Albistea entzun

2014ko Iparraldeko herri bozak. Bigarren itzulia

Gutun-azalean boza eta herriko gobernua

Lapurdi kostaldeko herrietako gobernuak ebatziko dira biharko bigarren itzulian, horien artean Baiona, Angelu eta Miarritzekoa

Abertzale eta sozialisten arteko akordioa dagoen herrietako emaitzak arreta piztu du
Lehen itzuliko bozak zenbatzen, joan den igandean, Baionan.
Lehen itzuliko bozak zenbatzen, joan den igandean, Baionan. AURORE LUCAS

Aitor Renteria -

2014ko martxoak 29 - Baiona

Bozak gutun-azaletik atera eta kontatu ondoren, herrietako gobernuak finkatuko dira bihar arratsean, herriko bozen bigarren itzulian. Bozen lehen itzulian lortutako emaitzak ez dira matematikoki atzematen bigarren itzulian. Nahiz eta alderdiek haien arteko akordioak egin, herritarrak dira erabakiaren jabe. Aurten, hala ere, berrikuntza batek inarrosi ditu ohiko jokamolde guztiak. Lehen itzulian lortutako emaitzek lehiaren arbitro bihurtu ditu abertzaleak zenbait herritan. Bertze batzuetan, ordea, sinesgarritasun osoa erdietsi duen lehiakide edota gobernu alternatiba.

Eragin berezia ukan du horrek sozialisten zerrendetan. Hendaia, Urruña, Ziburu eta Ahetzen sozialistek eta abertzaleek akordioak erdietsi dituzte, zerrendak bateratuz bigarren itzulira begira. Sozialisten sektore batek, euskaltzaleenak, erdietsi akordioa ezinezkoa izan da Baiona, Miarritze eta Angelun. Igandeko emaitzak direnak direla, errealitate berri horri loturiko ondorioak ukanen ditu.

1. Eredu bat kolokan

Sozialistek eta abertzaleek ez dute akordiorik erdietsi, ez Baionan, ez Angelun. Baionan Jean Claude Iriartek gidatzen duen zerrenda abertzale eta ezkertiarrak bozen %10eko langa gainditu eta bigarren itzulian presente egotea erdietsi zuen. Etxeto sozialistaren zerrendak bozen %35,26 bildu eta lehen postua erdietsi arren, ez du bidelagunik atzeman. Zerrendan sartzea proposatu zieten abertzaleei, hautetsi postuen truk. Etxegarai hautagai zentristak (29,98) eskaintza hobea egin zien oraindik abertzaleei. Ez zuten onartu eta bigarren itzulirako mantentzea eta Ezkerreko Frontearekin (%5,92) batzea deliberatu zuten. Etxegaraik, sozialistek ez bezala, Sylvie Durruti UMPko disidentea du bidelagun (%18,54). Etxetok gainerateko zerrendetan eta bereziki abstentzioan (%43,56) bilatu beharko ditu eskas dituen bozak.

Antzeko egoeran da Jean Espilondo (36,44) Angeluko auzapez sozialista. Lehen itzulian Claude Olive UMPko zerrendaburuak bozen %44,59 eskuratu zituen. Zentroko hautagaiak, Ezkerreko Fronteak eta abertzaleek ez dute nehor hobetsi bigarren itzulirako.

Baionako eta Angeluko hautagai sozialistek PSren barnean sektore «jakobinistena» irudikatzen dute. Bi urtez iraun duen lurralde elkargoaren lanetan, kontrako jarrera azaldu izan dute. Euskararen arloan ere, ez dute aldeko jarrera adierazi. Miarritzeko hautagai sozialistarekin batera, elkargoaren ordez «bizi-eremua» garatzea proposatu dute, alegia, lurralde bat osatzea Lapurdiko eta Landetako herri elkargo batzuk bateratuz. Oinarri abertzalearekin akordioa lortzea saihestu du horrek. Alta, aipatutako bi hautagai sozialistak kolokan daude, eta emaitza txarra lortuko balute igande gauean, eztabaida sakonak eraginen lituzke PSren etorkizuneko estrategia definitzerakoan.

2. Salbuespena

Lapurdi iparraldean ezinezkoa izan dena posible izan da Hendaian eta Ziburun: abertzaleek zerrenda sozialistekin bat egin dute. Kontrakoa ere posible izan da Urruñan eta Ahetzen. Arbonan ere auzapez abertzalea ukan dezakete, eskuineko auzapezaren aurkako lehia iragazten badu. Hiruko lehia izanen da Urruñan. Odile de Coral auzapezak Daniel Poulouren zerrenda ukanen du parean. Eskuineko bi zerrenda horien aurka lehiatuko da Filipe Aramendik gidatzen duen Herritarrak zerrenda, sozialistak barne. Eskuineko lehiak Aramendiri tartea utz diezaioke, baina ikustekoa da hautesle sozialistek bat eginen duten eskaintzarekin.

Ziburun abertzaleak Duhaldeborde sozialistaren zerrendan joanen dira. Antzeko emaitzak lortu zituzten joan den igandean, eta horrek ahalbidetu du akordioa eskuineko auzapez ohiaren aurka. Izan ere, herriko kontseiluan abertzaleek hamaika hautetsi ukanen dituzte zerrendak gehiengoa lortzen badu, sozialistek bezala. Ordezkari bat lukete abertzaleek herri elkargoan.

