Eguzkiak azala erretzen du hondartzan, baina badago giroan hoztasun moduko bat, izotz beltzezko harresi moduko bat.
Itsasoa hor dago, zabal eta zakar. Harea beroa oinen azpian. Haurren oihuak. Dena dago betiko lekuan. Eta, hala ere, zerbait hautsi da. Ia konturatu gabe, geure burua beirazko kaiola batean giltzapetu dugu. Pantailen kristal fin, garden eta ziztagarria.
Kristal horren ostetik mundua ikusten dugu, baina ez dugu ukitzen. Ikusten dugu semearen lehen urratsa, baina lente baten atzetik; ikusten dugu ilunabarra, baina ez dugu azalean sentitzen. Dena grabatzeko atzaparrezko gose horrek bizitza bera lapurtzen digu. Bizitzera etorri ginen tokian, ikusle eta zuzendari bihurtu gara.
Ikusi ditut gurasoak oihukatzen: «Begiratu hona, egin irribarre, berriz!». Klik. Klik. Eta bitartean, haurren begietako tximista itzaltzen da. Irribarre espontaneoa portzelanazko keinua bihurtzen da. Argazkia perfektua da; unea, ordea, hilda dago. Ikusi ditut nerabeak uretan GoPro bati begira, olatua sentitu ordez bere irudiaren mamuarekin jolasean. Eta ikusi ditut hiru haur, ozeano infinitu baten aurrean, pantaila txiki baten argi elektrikoak sorginduta, inguruko mundua desagertzen zen bitartean.
Lehen hondarrezko gaztelu bat zegoen lekuan pantaila baten distira jartzen dugunean, zerbait leherrarazten dugu barruan. Haurtzaroa ez baita irudien album bat; haurtzaroa oinetako lokatza da, ezezagun bati «jolastu nahi duzu?» esatean ahoan lehortzen den litxarreria da, eroritako dorre baten aurreko haserre laburra eta berriro hasteko magia.
Asperdura ez da bete beharreko leize-zulo bat; sormenaren zirrikitua da. Ezer gertatzen ez denean, haur batek mundua berriro asmatzen du: harri arrunt bat dragoi bihurtzen du, eta ezezagun bat, bizitza osorako senide. Pantaila pizten denean, ordea, irudimena oihalezko panpina bat bezala erortzen da.
Baina errudun bakarrak ez dira haurrak. Gu gara. Gu gara haiek islatzen diren ispilu pitzatua. Haiei mugikorra uzteko esaten diegun bitartean geure pantailari irribarre egiten badiogu, edo oporretako oparia bizi ordez digitalizatzen badugu, pozoi bera edaten ematen ari gara. Seme-alabek zerbait kontatzen digutenean gure begirada mugikorraren pantailan hondoratzen den segundo bakoitzean, harresi horren beste adreilu bat jartzen ari gara. Azken finean, nola irakatsiko diegu guk geuk galdu dugun zerbait gorde dezaten?
Asperdura ez da bete beharreko leize-zulo bat; sormenaren zirrikitua da. Ezer gertatzen ez denean, haur batek mundua berriro asmatzen du: harri arrunt bat dragoi bihurtzen du, eta ezezagun bat, bizitza osorako senide
Etorkizuna ez da zerutik erortzen. Gaur eraikitzen dugu, mahai gainean, autoan, hondartzan.
Gure garaiko hezkuntza-erronka nagusia ez da haurrei teknologia kentzea. Erronka askoz sakonagoa da: pantailaren argi artifiziala itzaltzen denean, barruan daukaten txispa bizia piztuta mantentzen irakastea. Aspertzen. Huts egiten. Beldurrari begietara begiratzen.
Gure bizitzako unerik ederrenetako argazkirik ez da egongo. Ez dute like-rik jasoko, ez dira hodei hotzetan gordeak geldituko. Barne-barnean geratuko dira, geure azalean gordeta.
Urte batzuk barru, gure seme-alabek uda hau gogoratzen dutenean, ez dute sakelakoan gordetako irudi perfektua bilatuko. Gorputzak gordeko du oroitzapena: oin biluzien azpiko harea beroa, aitaren edo amaren eskuaren babesa uretan sartzean, eta hondarrezko gaztelua itsasoak eraman zuenean elkarrekin egindako barre-algara.
Zein da, beraz, beraiengan utzi nahi dugun benetako aztarna?
Gure esku dago: kristalezko harresi hotzak altxatu, edo haiekin batera hondartzan belauniko jarri.
Lehenengoa betiko geratuko da zerbitzari distantziatu batean. Bigarrena urak eramango du azkar. Baina biharko egunean, haur horrek ez du gaztelua gogoratuko: gure begiak gogoratuko ditu.
Eta ez dago munduan hori baino babesleku epelagorik: pantailaz betetako mundu hotz honetan, norbaiten begietan etxe bat zuela sentitu izana.
