrira iristerako, beste hainbat herritan ere izan da Korrika. Esaterako, Ezkirotzen hartu du lekukoa Euskalgintzaren Kontseiluak. Bertan, zera aldarrikatu du: euskarak ofiziala izan behar duela Nafarroa osoan; hizkuntza politiketan «jauzi sendo bat» eman behar dela, euskararen ezagutza orokortzeko eta «normal» erabili ahal izateko; eta beharrezkoa dela «milaka euskaltzaleren arnasa», beste pizkunde bat eragiteko. «Euskaltzaleon garaia da. Pizkundean beste txinparta bat eragiteko, ekainaren 13an denok Iruñera!».
Iruñerritik aterata, Lizarraldera joan da Korrika, eta eskualde horretan amaituko du eguna.
