Albistea entzun

Eusko Jaurlaritzaren murrizketak (eta VII)

Kulturamotz

Gotzon Barandiaran Arteaga - Idazlea eta Ahotseneako kidea

2013ko martxoak 14

Josu Amezagaren atzoko iritzi artikulua osatze aldera, aukera politiko bakoitzaren oinarrizko ideologiaren erakusgarri, ozen salatu beharko dugu Euskal Herria gobernatzeko ardura duten alderdiek kultura frantses, espainol eta ingelesduna lehenesten dutela, kultura horietara bideratzen dituztela diru publikoak, euskal kulturaren kalterako. Benetako arazoa ez da dirurik ez dagoela, arazoa da dagoena euskarazkoa ez den kulturarako bideratzen dela eta hautu hori helburu politiko jakin batzuk erdiesteko hartu dutela, benetako arazoa da diru publikoaren eskuduntza ez dagoela ez euskalgintzaren ez euskal kulturgintzaren kargu. Euskarari eta kulturari murriztea erabakitzen duenak hautu politiko oso garbia egiten du, emergentzia egoera baten aitzakiara naufragoa oholera legez oratuta biktimarena antzeztu gura badu ere: Euskal Herrian euskara eta euskal kultura betiko gutxiagotuak izatea kultura espainol, frantses eta ingelesdunak nagusi, hegemoniko, ukiezin izan daitezen. EAJ-PNVk bere burua abertzaletzat balu, ez luke UMP, PSF, UPN, PPren gisa euskara eta euskal kultura ongizatetik legez herritarron eskubideen zerrendatik erauziko, ez bada helburu politiko jakinengatik. Euskarak zein euskal kulturak bizi duten ziurgabetasun arootan euskaraz eta euskal kulturagaz ezelango zerikusirik ez duen Guggenheim fundazioarekin hitzarmenak aldarrikatzen ari da fundazio horri berorri 2013ko aurrekontuetan 1.400 milioi euro esleitu dizkion BFAko kultura diputatua. Zergatik ez ditu kulturgileokaz epe luzerako hitzarmenak aldarrikatzen? Zergatik ez ditu bere ardurapeko kulturarako diruen %80 euskal kulturara bideratzen? Euskara helburu estrategikotzat badugu, euskal kultura ere estrategikotzat izan behar dugu, ezinbestean, euskara eta euskal kultura bereiziezinak baitira. Euskal Herria euskaldunduko badugu, euskal kulturaren normalizazioa erdietsi beharko dugu. Euskal Herrian euskal kultura nagusi ez bada, ez dugu Euskal Herria euskalduntzea lortuko. Euskal Herri osoko gobernu nagusien ardura duten alderdiek euskara zein euskal kulturarekiko politika berbera aplikatzen ari dira: desagerrarazteko amildegi ertzean mantenarazteko neurrien politika. Orain arte «euskarari eta euskal kulturari ez diete garrantzirik ematen» errepikatu dugun diskurtsoa okerra dela esango nuke. Garrantzia ematen diote, bai horixe, sarritan guk geuk baino gehiago, guk baizen argiago baitute euskara eta euskal kultura Euskal Herrian nagusi izanez gero beraien oinarri ideologikoak, Espainiaren zein Frantziaren nortasuna eta banaezintasuna, ez liratekeena nagusi. Ederto dakite jakin, joan den mendeon praktikan erakutsi diguten legez. Izen handikoen sorkuntzen ikusle pasibo gura gaituzte, ez sortzaile aske. Herritar galbahebako, otzan, meneko, ilarazale gainprodukziorako ondo prestatu, denaribaietz anestesiatu behar gaituzte. Erraz engainatu gaitzaten, gezurra egiatzat bedeinkatu diezaiegun, era guztietako iruzur erantzukizunik gabeko egin diezaguten, kulturamotz izan behar dugu herritarrok, derrigor. Josu Amezagak bere artikuluan esker oneko adierazi zuen legez, «gaur egun hizkuntza bizi bat badugu, herri nortasun sendo bat badugu eta, are, nortasun horretan oinarritutako sistema politiko bat badugu (zeinetatik, finean, eratortzen baitira Eusko Jaurlaritza edota Ogasun Saila bera), hainbat hamarkadatan milaka emakumek eta gizonek kultura lehentasunen artean kokatu dutelako izan da». Zergatik ez dugu milaka horiek euskara eta kulturarekiko erabakien gaineko erantzukizuna geureganatzen? Nor bere zilborrari begira iraungo dugulakoan gaude, ez dugula batak bestearen beharrik gure herrian nagusi izateko?

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

 ©Aitziber Arzallus - Gipuzkoako Hitza

«Espero dut orain sendaezinak diren gaixotasunak sendatzen ikustea»

Aitziber Arzallus - Gipuzkoako Hitza

Familiatik jaso du neurologiaren inguruko interesa Itxaso Martik, aita eta ama profesional entzutetsuak izandakoak baititu. Maite du bere lanbidea, nahiz eta aitortu une zail asko tokatzen zaizkiola.

Ertzaintzaren helikopteroa erreskate lanetan, gaur, Aralarren. ©BERRIA

Berrobiko mendizale bat hil da Balerdi mendian, Aralarren

Berria

39 urteko mendizalea 50 metrotik behera erori da. Ertzaintzaren helikopteroaren laguntzarekin erreskatatu dute gorpua.

Atzo Jon Rodriguez omendu zuten milaka lagunak, errepidean. ©Urtzi Urkizu

Furgoneta gidari bat atxilotu dute, txirrindulari bat nahita harrapatzeagatik Hondarribian

Berria

Mendelu auzoko kamerei esker identifikatu dute ibilgailua, eta gendarmeek atxilotu dute gidaria. 69 urteko txirrindularia ospitaleratu egin dute. Eztabaida bat izan zuten aurretik.

Jose Navarro, Francisco Fernandez eta June San Millan, Irati Jimenez moderatzailearekin batera. ©IÑIGO URIZ / FOKU

Salatu dute osasun krisian espetxeetan ez dela osasuna lehenetsi

Ane Eslava

Kartzeletan pandemia nola kudeatzen ari diren aztertzeko, mahai inguru bat egin dute Iruñean, APDHA, Sirecovi eta Salhaketa taldeetako kideekin. Eskubide urraketak izan direla kritikatu dute

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.