Ezpeletan eman du hitzordua U14 kolektiboak heldu den uztailaren 14rako, 19:00etan. Asimilazioa borrokatu izanen dute leloa. Bost urte beteko ditu aurten, baina dagoeneko hamalau atxiloketa pairatu dituzte, eta bi auzi dituzte oraino dilindan. Jakinik engaiatzeko beldurra sor dezakeela «errepresioak», Garazi Aduriz (Urruña, 1999) eta Ekhi Gorostiaga (Larresoro, 2004) kideek erran dute «jendearengana hurbiltzeko bidea» hartu duela kolektiboak, eta «militatzeko gogoa duen orok» lekua duela kolektiboan.
Zer ordezkatzen du U14 kolektiboak egungo Ipar Euskal Herriko panorama politikoan?
EKHI GOROSTIAGA: U14 kolektiboan Ipar Euskal Herrian militantziarako joera duten gazteak dira, gaur egungo problematikez kontziente direnak, eta egoera aldatu nahi dutenak. Ideologikoki, U14n independentzia eta sozialismoa aldarrikatzen ditugu. Euskal Herriaren zapalkuntza egoeraz ohartzen gara, eta herrian bertan sortzen diren kontrabotereetan eragin nahi dugu.
Ezpeletan eginen duzue manifestazioa, bigarrenez. Turistak so izanen dituzue...
GARAZI ADURIZ: Ezpeleta kontsumitzen den herri bat da. Ezpeletako piperraren ikurra sinbolikoki ezaguna da Frantzian, eta horrek kalte egiten dio herriari; hori seinalatzea da gure helburuetako bat. Beste helburu bat da argitan ezartzea barnealdean ere kostaldeko problematika berak direla. Ipar Euskal Herriko jendea bere osotasunean hunki nahi dugu.
Aitzineko urteetan Donibane Lohizunen egin zenituzten protestak.
GOROSTIAGA: Donibane Lohizunen egoera berezia zen; zinez arteka handi bat bazen gure aldarrikapenen eta iristen ginen lekuko testuinguruaren artean. Han ibiltzen zen jendeak begiratzen gintuen begi borobil-borobilekin...
ADURIZ: Manifestazioaren arrazoien erakusle zen, azkenean.
GOROSTIAGA: U14k ez du nazioari begirako proiektu politiko osorik; militantziaren munduan sartzeko eta politizatzeko tresna bat da, eta agerikoa zen Donibane Lohizune batean despolitizazioa zer heinetakoa den. Gure ingurunean horretaz ohartzen gara, eta, gure ingurunetik ateratzean, are zulo handiagoa da.
ADURIZ: U14k aldarrikatzen du kontzientzia politikoa piztea, gero jendea proiektu politiko osotu batean sartzeko, horren beharra bai baitago. Horregatik aldarrikatzen ditugu independentzia eta sozialismoa, eta horiek lortzeko proiektu politiko oso bat behar da. U14 ate bat da militantzian sartzeko.
Sortu zenetik zer bide egin du taldeak?
ADURIZ: Hutsune batetik abiatu zen; Frantziako besta egun nazionalean, uztailaren 14an, manifestazio batzuk egin ohi ziren, eta, urte batez edo biz, ez zen deus ere izan. Gazte talde bat biltzen hasi ginen, ideiak bururaino eraman nahi zituen talde gisa, diskurtso asumitu batekin. Ezker abertzaleak estrategia aldatu zuen, eta guk diskurtso erradikalago bat aitzinera eramateko gogoa genuen. Lau manifestazio egin ditugu geroztik, eta lehenetik bertatik errepresioa jasan dugu: segipenak, atxiloketak, epaiketak...
GOROSTIAGA: U14k, bestalde, estrategia aldatu du, batez ere kanpora begira. Hasieran, ez zuen hitz egiten ezta komunikabideekin ere, eta kanpotik hetsia zela iduri zuen. Jarrera horrek elikatzen zuen militantziarako baden beldur hori. Guk, justuki, erakutsi nahi dugu motibatua den edozein gazterendako lekua badela kolektiboan. Ez da behartua ez dakit zer gaitasun ukaitea, edo ausardia berezi bat ukaitea. Horregatik hasi ginen gaztetxeen itzulia egiten, elkarrizketak egiten... Bide hori ireki diogu gure mugimenduari, jendearengana hurbiltzeko, eta lehen kolektiboak izan zezakeen irudi lauso hori argitzeko.
«Errepresioa» jasan duzuela erran duzue. Zeren erakusle da, zuen arabera?
GOROSTIAGA: Oro har, U14k jasaten duen errepresioa ez du jasaten U14 delako, baizik eta mugimendu iraultzaile bat delako, eta Frantziako Estatu kapitalistaren legeetatik kanpo jarduten duelako. Baina egia da guk aski fite pairatu dugula errepresioa, lehen manifestaziotik, eta segitzen dugula oraino ere pairatzen, nahiz eta ez izan Ipar Euskal Herrian mobilizatzen den talde iraultzaile bakarra. Pentsatzen dut Frantziako sinboloak hunkitzeak bereziki min egiten diela, beharbada. Baina gu mugimendu iraultzaile bat gara, eta, mugimendu iraultzaile oro bezala, errepresioaren jomugan gara.
