Azkeneko bi egunetan pozik ibili da Donald Trump Txinan. Gaur alde egin du handik AEBetako presidenteak, eta nabarmendu du berak eta Xi Jinping Txinako presidenteak, munduko bi potentzia ekonomiko nagusietako liderrek, «arazo pila bat» konpondu dutela elkarrekin. «Beste batzuk ez ziren gai izango». Jakinarazi du, gainera, bi herrialdeentzat «bikainak» izango diren merkataritza akordioak egin dituztela; ez du zehaztu zeintzuk diren, ordea. Pozik ibili da, eta pozik alde egin du. Eta Xi ere gustura geratu da, AEBek Taiwango auzian duten jarrera gorabehera. Haren esanetan, bien arteko harremanaren bidea aldatu dute, «eraikitzailea eta estrategikoki egonkorra» izan dadin.
Trump bederatzi urteren buruan itzuli da Txinara, eta Pekin atsegina izan da Etxe Zuriko maizterrarekin. Trumpek ere keinu lagunkoiekin erantzun du, beste estatuburu eta gobernuburu batzuekin jendaurrean erakutsitako zabarkeria baztertuz. Alfonbra gorria zabalduta egin zioten harrera asteazkenean, eta gaur ere, hegazkinera igo aurretik, alfonbra gorria hedatu dute Pekingo aireportuan; gainera, haur batzuek agur esan diote AEBetako eta Txinako banderak astintzen zituzten bitartean. Xirentzat, «historikoa» izan da bisita. Beren arteko gerra komertziala hauspotzea alboratu dute agerraldi publikoetan.
Gainera, Fox Newsek egin dion elkarrizketa batean, AEBetako presidenteak adierazi du Txinak onartu duela AEBetako petrolioa, soja eta Boeing hegazkinak erosteko asmoa duela. Pekinek ez du horri buruzko iruzkinik egin, baina Trump, bere estiloan, areago joan da: «Texasera joango dira. Hasi behar dugu ontzi txinatarrak Alaskara, Texasera, Louisianara bidaltzen. Gauza handia da hori».
Txinako presidenteak hiriko lekurik enblematikoenetara eraman du Trump. Atzo, Herriaren Areto Handian bildu ziren; gero, Zeruko Tenplua erakutsi zion, eta elkarrekin afaldu zuten; gaur, berriz, bilera egin dute hiriburuko beste leku sinbolikoenetako batean: Hiri Debekatuan. Trumpek han egin ditu adierazpenak.
Besteak beste, Ekialde Hurbileko egoera izan du hizpide. Trumpen esanetan, bai berak eta bai Xik «antzeko» ikuspegia dute Iranez. «Bukatzea nahi dugu. Ez dugu nahi haiek arma nuklearrik edukitzea. Itsasartea irekitzea nahi dugu». Ormuzkoaz ari zen.
Hain zuzen, Txinako Atzerri Ministerioak auzi horri buruzko ohar bat kaleratu du gaur. Bertan, eskatu du Irango auzia elkarrizketaren bidez konpontzeko —ez dio aipamenik egin auzi nuklearrari—, eta Ormuzko pasabidea «ahalik eta azkarren» atzera irekitzeko. Atzo, hain justu, Xi eta Trump bileran zeudenean, Irango Guardia Iraultzaileak iragarri zuen itsasartea zeharkatzen utzi ziela Asiako portuak helmuga zituzten 30 bat petroliontziri. Tasnim eta Fars Irango berri agentziek iturri ofizialak aipatuz kaleratu zutenez, Pekinek hala eskatuta hartu zuten neurri hori. Teheranek, ordea, azpimarratu nahi izan zuen blokeoak bere horretan jarraitzen duela.
Eta horrekin guztiarekin lotuta, Abbas Araghtxi Irango Atzerri ministroak esan du, Irango telebista batean egin dioten elkarrizketa batean, Trump «mezu kontraesankorrak» zabaltzen ari dela, eta horrek negoziazioak zaildu dezaketela. Otsailaren amaieran Israelek eta AEBek Iranen kontrako erasoaldia hasi zutenetik —su etena dago ezarrita apirilaren 8tik—, aldeak hitz egiten ari dira, eta, are, Islamabaden (Pakistan) bildu ziren apirilaren 11n; ordutik, baina, ez atzera ez aurrera dabiltza.
Abu Dhabiren oliobidea
Kontuan hartu behar da Iranek esportatzen duen petrolioaren %80 Txinara doala. Hori bai, Iranek Txinarekin duen mendekotasun energetikoa Txinak Iranekin duena baino handiagoa da; izan ere, Txinak inportatzen duen petrolioaren %13 inguru iristen da Irandik, Txinako zenbat hedabidek kaleratu izan dutenaren arabera.
Horren guztiaren harira, Arabiar Emirerri Batuek iragarri dute herrialdearen mendebaldea eta ekialdea lotuko dituen oliobide bat eraikitzen hasi direla; azpiegitura, horren bidez, hain zuzen, modua izango lukete petrolioa Persiar golkotik ateratzeko Ormuzko itsasartea zeharkatu gabe. Abu Dhabik komunikatu baten bidez eman du azpiegituraren berri, eta, gehiago zehaztu gabe, esan du espero duela 2027rako martxan egotea. Oharrak dioenez, instalazio horrek bikoiztu egingo luke petrolioa esportatzeko Arabiar Emirerri Batuek duten gaitasuna.
