Ekialde Hurbileko gatazka geroz eta gehiago zabaltzen ari da Itsaso Gorrian. Yemengo huthiek eta Saudi Arabiak eta Yemengo Gobernuak osatzen duten koalizio militarrak eraso egin diote elkarri aste honetan, eta NBE Nazio Batuen Erakundeak aste honetan ohartarazi du Yemenen are gehiago hedatu daitekeela gatazka datozen egunetan. Bada, Irango Atzerri Ministerioak gaur Tasnim albiste agentziaren bidez ohar batean adierazi du Yemengo auzia ezin dela blokeoaren edo ekintza militarren bidez konpondu, eta eskatu du «legez kontrako jazarpen ankerra» amaitzeko. Horrela, azpimarratu du eskualdearen segurtasuna eta egonkortasuna Yemenen «independentzia, subiranotasun nazionala eta lurralde osotasuna» errespetatzearen menpe daudela.
Teheranek diplomaziaren bidera itzultzearen beharra nabarmendu du oharrean, eta esan du Yemengo herritarrek eskubidea daukatela «bizitza duin bat» bizitzeko, «edozein motatako presiorik, intimidaziorik eta jazarpenik gabe», azaldu du.
Horrekin lotuta, Al Jazeera hedabideak AEBetako funtzionario bat aipatuz kaleratu duenez, AEB Ameriketako Estatu Batuak hitz egiten ari dira Yemengo eta Saudi Arabiako gobernuekin. Funtzionario horrek azaldu du Washingtonen zeregina dela herrialde horietako gobernuak «ahalduntzea», egoeraz ardura daitezen eta eskualdean egonkortasuna berrezarri dezaten. Hortaz, ez dirudi Washington Yemenen esku hartzeko prest dagoenik.
Iranek, ordea, berebiziko garrantzia dauka Yemengo auzian, huthien aliatu nagusia baita —Saudi Arabiako eta Yemengo gobernuek salatu izan dute huthiak Iranen mesedetan ari direla eskualdean—. Uztailean egin zuen gora tentsioak Riaden eta Yemengo matxino xiiten artean, Irango gerra piztuta zegoela. Yemengo gerra 2014an piztu zen, huthiak Yemengo Gobernuaren aurka matxinatu zirenean, eta 2022an iritsi zen tregoa, nahiz eta hauskorra izan den. Aurtengo uztailean, ordea, armak hartu zituzten berriro ere.
Yemengo Gobernuaren estatu indarrek asteartean jakinarazi zuten erasoaldia abiatu zutela Sana hiriburua berreskuratzeko —matxino xiiten esku dago hiriburua 2014az geroztik—. Saudi Arabiaren babesa baliatuta, airez egin zuten eraso huthien eremuen aurka.
Atzo, berriz, aurrerapauso nabarmena eman zuten matxino xiitek, eta horretan dihardute oraindik ere. Izan ere, huthiek Yemengo Moka hiriaren kontrola hartu zuten atzo, eta gauza bera egin dute gaur Dhubab barrutiarekin —eremu horretan Yemengo estatu indarren base militar bat dago, eta hegazkin militarren lurreratze pista bat—. Aurrera egiten ari dira Itsaso Gorriko kostaldeko herrietan, eta Yemengo militarrek gaur ohar batean Mayun irlara iritsi nahi dute orain. Eremu estrategikoak dira horiek denak, Bab el-Mandeb itsasartetik gertu baitaude —Adengo golkoa eta Itsaso Gorria lotzen ditu, eta garrantzia handia dauka nazioarteko merkataritzan—.
Gainera, estrategikoki eremu are garrantzitsuagoa bilakatu da Bab el-Mandeb otsailaren 28an AEBek eta Israelek Iranen kontrako oldarraldia hasi zutenetik. Izan ere, Iranek Ormuzko itsasartea itxi zuenetik —handik igarotzen da munduko petrolioaren %20 inguru, eta hori da Teheranek Washingtoni presio egiteko hartu duen neurri nagusia—.
Horrela, huthiek Bab el-Mandeb itsasartearen kontrola hartzen badute, are gehiago bakartutako lituzkete petrolio ekoizleak beren ibilbide nagusietatik. Hortaz, matxino xiitek daukate Saudi Arabiaren esportazioen giltza —Saudi Arabia da munduan petrolio gehien esportatzen duen herrialdea—. Izan ere, Riadek ezin du ontzirik atera ez Persiar golkoan barrena ezta Itsaso Gorrian barrena —lehena, Iranek Ormuzko pasabidea itxita daukalako, eta, bigarrena, huthiek Bab el-Mandebeko itsasartea blokeatu dietelako—.
