Milaka etorkini gertatu bezala, Iberiar penintsulara bidean Mediterraneo itsasoa zeharkatzen saiatzen ari zela hil zen Mohammed Lamine sahararra, duela egun batzuk. Euskal Herria zuen helmuga, Antzuolan (Gipuzkoa) eskuratu nahi baitzituen bere sorterrian lortu ezin izan zituen bizi baldintza duinak. Lamineren heriotza gaitzesteko, gaur arratsalderako, elkarretaratzera deitu dute Antzuolako bizilagunek eta ekintzaileek. Herriko plazan batuko dira, 19:30ean. Batetik, zera nabarmendu nahi dute: «Gure artean inor ez da ilegala». Bestetik, Saharako gatazkan Espainiako Gobernuak duen «konplizitatea» salatu nahi dute. Nabarmendu dutenez, Lamine da patera batean zihoala, itsasora erori eta ito den lehenego errefuxiatu sahararra.
«Tristura handia ez ezik, amorrua eta ezintasuna ere eragiten digu galera horrek, Saharako errefuxiatuak kanpalekuetan abandonatuta dauzkatela berresten baitu», adierazi du Saharako Lagunen Elkarteen Federazioak. Antzuolako herritarrei esker izan dute Lamineren heriotzaren berri, eta gaurko deialdia zabaltzea erabaki dute, «ahal dutenak eta nahi dutenak Mohammeden ingurukoei babesa adieraztera etor daitezen une latz hauetan». Federaziokoek ere doluminak helarazi dizkiete itotako sahararraren lagun eta senideei, Adnan Dahi Gipuzkoako Sahararren Elkarteko presidentearen bitartez.
Zera azpimarratu nahi izan dute: «Gertaera tragiko honek are gehiago indartzen du saharar herriarentzat lan egiten, borrokatzen eta behin betiko irtenbide justu bat, autodeterminazio eskubidearen egikaritza eta Espainiako Estatuaren abandonuaren amaiera aldarrikatzen jarraitzeko dugun konpromisoa».
Bidaia oso arriskutsua
Dahik jakinarazi duenez, duela hiruzpalau egun ontziratu zen Mohammed Lamine patera batean, Aljerian. «Ekaitza dagoenean irten ohi dira ontziak, kostazainekin topo egiteko aukera gutxiago dagoelako», azaldu du. Laminen laguna zen Dahi, unibertsitatean elkar ezagutu baitzuten, Aljerian.
Dirudienez, Espainiako kostaldera heltzear zirela, uretara erori zen eta ito. «Ondoezik zegoen. Gainera, ez dut uste igeri egiten zekienik». Berarekin zihoazenak hari laguntzen ahalegindu ziren, baina alferrikakoa izan zen. Lamine izan zen zendutako etorkin bakarra. Hain zuzen, pateran harekin zihoan aljeriar baten ahotik jakin du gertatutakoa Gipuzkoako Sahararren Elkarteko presidenteak.
Pateran itotako lehenengo sahararra
Dahik zera nabarmendu du: «Mohammed izan da patera bateran etorrita hildako lehenengo errefuxiatu sahararra, orain arte ez baitute horrelakorik erabili penintsulara heltzeko». Hain zuzen, «etsipenak» bultzatu zuen Lamine patera bat hartzera, «besteak beste, Aljerreko Espainiako kontsulatua bisa ukatzen ari baitzaie hainbati», eta gehienak denbora luzea daramate horren zain.
«Ez dut begi onez ikusten patera bat hartzea hona etortzeko. Oso arriskutsua da. Baina, etsituta daude». Gipuzkoako Sahararren Elkarteko presidenteak ere Espainiako Gobernua egin du egoeraren erantzule.
Saharako herriarentzat «irtenbide justua» proposatu beharrean, Espainiako Gobernua «etsaiarekin lerratu» da, salatu du Dahik. Aitortu duenez, «Pedro Sanchez gobernuburuaren biraketak min handia» egin dio saharar herriari: «1975ean Sahara Maroko eta Mauritaniaren esku utzi zuen Espainiako Gobernuak, eta 2022an bigarren labankada bat eman zion, Marokok proposatutako autonomia plana onetsiz». Izan ere, plan horrek ez du saharar herriaren autodeterminazio eskubide aitortzen. «Hori da hortik etorriko diren arazo guztien sustraia».
