Albistea entzun

EAEko Euskararen Legeak 30 urte (III). Ezagutzaren eta erabileraren bilakaera. Iritzia

Nola lortu euskara frikia ez izatea?

Miren Azkarate -

2012ko abenduak 5

Euskararen Legeak 30 urte bete ditu, baina nola dabil euskara bera? Iritziak bat datoz, honetan behintzat: ezagutzak gora egin du (nabarmen haur eta gazteen artean), erabilerak ez horrenbeste. Hiztunak irabazten jarraitu behar dugu, baina, batez ere, erabilerak kezkatzen gaitu gaur, eta, lehen-lehenik, haur eta gazteen erabilerak.

Erabileraren esparruan ere komeni da, ordea, erabilera formala eta informala bereiztea; azken horretan sartzen zaizkigu etxekoa, lagunartekoa, kalekoa… Izan ere, batez ere eremu formaletako erabilerak egin du gora; lagunartekoa, etxekoa dabil herrenka. Zergatik? Gaur euskara bigarren hizkuntza dutelako 25 urtetik beherako gazte elebidunen erdiek baino gehiagok; eskolan ikasia, eta ez etxean. Gainera, haur eta gazte elebidun gehienak lehen edo bigarren gune soziolinguistikoan bizi dira; hau da, elebidunen ehunekoa, onenean ere, %50era heltzen ez den guneetan. Beraz, ez dute euskaraz hitz egiteko erraztasunik izango ez etxean eta ez kalean.

Zer egin? Nola lortu haur horiek umetatik hartzea euskaraz (ere) hitz egiteko ohitura? Argi dago ezingo ditugula euskaldundu gune soziolinguistiko horietako helduen %30 edo %40; ez dute askoz euskaldun gehiago izango inguruan helduen artean. Eta argi dago motz geratzen zaiela, oso, eskolan, ikasgelan hartzen duten eredu formala. Erregistro informala behar dute, freskoa, arauak hautsiko dituena, balioko diena… Eta, horrekin batera, aisialdian, eskola-girotik kanpo, euskaraz natural jarduteko «akuiluak» behar dituzte; oharkabean euskaraz jolas egiten, kirola egiten lagunduko dieten gazte eta/edo helduak, etengabe, egun batean eta hurrengoan, elkarri euskaraz hitz egiten ohitu daitezen. Agian, hartara, lortuko dugu denborarekin euskara baliabide natural eta erabilgarria izatea haur eta gazte hauentzat, eta ez eskolan ikasi duten hizkuntza akademiko, «frikia». Hortxe dugu, nire ustez, etorkizunerako erronka handietako bat; ez bakarra, jakina.

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Maiaren adierazpenen aurkako protesta egin zuten ostegunean, SOS Arrazakeriak deituta. Irudian, manifestari bat, alkatearen aurkako afixa batekin. ©JESUS DIGES / EFE

Maia, datuek gezurtatua: delituen %0,3 dagozkie migratzaile adingabeei

Ion Orzaiz

Adingabeen Fiskaltzak 522 espediente ireki zituen iaz Nafarroan, eta soilik 99 izan ziren migratzaileei egotzitakoak. Iruñeko alkateak dioenaren kontrara, delitu horien ehunekoa apaldu egin da 2019tik
Frantziako Polizia osasun ziurtagiria eskatzen, Miarritzeko ostatu batean. ©GUILLAUME FAUVEAU

Txertatze ziurtagiriaren alde egin du Konstituzio Kontseiluak

Oihana Teyseyre Koskarat

Astelehenetik goiti beharrezkoa izanen da Ipar Euskal Herriko hainbat leku publikotara sartzeko. Kontseiluak atzera bota du ekitaldi politikoetan parte hartzeko agiria eskatzea

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.