Lagun jazarroiaren alboan egotea interesatzen zaionaren antzera, Mark Rutte NATOko idazkari nagusia Donald Trump AEBetako presidentea lausengatu nahian ari da. Trump dezepzionatuta egotea ulertzen duela adierazi du gaur Ankaran, Ipar Atlantikoko Itunaren Erakundearen urteroko goi bileran —atzo hasi zen, eta gaur amaituko da— emandako prentsaurreko batean. Halere, zehaztu du «kasu isolatuak» direla, Etxe Zuriko maizterra ez dagoela haserre aliantza militarreko kide guztiekin. Prentsaurrekoan, alboan izan du Trump, eta, Rutte koipea ematen aritu zaion arren, aliatuen aurka egiten jarraitu du gaur ere AEBetako presidenteak: «Oso atsekabetuta nago NATOrekin».
«Ez nago gustura NATOrekin Groenlandian egin digutenagatik, ez zigutelako lagundu nahi izan terrorismoa gehien babesten duen herrialdearen aurka, Iranen aurka». Aliatuek AEBak gaizki tratatu dituztelakoan dago Trump, eta aditzera eman du laguntza gehiegi ematen ari direla jasotzen dutenaren aldean. NATOko idazkari nagusiarentzat kasu isolatuak badira ere, herrialde asko kritikatu ditu gaur ere AEBetako presidenteak.
Espainia «oso bazkide txarra» dela adierazi du, eta Madrilekin harreman komertzial guztiak eteteko agindu behar duela: «Ez dute parte hartzen, ez dute ordaintzen... ez dut Espainiarekin ezer jakin nahi». Hor atera da Rutte, auziari pisua kentzeko asmoz: «Espainiak %2 ordaintzea ere lortu du Trumpek». NATOren 2014ko goi bileran adostu zuten estatu kide guztiek beren barne produktu gordinaren %2a bideratu behar zutela defentsara; iaz, harago joan ziren, eta hitzartu zuten 2035erako %5a erabili beharko zutela defentsan. Bide horretan Pedro Sanchez Espainiako Gobernuko presidentearen administrazioa trabak jartzen ari dela salatu izan du Trumpek.
Horren harira, Ruttek gogorarazi du Europako aliatuak eta Kanada gero eta konpromiso sakonagoa hartzen ari direla; diru, langile eta ahalmen gehiago ari dira jartzen defentsan. Eta Trump goraipatu du, herrialde horiei presio egiteagatik. Mark Carney Kanadako lehen ministroak ere esan du «egokia» iruditzen zaiola AEBek hartutako «karga aritzea». Eta ziurtatu du Europako aliatuak eta Kanada prest daudela horretarako. Kanadak bere BPGaren %1,5 inguru bideratzen zituen defentsara Carney kargura iritsi aurretik; datozen bi urteetan, %4 inguru bideratuko duela estimatzen dute.
Lausenguak lausengu, AEBetako presidenteak ez du Groenlandia ahaztu: «Arazo handia da guretzat». Iazko urtarrilean Etxe Zurira itzuli zenetik ari da Artikoko uharte hori anexionatzeko «beharra» duela esaten. «Mundua babesteko beharrezkoa dugu», zehaztu du gaur. Horren aurrean, Ruttek oroitarazi du urtarrilean, Davosko Foroan, adostu zutela AEBetako armadak presentzia gehiago izango zuela Groenlandian, eta ziurtatu du akordio hori beteko dutela. AEBetako presidentearentzat, ordea, hori ez da nahikoa: «Groenlandia oso garrantzitsua da AEBentzat; Danimarkarentzat, ez».
Horren harira, Mette Frederiksen Danimarkako lehen ministroak argi utzi du Groenlandia ez dagoela salgai —gobernu autonomoa badu ere, ofizialki Danimarkaren parte da Groenlandia—. Gainera, beste hainbat aliatuk ere babestu dute Kopenhage. Islandiako lehn ministro Kristrun Frostadottirrek azaldu du groenlandiarrek argi utzi dutela ez dutela AEBen parte izan nahi. Edgars Rinkevics Letoniako lehen mistroak Groenlandia Danimarkaren «ezinbesteko zatia» dela esan du, baina zehaztu du Artikoko segurtasuna indartu beharra dagoela, eta NATO horretarako gai dela.
Alemania eta Frantzia ere kritikatu ditu Trumpek, eta gogor egin du berriz ere Erresuma Batuaren aurka Iranen aurkako erasoaldian lagundu ez ziolako. Italia ere «oso gaizki» portatu dela esan du. NATOko liderren arteko bilkura hasi baino lehen egin ditu adierazpen horiek. Ondoren, berandu iritsi da 32 estatu kideetako liderrek atera duten familia argazkira. Gehienek irribarrez hartu dute.
Zelenskiren bilerak
Herrialde bakoitzak defentsara bideratzen duen gastua areagotzea, eta aliantza militarrak Ukrainari ematen dion laguntza sendotzea ziren aurtengo goi bilerako bi helburu garrantzitsuenak. Hori dela eta, Volodimir Zelenski Ukrainako presidenteak Ankaran dago, herrialdea NATOko kide ez bada ere. Gaur, hainbat aliaturekin egin ditu bilkurak; besteak beste, Antonio Costa Europar Kontseiluko presidentearekin, Giorgia Meloni Italiako lehen ministroarekin, Lee Jae-myung Hego Koreako presidentearekin, eta AEBetako Kongresuko delegazio batekin.
Costarekin hitz egin ostean, Zelenskik jakinarazi du Ukraina EB Europako Batasunean sartzeko egutegi bat eztabaidatzen aritu direla, eta nabarmendu du garrantzitsua dela urratsak «ahalik eta azkarren» egitea. Melonik, bestalde, ziurtatu dio Italiak Ukraina babesten jarraituko duela, eta laguntza eskainiko diola azpiegitura energetikoak indartzeko —Errusiak jomugan izaten ditu horiek, batez ere, neguan—.