Beldur zarete?
ADURIZ: Ez... Antolakuntzan sinesten dugu, eta horrek beldurra kentzen du.
GOROSTIAGA: Eta beldurra sentitzea ere zilegi da. Atxilotua izan naiz banderola bat ezartzeagatik, baina nik dut erabaki, eta kontziente nintzen ondorio posibleez. Norbaitek praktika baten edo batzuen beldurra izanik ere, parte hartzen ahal du.
Nola aurre egiten diozue «errepresio» horri?
GOROSTIAGA: Errepresioa estatu kapitalisten barnean gauzatzen da mugimendu iraultzaileen kontra; errepresioa edozein estatu kapitalistaren izaeraren parte da: ez da koiunturazkoa edo momentuko politika baten araberakoa. Kapitalismoak, bizirauteko, langile klasearen zapalkuntza beharrezkoa du, eta zapalkuntza hori dudan ematen duen edonor erreprimitzen du, bestela iraultza delako, eta estatua desagertzen delako. Beraz, ez da estatu kapitalistarik errepresiorik gabe. Bada, errepresio hori gizartean onartua izateko, gure borroka deslegitimatu behar dute. Guk errepresioari aurre egiteko, beraz, mugimendu iraultzaileen praktikak zilegi egin behar ditugu, hala egiten bada errepresioa baita deslegitimatzen, logikoki. Horregatik aldarrikatzen dugu amnistia, praktika iraultzaileak zilegitzea dakarrelako. Anitz iraganera lotzen den kontzeptua da amnistiarena, presoei lotua batez ere, baina guk ulertzen dugu presoak kalera ateratzeaz gain haien borroka zilegi uztea ere badela amnistia; ez dugu nahi haien borroka kriminalizatua izan dadin. Horregatik, amnistiaren aldarrikapena independentziaren eta sozialismoaren aldeko borrokaren barnean ulertzen dugu.
ADURIZ: Bi auzi ditugu dilindan, bati helegitea jarri geniolako, eta bestea pusatu dutelako. Guk ez dugu justiziaren sisteman sinesten. Gure helburua da amnistiaren aldarria aitzina ekartzea, kontzientziazio lan bat egitea, eta elkartasuna biltzea. Errepresioa indibidualizatu nahi dute, guti batzuk ezarri nahi gaituzte errudun gisa, baina guk argi dugu mugimendu baten kontra doazela, mugimendu iraultzaile ororen kontra doazelako.
Egun, aldarri abertzalea zertan dela iruditzen zaizue?
GOROSTIAGA: Nazio zapalkuntza da asimilazioak permititzen dituen zapalkuntzetako bat, eta abertzale sentimendu hori galarazten du. Asimilazioak gordetzen dituen beste hainbat zapalkuntzaren artean bat da nazio zapalkuntzarena, eta, orduan, abertzaletasunaren edo nazio izatearen kontzientzia hori gure aldarrikapenen artean bat da. Langile klasearen zapalkuntzaren kontzientzia, kulturaren hegemonikotasunaren kontzientzia, euskararen galera... Horiek ere badira borrokatzekoak.
ADURIZ: Ipar Euskal Herria frantses asimilazioaren menpe dago erabat. Frantziako Estatu kapitalistak asimilazioaren beharra du onargarri izan daitezen hemen ezartzen dituen zapalkuntza guziak, izan zapalkuntza nazionalak, izan zapalkuntza sozialak. Baxoa frantsesez pasatzea, eskoletan frantses programa inposatzea, epaitegietan militanteen kontrako kondenak banatzea, eta hemen egiten diren futbol lehiaketetan Frantziako taldea sustengatzea... denak dira asimilazioak eraginak. Aldarri abertzaleak, alde horretatik, leku gero eta gutiago du, eta hori berraktibatzea da gure manifestazioaren helburuetako bat.
Alta, diputatu abertzale bat bada, eta elkargoaren lehendakaria ere hala da; ez ote da hein batean aitzinatzen ari?
GOROSTIAGA: Argi utzi behar da abertzale terminoaren gibelean hainbat definizio badaudela, eta hitza baliatzen duen sektorearen araberakoak direla...
ADURIZ: Guk ez dugu ikusten Euskal Herria askatu daitekeenik klase zapalkuntza eta beste hainbat zapalkuntza jorratu gabe, eta ikuspegi hori ukan gabe. Instituzioen barne antolatzen diren alderdiek ikusten dugu iraultzaileak diren eragileen kontrako jarrera bat badutela, funtsean.
GOROSTIAGA: Independentziaren eta sozialismoaren lorpena instituzioetatik kanpo ikusten dugu, eta alderdiak instituzioen barnean kokatzen dira.
Asimilazioa borrokatu izanen da manifestazioaren leloa. Nola gauzatzen ahal ote da borroka hori egungo gizartean?
GOROSTIAGA: Kontrabotereak sortu, kontzientziak piztuz...
ADURIZ: Elkartasuna sustatuz... Gutinaka gauza guti aldatzen dira, eta ahal bezainbat jende batu behar da borrokara gauzak aldatu ahal izateko. Uste baino jende gehiago kontziente gara gauzak ez doazela ongi gizarte honetan; ondoko pausoa da antolatzen hastea, zinezko kontrabotere bat sortzeko.
