Su etena deitzen diote, baina erasoek ez dute etenik Libanon. Donald Trump AEBetako presidenteak tregoa hiru astez luzatuko dutela iragarri eta ordu gutxira, Israelgo armadak jakinarazi du Hezbollah milizia xiitako hiru kide hil dituela Libanon, argudiatuta Israelgo soldaduei eraso egitear zirela. Gaur astebete adostu zuten Beirutek eta Tel Avivek hamar egunez erasoak etetea —etzi zen amaitzekoa menia—; Israelgo armadak, baina, Libano hegoaldea bonbardatzen jarraitu du. Hortaz, ez dago argi Trumpek atzo goizaldean iragarritako luzapenak egoera aldaraziko duen.
Atzo Etxe Zurian batzartu ziren Israelgo eta Libanoko ordezkariak Trumpen administrazioko kideekin —Euskal Herrian gaur goizaldea zenean amaitu da bilera—. «Bilkura arrakastatsua izan da. Ameriketako Estatu Batuek Hezbollahrengandik babesten lagunduko diote Libanori. Israelen eta Libanoren arteko su etena hiru astez luzatuko da», iragarri zuen AEBetako presidenteak.
Azken asteetan bigarrenez bildu dira hiru herrialdeetako ordezkariak. 1993tik lehen aldia izan da Tel Aviven eta Beiruten ordezkariek zuzeneko elkarrizketak egin dituztena. Gainera, Etxe Zuriko maizterrak jakinarazi du Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroaren eta Joseph Aoun Libanoko presidentearen arteko bilkura bat antolatuko duela Etxe Zurian. Ez du zehaztu noiz izango den. Halere, kontuan hartu behar da Washingtonen egindako elkarrizketetan ez duela parte hartu Hezbollahk. Eta milizia hori da Israelgo armadarekin zuzenean borrokan ari dena.
Tregoa iragarri bezain laster, ordea, Israelek zehaztu du su etena ez dela «erabatekoa». Danny Danon Israelek NBE Nazio Batuen Erakundean duen enbaxadoreak justifikatu egin ditu Israelgo armadaren urraketak, CNN AEBetako hedabidean egindako elkarrizketa batean. Adierazi duenez, Libanoko Gobernuak ez du Hezbollah kontrolatzen, eta milizia xiita Israeli eraso egiten ari da. «Horregatik, mehatxu bat sumatzen dugun bakoitzean, erantzun egiten dugu».
Eta Hezbollahren mehatxua argudio gisa baliatuz, Libano hegoaldea txikitzen jarraitu du. Armadak jakinarazi du hainbat eraikin bonbardatu dituela Kherbet Selem eta Tulin herrietan, eta ziurtatu, frogarik eman gabe, milizia xiitak Isralen aurkako erasoak prestatzeko erabiltzen zituela eraikin horiek.
3AEBetako zenbat hegazkinontzi dauden Ekialde Hurbilean. AEBetako armadak gaur jakinarazi du Ekialde Hurbilera iritsi dela USS George H.W. Bush hegazkinontzia. Hortaz, jada AEBetako hiru hegazkinontzi daude eskualde horretan. Aurrez han zeuden USS Gerald R. Ford eta USS Abraham Lincoln ontziak, lehena Itsaso Gorrian eta bigarrena Arabiako itsasoan.
Azken bi egunetan, Israelek gutxienez zortzi pertsona hil ditu Libano hegoaldean, tartean Amal Khalil kazetaria. Atzo, Washingtongo bilkuraren aurretik, Libanoko Gobernuak salatu zuen Tel Avivek «nahita» hil zuela Khalil; are, hilketa hori gizadiaren kontrako krimentzat jo zuten bai Aoun presidenteak, bai Nawaf Salam lehen ministroak.
Desplazatuak, ezin etxera itzuli
Martxoaren hasieran areagotu zuen Israelek Libanoren kontrako erasoaldia. 2023ko urrian, Gazako setioa hasi ostean, are gehiago gaiztotu zen Tel Aviven eta Hezbollahren arteko gatazka, eta ordutik apenas izan duen etenik erasoaldiak. 2024ko azaroan su eten bat indarrean jarri bazuten ere, Israelek urratu egin du maiz. Otsaileko azken egunean, AEBak eta Israel Iranen aurka egiten hasi ziren, eta Hezbollahk, Teherani eraso egiten ari zitzaizkiola ikusita, Israel iparraldera suziri batzuk jaurtiz erreakzionatu zuen. Ordutik, Israelek ia 2.500 pertsona hil ditu Libanon; Hezbollahren eta Iranen erasoen ondorioz Israelen hildakoak 35 inguru dira.
Gainera, 1,1 milioi herritar etxera itzuli ezinda daude Libanon. Iragan ostiralean hamar eguneko su etena iragarri ostean, libanoar asko etxera itzultzen saiatu ziren, baina Israelgo armadak herriak husteko agintzen jarraitu du aste osoan. UNRWA Palestinar Iheslarientzako Laguntza eta Lan Bulegoak —Libanon ere jarduten du— eman du zifra horren berri, eta gaineratu du 250.000 lagun inguruk egin dutela ihes Siriara. Halere, UNRWAk zehaztu du tregoa indarrean sartu zenetik desplazatu kopuruak behera egin duela agentzia horrek kudeatzen dituen kanpamentuetan: 1.700 baino gehiago ziren duela astebete, eta 1.337 orain.
Bien bitartean, Iranen eta AEBen arteko negoziazioak airean daude oraindik. Asteon, Trumpek luzatu egin du apirilaren 8an Iranen ezarritako tregoa —ez du zehaztu noiz arte—. Eta atzo, Libanoko menia luzatuko zutela adierazi zuenean, gaineratu zuen ez duela presarik Teheranekin akordio bat egiteko: «Nik munduko denbora guztia daukat; Iranek, aldiz, ez. Erlojua aurrera doa». Halere, AEBetako presidentea izan da aste honetan Irani presio egiten aritu dena elkarrizketen bigarren saioan parte hartzeko —lehen elkarrizketa sorta apirilaren 11n eta 12an egin zuten, Islamabaden—.
Kontua da Teheranek Washingtoni eta Tel Avivi leporatzen diela su etena urratzea, eta Ormuzko itsasartea itxita duela. Iragan astean, Libanoko menia onartu ostean, ireki egin zuten pasabide hori. Baina ikusita AEBetako armadak ez zuela bertan behera utziko Irango portuei ezarritako blokeoa, Irango Guardia Iraultzaileak Ormuz itxi zuen berriz ere. Asteon, Iranek itsasarte hori gurutzatzen ari ziren bi itsasontzi atxiki zituen. AEBetako armadak, bestalde, hiru petroliontzi atzeman ditu azken egunetan, Iranekin lotura dutelakoan.
