Albistea entzun

Feminismo gero eta zabalago baterantz

Zapalkuntza anitzen arteko harremanez hausnartu dute UEUk, Jakin aldizkariak eta Usurbilgo Udalak antolatu duten ikastaroan. Gaur izango dute jarraipena.

Mari Luz Esteban antropologoa, atzo, Usurbilgo ikastaroan.
Mari Luz Esteban antropologoa, atzo, Usurbilgo ikastaroan. JON URBE / ARGAZKI PRESS Tamaina handiagoan ikusi

Irati Saizar Artola -

2017ko uztailak 14 - Usurbil

Norbanakoaren egunerokoa besteekiko bizikidetzan —edo bizikidetza ezan— egiten dela esanaz hasi zuen atzo Lorea Agirre Jakin-eko zuzendariak Usurbilen egiten ari diren ikastaroa. «Muxuetan, ukituetan, besarkadetan. Bizikidetza horretan josten dira generoa, euskara, jatorria eta klasea ere». Gurutzaketa horrek erreferentzia zuzena egiten dio gaur egun feminismoaren barruan indartzen ari den adar bati: elkarguneko feminismoari, intersekzionalitateari. «Horren arabera, ezin da generoa ulertu identitatearen beste zentzu batzuk kontuan hartu gabe, ez gara gauza bat eta bakarra; identitateak pluralak eta malguak dira». Horiei buruz hausnartzen ariko dira gaur ere Euskara, generoa, jatorria eta klasea gurutzatzen diren lekua ikastaroan, Usurbilgo Udalak, UEUk eta Jakin-ek antolatuta.

Norbanakoaren gainean daude kultura, ideologia, kontzientzia, burokrazia, erakunde sozialak eta ekonomikoak. Horiek denak artikulatzen dira bai pertsonengan, bai talde sozialengan. «Hor eraikitzen gara», eta hortik desberdinkeria, Agirreren arabera: «Desberdinkeria anitzen gurutzaketak dakar menperatze batek beste bat indartzea, eta indartzen diren menperakuntza horietan botere harremanen oinarri oso bat dago. Aldi berean, gu geu izan gaitezke menperatu eta menperatzaile; menperatze prozesuaren konplexutasuna da hori».

Harreman konplexu horietan, hizkuntzaren aldagaia jarri du zentralitatean Idurre Eskisabel kazetari eta EHUko irakasleak. «Hizkuntza —minorizatua eta zapaldua— ezinbestekoa da, nor izatearen funtsa baita, herritar burujabe izateko parte ezinbesteko, eta identitate kolektiboa eratzeko oinarri». Hizkuntza politika eraginkorra egiteko, elkarguneko teoriak dakartzan botere posizio eta praktiken gurutzatze hori kontuan hartzea ere ezinbestekotzat du Eskisabelek.

Gaurkotu beharraz

Mari Luz Esteban antropologo feministaren ustez, euskal feminismoak ez du kontuan hartu hizkuntzagatiko zapalkuntza, eta klasea eta arraza ere bazterrean ikusten ditu, analisi feministari begira: «Lanpostu prekarioetan dauden emakumeak feminismotik umezurtzago utzi ditugu». Bizkaiko zahar etxeetako langileen greba ekarri du gogora. «Orokorrean, kasu hauek feminismoaren interesekoak dira. 90eko hamarkadan bageunde, borroka horrekin konprometituta egongo ginateke, baina, egun, ez gaude. Eta emakume horiek globalizazio, kapitalismo eta kolonizazio berrien ondorio zuzenak dira».

Beraz, Estebanen ustez, euskal feminismoa gaurkotu egin behar da. Batetik, kategoria berriak sortu behar dira: «Aniztasuna hitza bera aldatu egin behar da; anitza izateak desberdin izatea esan nahi baitu, hau da, hierarkia dagoela». Bestetik, hierarkiaz eta pribilegioez —klaseaz, hizkuntzaz, sexualitateaz— «lasaiago eta argiago» hitz egitea proposatu du.

Eskatzen hasita, gaur egungo herritartasun hegemonikoaren ideiari buelta bat eman dio Estebanek. Egun, nazionalitateekin, merkatu eta enpleguekin eta gizonak leku zentralean dituzten familiekin lotzen da herritartasuna. Ikuspegi horretan, antropologoaren arabera, ez dute lekurik migratzaileek, independentistek, okupatzaileek edo emakumeek. «Egitura hori nola irauli pentsatu behar da: zer zutabe defendatu, nahiz eta bakoitzak bere ideologian edota mugimenduetan jarraitu». Agirrek ere nabarmendu du «egitura hibridoen beharra, nahastearen beharra», elkarguneko feminismoa aplikatu nahi bada. 

Sareko BERRIAzalea:

Irakurri berri duzun edukia eta antzekoak zure interesekoak badira, eskari bat egin nahi dizugu: Berria diruz babestea.

Zuk eta zure gisako sareko milaka irakurlek egindako ekarpenarekin, eduki gehiago eta hobeak sortuko ditugu. Eta, zuekin osatutako komunitateari esker, publizitateak eta erakundeen laguntzek bermatzen ez diguten bideragarritasuna lortuko dugu.

Euskarazko kazetaritza libre, ireki eta konprometitua eskaini nahi dizugu egunero; bizi zaren munduaren eta garaiaren berri ematen segitu.

Albiste gehiago

Ertzaintzaren Irungo komisaria. ©GORKA ESTRADA / EFE

22 urteko gizon bat atxilotu dute Irunen, sexu eraso bat egiteagatik

Iñaut Matauko Rada

Goizeko ordu txikitan jazo da, herriko aparkaleku batean. Ertzaintzak sexu eraso bat egitea egotzi dio 22 urteko gizonari.

Mauleko mainfestazioa, gaur. ©Guillaume Fauvea

Etxebizitza espekulazioaren aurka mobilizatu dira Maulen

Oihana Teyseyre Koskarat

Etxe agentzietan itzuli bat osatuz egin dute protesta, XEKK Xiberuko Espekulazioaren Kontrako Kolektiboak antolatuta.

Manifestazioa, gaur, Donostian. ©Itaia Donostia.

Ziztada bidezko erasoak salatu, eta indarkeria matxistaren aurka antolatzera deitu dute

Berria

Itaiak manifestazio bat egin du Donostian, 'Ziztadarik ez. Erasoen aurrean babesa antolatu' lelopean.

Indarkeria matxistaren kontrako informazioa, Baionako bestetan. ©P. BELTZAIZ

Talde bortxaketa egotzita, behin-behinean kartzelara

Oihana Teyseyre Koskarat

Baionako bestetan izandako bortxaketaren harira, bi gizon preso sartu dituzte auzia egin arte. Bi gizon zigortu dituzte sexu delituak leporatuta

Astekaria

Asteko gai hautatuekin osatutako albiste buletina. Astelehenero, ezinbesteko erreportajeak, elkarrizketak, iritziak eta kronikak zure posta elektronikoan.

Informazio osagarria

Iruzkinak kargatzen...