«Borrokan ibili behar duzu egun guztian»

Iñigo Iparragirre eta Nagore Arretxea. 1981ekoak dira: «Kintoak». Eta bikote. Beran (Nafarroa) bizi dira, bi umeren guraso. Zaila izan zen semearen jaiotza. «Larrialdizko zesartar ebakuntza bat egin behar izan zidaten haurdunaldiaren 29. astean», azaldu du Arretxeak. «Esan ziguten handitu ahala ikusiko zela zer ondorio izango zituen horrek umearengan». Lausoak izan ziren lehen azalpenak, baina hor hasi ziren kezkak. «Gai ezezaguna da, eta zeu erabat ezjakina zara». Osasun zentroko pediatra bat hasi zen, azterketa batean, arazoari izena jartzen. «'Honek ez du itxura onik', esan zuen. 'Nik esango nuke garuneko paralisi kasu bat dela'». Hasierako artegatasuna ilundu egin zen. «Hor izan zen medikuz mediku hastea. Hasieratik nahiko argi geratu zen ondorio handiak zituela. Bagenekien, beraz, buru-belarri lanean jarri behar genuela». Lasterketa antzeko bat hasi zen, umearen ahalak sustatzeko: «Izan ere, garai hartan ez genekien noraino hel zitekeen, eta garunaren plastikotasuna nola den horrenbestekoa txikitan...». Ate joka oroitzen dira. «Madrilera, Bartzelonara... Solastatzen ziguten toki guztietara joaten ginen». Oinarri-oinarrizko zerbitzuetara heltzea ere usu zaila dela berehala sentitu zuten, ordea. 0-3 arreta goiztiarraren barruan, esaterako, umea fisioterapeuta batengana eramaten hasteko era izan zuten, baina Iruñera joan behar zuten. «Astean bizpahiru egunetan joan behar izaten genuen. Egunsentian ateratzen ginen etxetik. Saiatu ginen Bortzirietara ekartzen zerbitzua. Arartekoarekin egon ginen, mankomunitateko gizarte langilearekin, egunkarietan ere atera ginen... Arrazoia eman ziguten, baina ez zen deus mugitu». Urteotan laguntzarako eremu izan dute Bortzirietako Guztiok Taldea; herrian egin diren hainbat elkartasun keinu ere zinetan estimutan dituzte.

Ikastetxe arrunt batean dabil haurra, Nafarroan umeen desgaitasun kasuak aztertzen dituen batzordeak emandako iritziaren kontra. «Etorri ziren baloratzera, eta bost minutuan: 'Ume hau ez dago eskola arrunt batera joateko eran'». Aholkua izan zen hezkuntza bereziko zentro batera eramateko. Etxetik urrun, berriro: «Iruñera». Asaldatu egin ziren gurasoak: «'3 urterekin zer bidali behar dugu, Iruñera egunero?'. Ezetz esan genuen». Pozik daude hartutako erabakiarekin: 10 urte arteko bidea egin du umeak giro ahalik eta inklusiboenean.

Baina ez da samurra bidea. «Ibili behar duzu egun guztian borrokan», azaldu du Arretxeak. Izan ere, zerbitzu asko bermatzeko daude: familiaren ahalen arabera. «Gure poltsikotik. Gauza gehienak gure poltsikotik ordaintzen ditugu». Eta laguntzak ez dira inoiz ere aski. «Laguntzen zerrenda 1990eko hamarraldian adostutakoa da», adierazi du Iparragirrek.