AEB Ameriketako Estatu Batuak eta Iran prest daude beste bilera sail bat egiteko. Hala adierazi du gaur Reuters berri agentziak, nahiz eta oraindik ez duten zehaztu horretarako planik. Iturri berak zehaztu duenez, litekeena da aste honetan bertan edo datorren astearen hasiera partean biltzea bi aldeak, Islamabaden. Pakistan hori lortzeko ahaleginetan ari da, eta herrialdeko presidente Shehbaz Sharifek adierazi du 21 ordu iraun zuen lehen bilera hori «gertakizun historikoa» izan zela.
Prentsaurrekoa eman du azken orduetan Pakistango presidenteak, eta adierazi Islamabad «ahalegin guztiak» egiten ari dela Washingtonen eta Teheranen artean konpontzeke dauden gai guztiei «irtenbidea» topatzeko.
Washingtonek eta Teheranek bi asterako tregoa bat adostu zuten iragan asteazkenean, eta hilaren 22an da amaitzekoa. Bada, Pakistango presidenteak jakinarazi du Txinarekin, Saudi Arabiarekin eta G7ko herrialdeekin hizketan ari dela, «abian dagoen su etenak etenik izan ez dezan», eta datorren asteazkena baino lehen beste bilkura bat egin dezaten. Hala ere, Osloko eta Genevako akordioak ekarri ditu gogora Sharifek, eta azpimarratu «bakea» ezartzeko «hilabeteak edota urteak» behar izaten direla.
Horrekin lotuta, JD Vance AEBetako presidenteordeak ukatu egin du Iranekin izandako elkarrizketek porrot egin dutela, eta azpimarratu du lehen bilera horretan «aurrerapausoak» eman zituztela. Hala ere, pilota Iranen teilatuan dagoela esan du Vancek, Fox News hedabidean bart eman duen elkarrizketan. Izan ere, AEBetako presidenteordearen esanetan, Iranek «nolabaiteko malgutasuna» erakutsi zuen Islamabaden egin zen eta Pakistan bitartekari eduki zuen bilera horretan, baina ohartarazi du ez dela nahikoa: «Zalantza nagusia zera da: Iranek aurrera egiteko behar ditugun funtsezko puntuak onartuko dituen ala ez».
Akordioa lortzeko funtsezko puntu horietako bat da Ormuzko pasabidea irekitzea, eta hori ere Iranen esku dagoela adierazi du Vancek. Teheranek zera nahi du, finean: aitor diezaiotela pasabidearen gaineko kontrola.
Pasabide hori ixteko agindua eman zuen igandean Donald Trump AEBetako presidenteak —zehazki, helmuga edo irteera Irango portuetan duten ontziak blokeatzekoa—, eta atzo arratsaldean sartu zen indarrean. Hala ere, blokeoa gorabehera, Reuters albiste agentziak jakinarazi duenez, hiru petroliontzik AEBen blokeoa saihestu eta Ormuzko itsasartea zeharkatu dute gaur.
Txinako Atzerri Ministerioaren bozeramaile Guo Jiakunek gaur adierazi du AEBek ezarritako blokeoa erabaki «arriskutsua eta arduragabea» dela, «tentsioa areagotu dezakeelako, eta indarrean dagoen su etena arriskuan jarri».
Italiak ez du berrituko israelekin zeukan defentsa akordioa
Italiako lehen ministro Giorgia Melonik gaur jakinarazi du Italiak bertan behera utzi duela Israelekin 2003an sinatutako defentsa akordioaren berritzea. Akordio horri esker, bi herrialdeek hornikuntza militarra eta beste teknologia batzuk trukatu izan dituzte. Meloniren esanetan, Iranen, Libanon eta Gazako Zerrendan egindako erasoak zirela eta hartu dute erabakia. Israelen arabera, ordea, ez du inolako ondoriorik izango praktikan.
Asteburuan egin zen bilerari dagokionez, berriz, The New York Times hedabideak Irango eta AEBetako iturriak aipatuz zabaldu du Iranek AEBei proposatu ziela bere programa nuklearra bost urtez bertan behera uztea. AEBek askoz ere etenaldi luzeago eskatzen zuten, hogei bat urtekoa, eta Iranek egindako proposamena atzera bota zutela ziurtatu du AEBetako hedabideak.
Teheranen aberastutako uranio erreserba horiek beste herrialde batera eramateko exijitu zuten AEBek. Bada, iturri beraren arabera, Iranek azpimarratu zuen erreserba horiek bertan gorde nahi dituela, eta, hori hala izan dadin, erreserba horien aberastasun maila «nabarmen murriztea» proposatu zien AEBei, arma nuklearren berehalako fabrikazioa eragozteko moduan.
Marco Rubio ere negoziazioetan
Israel eta Libano gaur dira biltzekoak, Washingtonen, Euskal Herrian 17:00 direnean eta, AEBetako hedabideek zabaldu dutenez, bertan izango da AEBetako estatu idazkari Marco Rubio ere. Bi herrialdeek Washingtonen dituzten enbaxadoreak aurrez aurre bilduko dira, Libanon ere «su etena» ezar dezaten adosteko — AEBek eta Iranek bi asteko su etena adostu duten arren, Israelek Libanori eraso egiten jarraitu du—. Irango eta Libanoko gatazkak elkarrengandik bereizi nahi ditu Libanok, eta horregatik hasi dira Tel Avivekin zuzenean negoziatzen.
Negoziazio horien aurka agertu da Hezbollah Libanoko milizia xiita. Miliziako buru Naim Qassemek salatu du Libanok Israelekin «zuzenean» negoziatzea «amore ematea» dela, eta Joseph Aun Libanoko presidenteari ohartarazi dio Hezbollahren aurkako jarrera erakustea «Israelen mesederako» dela. «Erakunde sionistarekin negoziatzeari uko egiten diogu, ez baitauka zentzurik», adierazi du bart Qassemek, Libanoko telebista publikoan zuzenean eman duten agerraldi batean.
Gogorarazi beharra dago Tel Avivek bilera horretan daukan helburu nagusia zera dela: Hezbollah milizia xiita armagabetzea. Hala baieztatu du, gaur, bilera hori egin baino ordu gutxi batzuk lehenago, Israelgo Atzerri ministro Gideon Saarrek. Azpimarratu duenez, Israelek «bakea eta normaltasuna» nahi ditu Libanorekin, baina adierazi du Hezbollah arazo bat dela hori lortzeko bidean. «Israelek eta Libanok ez daukate arazo handiegirik haien artean. Hezbollah da arazoa». Hori dela eta, Qassemek adierazi du «umiliazioa» dela Libano Israelen mahai berean esertzea.
