Ez dago albiste berririk estatus berriaren negoziazioaren inguruan; oraindik ez dute eman EAJren, EH Bilduren eta PSE-EEren arteko elkarrizketen amaitzen berri. Baina irmo eusten dio Arnaldo Otegi EH Bilduko idazkari nagusiak lehendik errandakoei: «Ez dakit akordiorik aterako den edo ez, baina uste dut gure herriarentzat oso-oso inportantea dela politika hizki larriz egitea, eta etorkizunik izan nahi badugu, elkarrekin egin behar dugula bidearen zati bat behintzat». Euskadi irratian egin ditu adierazpenak gaur goizean, eta Gabriel Rufian ERCren Kongresuko bozeramaileak egindako proposamenaren inguruan galdetuta, Otegik EH Bilduk egindako planteamenduari eutsi dio: zerrenda subiranista eta abertzale bat osatu nahi du Hego Euskal Herritik, «nazio gisa» erantzuteko Espainiako Gorteetarako hauteskundeei.
Balizko zerrenda horri begira, baina, denak ez daude Otegi bezain seguru. Aitor Esteban EAJko presidenteak, erraterako, «ezberdintasun gehiegi» ikusten ditu bi alderdien artean, eta ez du uste bidea elkarrekin egin behar luketenik. Halaxe erantzun nahi izan dio gaur Otegik: «Alderdi sozialistarekin ere badauzkazue desadostasunak, eta 40 urte daramatzazue elkarrekin gobernatzen». Baina hortik harago, esplikatu du Euskal Herria —Hego Euskal Herria, kasu honetan— bi eszenatokiren aitzinean dagoela: eskuin muturraren gorakada eta «aukera leihoak». «Azken urte hauetan esan dugu aukera bat existitzen dela eta leihoak irekita dauzkagula guk, eta oso arduratsu jokatu dugu», erran du. Herri ahots demokratiko batekin erantzun nahi du Otegik, eta sinistuta dago EAJk ere baduela bere tokia hor. «Gutxieneko programa bat» sortu nahi du, «eta gero kongresuan bakoitzak bere posizioa defendatu dezala. Santiago Bernabeura joan nahi badugu, euskal selekzioarekin joan behar dugu, eta ez bakoitza bere partiduarekin».
«Zoritxarrez, alderdi bezala hitz egitea da azken urteetako joera, eta gure proposamena zerrenda bakar bat osatzea da, oso programa sinplearekin, baina behintzat herri bakar baten ahotik hitz egin dezala»
ARNALDO OTEGIEH Bilduko idazkari nagusia
Otegik salatu du Hego Euskal Herria bi komunitatetan zatitu dutela, nazio bezala ez dagoela onartua, bere eskubideak ez direla onartuak, eta hori guztia ukatzen duen estatuak «hautetsontziak» jarriko dituela lau lurraldeetan. Hortaz, Euskal Herriarentzako «aukera» gisa ikusten ditu Espainiako Gorteetarako hauteskundeak. «Zoritxarrez, alderdi bezala hitz egitea da azken urteetako joera, eta gure proposamena zerrenda bakar bat osatzea da, oso programa sinplearekin, baina behintzat herri bakar baten ahotik hitz egin dezala». Horregatik uste du EH Bilduk «ezinbestekoa» dela estatus berriaren negoziazioekin jarraitzea eta itun bat adostea, «irabazten duenak irabazita ere, herri honek ahots propioz esango duelako zer nahi duen».
Era berean, Gabriel Rufianek bilera sorta bat abiatuko du «PSOE baino ezkerzaleagoa izango den aliantza bat» osatzeko. Oskar Matuterekin, EH Bilduko Espainiako Kongresuko diputatuarekin, bilduko da, bertze batzuen artean. Baina Otegik zalantzak dauzka horrekin, eta ez du uste egingarria denik. Halaxe argudiatu du: «Batzuetan ematen du asmo indibidualak asmo kolektiboaren gainetik jartzen direla, eta oso laudagarria izan daiteke intelektualki ariketa hori egitea, baina guk ez dugu inoiz hitz egin Gabrielekin ezkerraren batze baten inguruan». Ezkerraren batura horrek ordezkaritza zabalagoa izan dezake Rufianen irudiko, baina Otegik desberdintasun nagusi bat ikusten du bien artean: haien proiektua Euskal Herrirako sortua dela, «ez beste inorako».
Aragoiko hauteskundeei so jarri da EH Bilduko idazkari nagusia, eta eskuinaren gorakada ikusita, gutxieneko programa horren beharra nabarmendu du, zeina «abertzaletasunetik eta euskal ikuspuntu subiranistatik» idatziko den. «Zinez uste dut aukera historiko baten aurrean gaudela. Akordioak beste etapa historiko baten aurrean jarriko luke gure herria, eta ez bada ateratzen, ez da alderdientzat izango porrota, baizik eta herriarentzat».
Epeen aitzinean, pazientzia
Espainiako Gorteetarako hauteskundeak aukera bezala baliatuko dituztela argudiatuta, azken ideia bat nabamendu du Otegik: larri doazela denboraz. Alegia, bertze fase baterako atzerako kontaketa martxan da Madrilen, eta itun bateratu bat sinatuko badute, parlamentutik pasatu behar da lehendabizi. Madrilen onespena lortuz gero, Espainiako Auzitegi Konstituzionalak onartu beharko lituzke estatutu berriaren eduki guztiak. Eta hori guztia oraingo parlamentua aldatu aitzinetik egin behar dute: «Oso larri goaz denboraz».
Imanol Pradales Eusko Jaurlaritzako lehendakariak ekainera arteko data jarri zuen akordioaren gainean eztabaidatzeko, baina gaur Otegik pazientzia eskatu du, ez dakiela epea beteko duten, baina zin egin du itun baten aldeko lanean jarraituko dutela. «Behar dugun denbora hartuko dugu, eta denbora hori mugatu behar genuke, baina ez publikoki. Herri honek akordio bat merezi du, eta urrats kualitatibo bat egin behar dugu Estatuarekin. Baina denbora behar dugu».
