AEBen eta Europaren arteko harreman onen erakuslekua izan da Municheko Segurtasun Konferentzia (Alemania), 1963an egiten hasi zirenetik. Europako liderrek ez dituzte ahazteko, ordea, J. D. Vance AEBetako presidenteordeak iaz foro horretan esan zituenak, Donald Trump presidentea kargura itzuli eta bizpahiru aste geroago. Gutxi-asko, Europa mehatxutzat hartu behar dela nabarmendu zuen, egotzita alboratzen ari zela bere balio nagusietako batzuk. Gaiztotu egin ziren bi aliatu nagusien arteko harremanak, eta azken urtean ez dute, ez, hobera egin. Gaur hasi eta igandera bitartean egingo dute aurtengo konferentzia, eta horren atarian tentsioa baretu nahi izan du Marco Rubio AEBetako Estatu idazkariak, adierazi baitu bi aliatuek bat eginda jarraituko dutela etorkizunean ere.
Horiek entzunda, interpreta daiteke erasoan ez jokatzea erabaki dutela AEBek. Izan ere, Municheko Segurtasun Konferentziaren zuzendaritzak errieta egin berri die. Urteroko aldiaren aurretxoan txosten bat kaleratu ohi du —astelehenean argitaratu zuen—, eta aurten Trump bera jarri du jopuntuan. Suntsitzeko bidean izena jarri diote dokumentuari, eta munduaren ordena ezereztu nahi izatea egozten diote Trumpi. Honela hasten da testua: «Mundua txikizioaren politikaren aldian sartu da».
Rubiok, nolabait, puntuari erantzun dio. «Une erabakigarri batean gaude. Mundua oso azkar aldatzen ari da», adierazi die goizaldean kazetariei, Municherako hegaldia hartu aurretik. Bihar da Alemaniako hiri horretan hitzaldi bat ematekoa. Planteatutako ideian sakondu du. «Mundu zaharra desagertu egin da. Geopolitikoki, aro berri bat ari gara bizitzen; horrek gure rola zein den eta zein izango den berriz planteatzera eramango gaitu».
Bide batez, beren eta Europaren arteko «lotura sakona» azpimarratu nahi izan du AEBetako Estatu idazkariak. «Etorkizunaz hitz egin beharra daukagu». Gaur-gaurkoz, baina, ez datoz bat, adibidez, hainbat gatazka konponbidean jartzeko moduetan, eta esparru ekonomikoan ohikoak bihurtu dira haien arteko xextrak eta haserreak; batez ere, Trumpek muga zergen mehatxua haizatu duenean.
Egoera globalak ez du laguntzen. «Ez dut gogoratzen une bat zeinean aldi berean eduki ditugun hainbeste gerra, krisi eta gatazka handi», adierazi zuen Wolfgang Ischinger foroaren zuzendariak astearen hasieran, bilera batean. Atariko txostenak dioenez, «zaindutako erreformen» falta sumatzen dute.
Bien bitartean, munduko potentzia ekonomiko eta militar nagusiko presidenteak, Trumpek, mehatxu egitea erabiltzen du diplomazia egiteko tresna gisa, eta, esaterako, Venezuelako presidente Nicolas Maduro bahitu zuen urte hasieran, eta atxilotua dauka. Ez du baztertzen, gainera, Groenlandia anexionatzea.
Europarren bi herenek uste dute beren herrialdea arriskuan dagoela
EB Europako Batasuneko herritarren %68k pentsatzen dute beren herrialdea eraso bat nozitzeko arriskuan dagoela. Hori jasotzen du Europako Batzordearen azken Eurobarometroak. Municheko Segurtasun Konferentzia hasi den egunean argitaratu dute, gaur, eta sentipen hori gailendu da, batez ere, Frantzian (%80), Herbehereetan, Danimarkan (%77), Zipren eta Alemanian (%75). Inkestak erakusten du, gainera, hamar herritarretatik lauri iruditzen zaiela beren segurtasuna arriskuan dagoela.
Horiek horrela, bi aliatu historikoen arteko harremanak ez daude bere onenean. Horren erakusgarri AEBek hartutako erabakia. Ohikoena izan da Munichera presidenteordea bidaltzea ordezkari gisa; aurten, aldiz, estatu idazkaria joan da.
70 bat gobernuburu eta estatuburu dira datozen egunetan Munichen biltzekoak; baita, adibidez, Mark Rutte NATOko idazkari nagusia eta Ursula von der Leyen EB Europako Batzordezko presidentea ere. Errusiak ez du ordezkaritzarik bidaliko, eta foroak erabaki du Iran ez gonbidatzea, urtarrilean gobernuaren aurka egindako protestetan estatu indarrek izandako jarrerarengatik: giza eskubideen aldeko zenbait talderen arabera, gutxienez 6.000 pertsona hil zituzten.
