Behin gerra piztuta, nork mezu bortitzagoa eman: horrela ari dira aldeak Irango gatazkaren bueltan, elkarri erasotzen dioten bitartean. Donald Trump AEBetako presidentearenak dira hitzok: «Ohore handi bat da Irango lider zoro horiek hiltzea!». Hori idatzi du Truth Social bere sare sozialean, hori da tonua. Haren esanetan, Iran militarki zein ekonomikoki txikitzen ari dira, «guztiz». Eta Irango Guardia Iraultzaileak, berriz, mehatxu egin die AEBek Ekialde Hurbilean dituzten tropei: eskatu die «berehala» alde egiteko handik, «hondakinen azpian lurperatuta» bukatuko dutela bestela. Halaxe esan du ohar batean.
Hortaz, egoerak bere hartan dirau. Ormuzko itsasartea «etsaiari presio egiteko» blokeatuz, Teheranek arriskuan jarri du harreman ekonomiko eta komertzial globalen egonkortasuna. Horren harira, hain zuzen, Turkiako Garraio ministro Abdulkadir Uralogluk adierazi du gaur Irango agintariek handik pasatzen utzi diotela Turkiako itsasontzi bati; Reuters berri agentziaren arabera, hori kaleratu dute Turkiako zenbait hedabidek.
Israelek, berriz, bonbardatzen segitzen du, hiriburua ez ezik, Irango beste leku batzuk ere. Eta drone batzuek Oman eta Saudi Arabia jo dituzte: bi hildako aurreneko herrialdean, eta hainbat zauritu bigarrengoan. Iranek ukatu egin du eraso horien atzean egotea.
ZER ESKATZEN DUTEN ALDEEK
Gerra hasi zenetik bi aste bete diren honetan, hauek dira eskaera nagusiak.
AEBek eta Israelek
Otsailaren 28ra arte, AEBek bere egin zituen Israelek Irani egindako eskakizunak: programa nuklearra muga zezala, beste hainbeste egin zezala misil balistikoenarekin, eta ez zitzala eskualdeko milizia islamistak finantzatu, hala nola Hezbollah, Hamas, eta huthiak. Horri guztiari buruz ari ziren zeharka negoziatzen AEBak eta Iran.Baina piztu zen gerra duela bi aste, eta orain Washingtonek baztertu egin du negoziatzeko aukera. Donald Trump Etxe Zuriko maizterra esaten ari da azken egunetan Iranek amore eman beste aukerarik ez duela, eta bitartean erasoei eutsiko dietela.
Israelek ere antzera pentsatzen du. Gainera, irandarrei eskaera bat egin die: aiatolen sistema barrutik eroraraz dezatela. Benjamin Netanyahu Israel ministroak «abagunea aprobetxatzeko» eskatu die herritarrei.Iranek
Teheranek ez du amore emateko asmorik, eta, orain aste batzuk negoziatzen ari zirenean, argi utzi zuen, defendatzeko eskubidea argudio gisa erabiliz, ez ziela uko egingo misil balistikoei. AEBek eta Israelek eraso egiten jarraitzen baldin badute, Iranek helburu izango ditu bai Israel eta bai Pentagonoak Ekialde Hurbilean dituen baseak ere, nahiz eta Mojtaba Khamenei lider goren berriak adierazi zuen atzo harreman ona eduki nahi duela bizilagunekin. Hori bai, Masud Pezexkian presidenteak asteon esan duenez, hiru baldintza behar dira gerra amaitzeko. Batetik, AEBek eta Israelek Iranen «eskubide legitimoak» aitortzea; bestetik, orain arteko txikizioaren truke, kalte ordainak jasotzea; eta, hirugarrenik, nazioarteko bermeak ematea ziurtatzeko ez dela halako beste erasorik gertatuko.
Irango Guardia Iraultzaileak, baina, txalotu egin du Irak mendebaldean AEBen armadaren zisterna hegazkin bati egindako erasoa, eta komunikatu batean jakinarazi Irakeko «erresistentziaren» misil batek bota duela. Geroxeago, hori bera baieztatu du Iranen aldeko milizia batek, beste ohar batean: Irakeko Erresistentzia Islamikoak. Esan duenez, beren herrialdearen «subiranotasuna defendatzeko» erorarazi dute.
AEBetako buruzagitza militarrak baieztatu du hegazkin horrek lurra jo eta eskifaiko lau kideak hil direla. Komunikatu horretan, ordea, azpimarratu du ez dela «etsaiaren eraso baten» ondorioz erori.
Israelek Teheran jo du berriro, eta, nahiz eta esan duen Irango Guardia Iraultzailearen instalazioak dituela helburu, jaurtigaiak Al-Quds egunerako antolatutako mobilizaziotik gertu erori dira —ramadaneko azken ostiralean ospatzen dute musulmanek—. Hori kaleratu du Al-Jazeera hedabideak, beren kazetariek handik kontatu dietena kontuan hartuz. Horren ondoren, Ali Larijani Irango Segurtasun Nazionaleko Kontseilu Goreneko idazkariak esan du eraso horiek «nahasmena eta ahultasuna» erakusten dutela. «Trumpen arazoa da ez dela gai izan ulertzeko irandarrena herri indartsu bat dela, kontzientea, eta erabakitasunez jokatzen duela».
Frantziako soldadu bat hil dute
Manifestazioen harira, hain zuzen, Irango Guardia Iraultzaileak ohartarazpen bat egin du, herrialdeko telebista kate nazionalean: sistemaren kontrako mobilizazioei urtarrilean baino «are gogorrago» erantzungo diete —giza eskubideen aldeko zenbait talderen arabera, 7.000 pertsona baino gehiago hil zituzten orduan estatu indarrek; Israelen eta AEBentzat lan egiten zuten «terroristei» egotzi zien Teheranek horren ardura—.
Bestalde, Frantziako armadako soldadu bat hil dute gaur goizaldean Iraken menpeko Kurdistanen, Arbilen, droneekin egindako eraso batean. Horren berri eman du Emmanuel Macron Frantziako presidenteak, X sare sozialean idatzitako mezu batean. «Irango gerrak ezin ditu molde honetako erasoak justifikatu».
Eta Turkiako Defentsa Ministerioak adierazi du Irandik jaurtitako misil bat erorarazi dutela NATO Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundeko aireko defentsa sistemek. Otsailaren 28an Iranen kontrako erasoaldia hasi zenetik Turkian erorarazitako hirugarren misila da. Teheranek ukatu egiten du berak jaurtiak izatea.
