EHE Euskal Herrian Euskaraz taldeak bultzatuta manifestua izenpetu dute Ipar Euskal Herriko 115 osasun langilek osasungintza euskaldundu dadila eskatzeko. Euskal Herriko osasun zentro guziei, ahozko zein idatzizko komunikazioan «lehentasunez euskaraz» aritzea eskatzen diete. Halaber, «kalitatezko osasungintza publikoa» beharrezkoa dela erran dute. Arlo anitzetako osasun langileek babestu dute aldarrikapena, izan mediku, erizain, psikologo, osteopata, ortofonista edo farmazialari. Dei egin diete eskaerarekin bat egiten duten beste langileei ere desmartxara batzeko.
EHE eta osasun langileen iritziz honakoa da egoera gaur egun: Euskal Herriko osasun zentro gehienetan euskara bigarren mailako hizkuntza gisa tratatua da, hots herritarren osasun ona helburu omen duten guneetan euskaldunak bigarren mailako herritar gisa tratatuak dira. «Kasu hoberenetan, osasun zentro batzuetan euskara ahozkoan eta idatzian pixka bat erabiltzen da, gehienetan bigarren mailako hizkuntza gisa tratatuz, eta kasu txarrenetan ez da kasik batere erabiltzen», deitoratu dute.
Beharrezkotzat jo dute osasun zentro guzietan euskarari bultzada ematea, euskararen osasun egoerarentzat ez ezik, euskaldunen osasuna zaintzeko ere. «Kalitatezko arreta eta arta bermatzeko, hizkuntzak garrantzi handia du, pazienteek eta osasungintzako profesionalek ongi elkar ulertzeko», esplikatu dute. Baieztatu dute arreta eta arta euskaraz eskuratu nahi dutenen eskubidea bermatzea «terapeutikoa» dela.
Funtsean, bi jauzi egiteko eskatu diete Euskal Herriko osasun zentroei: lehenik euskaraz aritzea eta gehienik euskaraz aritzea, «eri direnek arreta eta arta euskaraz eskuratu nahi dutela adierazi behar izan gabe». Horrek profesionalen prestakuntzan eragitea suposatzen du halabeharrez: «Arreta eta arta hoberena eskaintzeko, medikuntzan jakitate eta esperientzia onenak ukaiteaz gain euskara jakin behar dute».
Pribilegioa erdaldunek
EHEk bultzatuta manifestua izenpetu duten osasun langileek berretsi dute euskara dela Euskal Herriko jatorrizko hizkuntza. «Oinarrizko eskubidetzat» dute pazienteek arreta eta arta euskaraz eskuratzea. «Horregatik ere, arreta eta arta euskaraz ematea osasungintzako profesionalen eskubidea da eta eskaintzea osasun zentroen betebeharra».
Zentzu horretan, gaur egun paziente erdaldunak pribilegioekin tratatuak direla erran dute. «Euskal Herriko osasun zentroetan arreta eta arta frantsesez edo gazteleraz eskuratu nahi dituzten pazienteak pribilegiatuak dira, hizkuntza horietan eskura ditzaketelako, euskaldunek gehienetan euskaraz eskura ez ditzakegularik».
Osasungintza publikoa
Azkenik, kalitatezko osasungintza publikoaren aldeko aldarria ere egin dute Ipar Euskal Herriko 115 osasun langileek. «Herritar guziek arreta eta arta hoberenak ukaiteko eskubidea izatea, lehentasunez euskaraz arituko diren osasun zentroetan. Horretarako, osasungintza publikoan inbertsio askoz handiagoak egin behar dira eta osasungintzako profesionalen lan baldintzak hobetu behar dira».
