Pertsona migratzaileen eskubideen defentsarako hainbat erakundek Atzerritarren Legearen erreformari aurkeztutako helegite bat ebatzi du Espainiako Auzitegi Gorenak, eta horrek eragina izango du Hego Euskal Herria helmuga duten etorkinengan: besteak beste, ontzat jo dituzte adingabeen eta familien babeserako hartutako neurriak, eta langile atzerritarrei eta aurrekari penalak dituztenei ezarritako hainbat debeku baliogabetu. Azken horien kasuan, «balorazio indibidualizatua» egin behar dela uste dute, «bereziki babestutako familia eskubideak edo Europako herritarrekin lotutako egoerak jokoan daudenean». Nazioarteko babesa eskatzen dutenei dagokionez, ordea, errotzearen arloan sartutako murrizketa berriak berretsi ditu Gorenak.
Espainiako Auzitegi Goreneko Administrazioarekiko Auzien Epaitegiak azaroaren 19an onartutako Atzerritarren Legearen erreformari buruzko epaia eman du, pertsona migratzaileen eskubideen defentsarako hainbat erakundek aurkeztutako helegitea ebatziz. Epaiak zati batean aintzat hartzen du helegite hori, hainbat arau baliogabetzen ditu eta Espainiako Gobernuak bultzatutako erreformaren zati handi baten baliozkotasuna berresten du.
Ebazpenak Espainiako Gobernuaren migrazio politikaren gai garrantzitsuenetako batzuei eragiten die, hala nola familia berriz elkartzeari, espainiarren senideen bizilekuari, adingabe atzerritarren egoerari, sustraitzeari eta nazioarteko babesa eskatzen duten pertsonen eskubideei.
Batetik, adingabeen «interes gorenaren aurkakotzat» jotzen du adingabeak ezkonduta egoteagatik zenbait bizileku baimen eskuratzea eragoztea. Epaitegiaren ustez, murrizketa horrek kalteberatasun bereziko egoeretan dauden pertsonei kalte egin diezaieke, hala nola behartutako ezkontzen biktimei.
Espainiako Gobernua «behartuta» dago adingabeak babesteko beste estatu batzuetako agintariek adostutako neurriak onartzera, nazioarteko hitzarmenek hala ezartzen dutenean
Era berean, Espainian jaiotako adingabeei kalte egin diezaieketen murrizketak baliogabetzen ditu, «lurralde nazionaletik irteera justifikatuak» egin dituztenean, haurren babesa indartuz.
Gainera, Auzitegi Gorenak legez kanpokotzat jotzen du erregelamendu aurreikuspenetako bat, administrazioek inoren kargura ez dauden adingabeei berehalako arreta emateko betebeharra leuntzen baitzuen. Epaiak gogorarazten du arreta hori «baldintzarik gabeko legezko betebeharra» dela.
Halaber, epaiak baliogabetu egiten ditu adingabeen tutoretza edo babes harreman jakin batzuk Espainiako zuzenbidearen arabera eratzea eskatzen zuten arauak.
Auzitegi Gorenaren arabera, Espainiako Gobernua «behartuta» dago adingabeak babesteko beste estatu batzuetako agintariek adostutako neurriak onartzera, nazioarteko hitzarmenek hala ezartzen dutenean. «Erabakiak atzerrian sortutako familia egoera jakin batzuk aitortzea erraztuko du, Espainian bizitzeko», azaldu dute.
Debeku batzuk baliogabetu dituzte
Epaiak erreformaren alderdi murriztaileenetako bat ere zuzentzen du: auzitegiak baliogabetu egin ditu aurrekari penalak izate hutsagatik baimen jakin batzuk automatikoki ukatzea ahalbidetzen zuten aginduak. Hemendik aurrera, kasu bakoitzaren «balorazio indibidualizatua» egin beharko dute, «bereziki babestutako familia eskubideak edo Europako herritarrekin lotutako egoerak jokoan daudenean».
Aldi baterako laneko enpresei sasoiko jardueretarako langile atzerritarren kontratazioan parte hartzea eragozten zien debekua ere baliogabetu du Gorenak
Epaitegiak gogorarazi du delituaren larritasuna, igarotako denbora, familia egoera edo seme alaba adingabeen interesa bezalako inguruabarrak haztatu behar direla.
Aldi baterako laneko enpresei sasoiko jardueretarako langile atzerritarren kontratazioan parte hartzea eragozten zien debekua ere baliogabetu du Gorenak. Epaiaren arabera, Espainiako Gobernuak «lege estaldura nahikorik gabe» sartu zuen muga hori, hura sostengatzen zuten interes orokorreko arrazoiak behar bezala justifikatu gabe.
Asilo eskatzaileei murrizketak
Asilo eskatzaileak errotzeko neurriei dagokienez, ordea, Espainiako Gobernuak ezarritako muga berriak berretsi egin ditu Gorenak: nazioarteko babesaren eskatzaileei aldi berean sustraitze baimenak eskuratzea eragotziko zaie, asilo eskaerak erabakitzeke jarraitzen duen bitartean.
Halaber, baieztatu du Espainian asilo eskatzaile gisa igarotako denbora ezin dela zenbatu errotze modalitate jakin batzuetarako eskatutako aldia egiaztatzeko.
Epaitegiak, oro har, baliozkotu egiten du Atzerritarren Legearen erreformak «Espainiako herritarren senideentzat» sortutako sistema berria.
Nazioarteko babesaren eskatzaileei aldi berean sustraitze baimenak eskuratzea eragotziko zaie, asilo eskaerak erabakitzeke jarraitzen duen bitartean
Auzitegiak ez du onartzen araubide hori zirkulazio askea erabili duten Europar Batasuneko herritarren senideekin erabat parekatzeko betebeharra dagoenik: «Zuzenbidearekin bat datoz, halaber, atzerrian dauden senide batzuei bisa eskatzea eta egoitza eskuratzeko arau jakin batzuk».
Azkenik, Auzitegi Gorenak «legez kanpokotzat» jotzen du atzerritar jakin batzuei administrazioarekin soilik bide elektronikoz harremanetan jartzeko ezarritako betebeharra. Epaiaren arabera, «arautegiaren erreformak ez zuen behar bezala arrazoitzen horiek guztiek prozedura telematikoak nahitaez erabiltzeko beharrezko baliabideak eta gaitasunak zituztenik».