Hendaian ere Iker Elizalderen zerrenda abertzaleak bat egin du Kotte Ezenarro sozialistaren zerrendarekin. Ezenarro hautatua izanen balitz, abertzaleek lau postu ukanen lituzkete kontseiluan, horietako bat auzapezorde eta bertze bat Hendaiako ordezkari herri elkargoan.

Eskuinari dagokionez, Azkainen ez da akordiorik izan, eta presente izanen dira bigarren itzulian. Jean Louis Ladutxe auzapeza gelditu zen azken postuan eta neke izanez du auzapez kargua berrestea igandean.

3. Oihartzun apalagoan

Lapurdin ez ezik, lehia bizia egonen da Zuberoako hiriburuan ere. Hiru zerrenden arteko borroka izanen da Maulen. Mixel Etxebeste auzapezak bozen %41,7 eskuratu zituen. Mathias Davant (%13,7) eta Louis Labadoten (%31,3) ezkerreko zerrendek bat egin dute. Hirugarren lehiakidea izanen da Beñat Elkegarai abertzalea, bozen %13,2 eskuratu baititu. Etxebestek aski abantaila du hautatua izateko. Emaitzak eragin zuzena ukanen du herri elkargoaren kolore politikoa zehazteko. Gisa barean, lurralde elkargoaren aldeko aldarria atxikiko luke.

Nafarroa Beherean Donapaleuko lehia dago airean. Jean Jacques Loustaudodinek ozta-ozta ez zuen erdietsi bozen %50 eskuratzea eta parean ukanen ditu Charles Massondoren eta Stephane Irola abertzalearen zerrendak.

4. Hirugarren hitzordua

Bigarren itzulia burutua ez den arren, joan den igandean zerrenda bakar batek gehiengoa lortu zuen herrietan auzapeza hautatzeko prozedura abian ezarri dute, eta astelehen goizerako beranduenez, emaitza jakinarazi beharko dute.

Zirimola horretan eginen dira herriko bozak, eta lehen unean oihartzun apalagoa badu ere, herriek baino eskumen handiagoa duten herri elkargoetarako ordezkariak hautatuko dira. Jean Michel Galan zen herri elkargo bateko presidente abertzale bakarra. Oraindik ez du jakinarazi kargurako lehiara aurkeztuko den, baina hainbat joeratako hautagaiak haien aukerak neurtzen ari dira. Herri txikien ordezkarien hautuak finkatuko du kolore politikoa. Abertzaleen aukerak boz bakarrean joka daitezke.

Bertze gai bat ere trenkatu beharko dute nahia ala ez, alegia, Nafarroa Beherea herri elkargo bakarrean biltzeko xedea. Parisek bultzatu nahi duen erreforma da hori, eta erronka handiagoa izan daiteke, urtarrilerako Nafarroa eta Zuberoa Lurralde Garapen eskema bakarrean biltzen baditu bi herrialdeak.

Sareko BERRIAzalea:

Udazkenean, BERRIAlagun egiteko pausoa eman dezazun, eskaintza bat egin nahi dizu BERRIAk. Herri baten kulturaren plaza da BERRIA. Kultur egitasmo, dinamika eta ekitaldi anitzen erakustoki. Euskal kulturaren inguruko informazioaren plaza handia. Azaroan eta abenduan, Euskaraldiak, Bertsolari Txapelketa Nagusiak eta Durangoko azokak hartuko dituzte, besteak beste, BERRIAren orrietako asko, paperean eta webgunean.

Albiste asko irakurriko dituzu, segur aski webgune honetan bertan. Eta eskari bat egin nahi dizugu: har ezazu konpromisoa irakurtzen duzunarekin. Irakurleen babes ekonomikoa funtsezkoa da BERRIAren etorkizuna ziurtatzeko.

Albiste gehiago

 ©MARISCAL / EFE

«EAJk 40 urtez egin duen politikan dabil EH Bildu orain»

Xabier Martin

Kupoaren bost urterako akordioa da EAJren legegintzaldiko mugarri nagusietako bat, Sagastizabalen arabera. Nafarroako trafiko eskuduntzari ongietorria egin dio.
Maria Txibite Nafarroako lehendakaria. ©VILLAR LOPEZ / EFE

Foru Hobekuntza: osatu edo berritu

Jon O. Urain

Txibitek uste du ez dela garaia Nafarroako Foru Hobekuntza moldatzeko, hura «garatzeko» baizik. Barkosek dio legea «bete gabe» dagoela eta «itun politiko berri bat» beharrezkoa dela
Tellez, 2008ko ekaineko mobilizazio batean, Managuan. ©Mario Lopez / EFE

Dora Maria Tellezi emango diote Rene Cassin saria

Jon O. Urain

«Giza eskubideen sustapenean, defentsan eta zabalkundean duen konpromisoagatik» sarituko dute.

IAren mobilizazioa, martxoaren 24ko greba zela-ta, Gasteizen. ©Iñigo Uriz / Foku

Mugimendu Sozialistako bi kidek «jazarpen poliziala» salatu dute

Berria

Esan dutenez, «kolaboratzeko» eskaintza egin diete telefonoz zein zuzenean

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Iruzkinak kargatzen...